Terwijl de uitslagen van de Amerikaanse verkiezingen binnendruppelen, wordt er mogelijk gesproken over een 'rode luchtspiegeling', gevolgd door een 'blauwe verschuiving'. Of andersom. Het zijn termen voor de verwarring en valse hoop die de voorlopige uitslagen kunnen veroorzaken.
Volg alle ontwikkelingen tijdens en na de verkiezingsdag in ons liveblog.
In de Verenigde Staten kan zowel per post als in het kieshokje gestemd worden. Dat betekent dat sommige stemmen eerder dan andere kunnen worden geteld. Het verwerken en tellen van per post uitgebrachte stemmen is namelijk tijdrovender.
Hierdoor kunnen verwarrende situaties ontstaan, zoals vier jaar geleden bij de strijd tussen Joe Biden en Donald Trump.
In 2020 maakten vooral Democratische kiezers gebruik van het stemmen per post. Bijvoorbeeld in Californië, een staat die traditiegetrouw naar de Democraten gaat en goed is voor veel kiesmannen. Veel Republikeinse kiezers gingen echter nog 'gewoon' naar de stembureaus. Die resultaten waren eerder bekend, waardoor Trump een vroege voorsprong te pakken had.
Maar het bleek een 'rode luchtspiegeling' (de kleur van de Republikeinen is rood). Toen de resultaten van de poststemmen eenmaal binnenstroomden, zag Trump zijn rivaal Biden namelijk langszij komen.
Deze 'blauwe verschuiving' (de kleur van de Democraten is blauw) zette de oud-president op het verkeerde been. Trump zag het als 'bewijs' dat er gesjoemeld was met de resultaten. Hij is tot op de dag van vandaag geen fan van het stemmen per post, al heeft Trump het de laatste weken schoorvoetend omarmd.
Ook als gevolg van de verschillende tijdzones in het land komen er op verschillende momenten resultaten binnen. En ook dat kan verwarring veroorzaken. Het kan een vertekend beeld van de voorlopige uitslag geven. Bijvoorbeeld in de staat Florida, waar twee kiesdistricten in een andere tijdzone liggen.
Doordat in de verschillende staten een vertekend beeld kan ontstaan van de voorlopige resultaten, ontstaat ook het risico dat een kandidaat deze resultaten aangrijpt om voortijdig een overwinning te claimen. Zo zouden mensen rond Trump hem hebben geadviseerd om de overwinning uit te roepen zodra er voldoende voorsprong in de cruciale swingstaten lijkt te zijn. Ook al kunnen daar nog net zulke cruciale verschuivingen plaatsvinden.
Mogelijk zit er zeker een dag of zelfs meer tussen de bekendmaking van de verschillende resultaten, zoals je in onderstaand schema kunt zien:
Source: Nu.nl algemeen