Een man die met zijn muziek genregrenzen deed vervagen; die met alle groten der aarde heeft samengewerkt en hits met hen maakte; een fantastisch muzikant, dirigent, liedjesschrijver en arrangeur; die zeven decennia lang zijn oor te luisteren legde bij nieuwe ontwikkelingen in muziek – Quincy Jones was het allemaal. Het genie beschreven aan de hand van 8 nummers.
Hoewel Quincy Jones het nummer niet heeft geschreven, heeft hij het wel deels gearrangeerd en geproduceerd. Maar wat belangrijker is, en wat veel zegt over de man met de gouden oren: Jones had uit een stapel van meer dan tweehonderd demo’s van Gore alleen dit nummer gevist als kandidaat voor een hitsingle. Een gouden greep.
De moeder aller teenage angst-popsongs, het muzikale meisjeshartzeer waar girlbandproducer Phil Spector een moord voor zou doen, werd een nummer 1-hit in de Angelsaksische wereld. Opmerkelijk: toen Spector de demo hoorde, besloot hij een eigen versie met The Crystals op te nemen en eerder uit te brengen – een plan waarvan Jones lucht kreeg. Hij werkte daarom een zaterdagavond door en stuurde de volgende dag radiodj’s een testpersing toe.
Ja, hier kennen we het nummer als de tune van het NPO Radio 1-programma Langs de lijn. Maar in de Verenigde Staten hadden ze ook de jinglepotentie van Chump Change ontdekt. Dat assertief schetterende koper op een knerpend synthlijntje diende al als herkenningstune voor The New Bill Cosby Show (1972), het spelprogramma Now You See It (1974 en 1989) en zelfs het Noorse tv-programma Ukeslutt hoorde er iets in.
Trouwens, het hele album You’ve Got It Bad Girl, waar Chump Change op staat, is een schat aan herbruikbare muziekfragmenten. The Streetbeater was de tune van de tv-serie Sanford and Son en Summer In The City, Jones interpretatie van de hit van The Lovin’ Spoonful is volgens Whosampled.com liefst 87 keer gesampled. Het meest bekende voorbeeld is Passin’ Me By van hiphopcrew The Pharcyde.
En zo komen we op Quincy Jones als de man wiens werk voor de popmuziek een bibliotheek aan geluidsfragmenten zou blijken om als sample te gebruiken. Die pauken en ritselende snaredrum in Björks Human Behaviour? Afkomstig van Go Down Dying op de soundtrack van de film The Adventurers die Jones schreef. Hey Lover van LL Cool J en Boyz II Men speelt leentjebuur bij Michael Jacksons Lady In My Life, geproduceerd door Jones. Hiphopcrew Dream Warriors gebruikte Jones’ Soul Bossanova als bodempje voor hun My Definition of A Boombastic Jazz Style en The Prodigy bood een totaal andere context aan die zombie-eske ritmesectie van Michael Jacksons Thriller.
Noch soul, noch bossanova, maar wel iets totaal unieks, dat te omschrijven is als een bigbandflirt met Braziliaans gesyncopeerde ritmes en instrumenten. En dan spelen ook nog eens de Argentijnse filmcomponist Lalo Schifrin (Mission Impossible) piano en jazzmulti-instrumentalist Rahsaan Roland Kirk fluit op het nummer. Soul Bossa Nova staat op het album Big Band Bossanova, waarop Jones uit de verf komt als muzikale alleskunner; een globetrotter die genres in zich opneemt en er iets totaal nieuws van weet te maken.
De vermenging van jazz, bigbandmuziek en Braziliaanse ritmes voelt nergens geforceerd aan. De bravoure van het bigbandkoper en de sexy melancholie van de latin jazz zijn als twee partners die elkaar perfect aanvullen. Met Jones als ceremoniemeester van dit muzikale huwelijk.
Jones was als producer van Jacksons supertrio Off The Wall, Thriller en Bad verantwoordelijk voor de arrangementen van de meeste nummers. Rock With You is geschreven door Rod Temperton, maar de arrangementen maken het puntgaaf. Al vanaf het intro, die onwaarschijnlijke maar o zo smakelijke snaredrumbreak, laat Jones horen wat een meesterarrangeur met een liedje kan doen.
Rock With You zit boordevol muzikale snoepjes; het steady en funky slaggitaartje als motortje, de bescheiden invulling van de toetsen en de heerlijk weemoedige hoorntjes en glooiende strijkers. Het genie van Jones is dat hij van alles toevoegt aan een nummer zonder dat het uit zijn voegen barst. De ingrediënten vallen naadloos op hun plek. En op de vleugels van Jacksons stem vlieg je de hemel in.
Naast jazz en popliedjes heeft Jones talloze filmsoundtracks op zijn naam staan. En op de soundtrack van The Wiz, de Afro-Amerikaanse versie van de klassieker The Wizard Of Oz, komen die twee werelden samen. Het liedje is van Luther Vandross, maar Jones’ muzikale weelde voorziet de verwikkelingen in de film van muzikale context.
Brand New Day, dat als feestelijke finale het happy end viert, is tegelijk ook een ijzersterke popsong, zelfs door een koevoet met een slecht humeur niet kapot te krijgen. Ondergedompeld in orkestrale übervreugde zingt de cast over een nieuwe dag. En bomen bloemen en dieren doen mee.
Net als Jones was Ray Charles niet voor een gat te vangen. De jazz-blues-soullegende zou in 1962 een countryalbum opnemen. Maar op One Mint Julep, op zijn album Genius + Soul = Jazz, besloot Charles al op de bigbandtoer te gaan. Met Jones als bijrijder werd het een interessante rit.
One Mint Julep was oorspronkelijk een bescheiden doowophitje voor The Clovers. Pingelend pianootje, brushes op de drum en wat glijdende ooh-ooh-koortjes – dat was het. toen het duo Charles en Jones er overheen ging, werd One Mint Julep een bigbandbeest. Het tempo is opgeschroefd voor een opgewonden dansvloer de zang is weggevaagd door brutale blazers die overal door heen scheuren en Charles gaat helemaal op in zijn eigen spel achter zijn Hammond B3-orgel.
De muzikale vrienden, de genres, de uitzonderlijke muzikaliteit; het komt allemaal samen op Jones album Back On Tne Block. Het album uit 1989 was bedoeld als een verzameling nieuwe liedjes over de gehele bandbreedte van de popmuziek, als muzikale staalkaart van wat het genie vermocht. Dus is Back On The Block-album een indrukwekkende muzikaal vriendenboek met gasten als Ella Fiztgerald, Sarah Vaughan, filmcomponist Mervyn Warren en Bobby McFerrin.
Jones was er niet de man naar om alleen terug te kijken. Ook rappers als Ice T en Kool Moe Dee gaven acte de présence. En zelfs voor nieuwe popgenres draaide Jones zij hand niet om. Met Chaka Khan en Ray Charles tovert hij de slowfunk van The Brothers Johnsons I’ll Be Good To You om in een stomende New Jack Swing-knaller. Van alle markten thuis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant