Als alles een beetje normaal verloopt, weten we morgenvroeg wie de 47ste Amerikaanse president wordt. Maar er gaat niet zo gek veel meer normaal. Want als de Republikeinse kandidaat wint en zijn zin krijgt, waren dit voorlopig de laatste verkiezingen die de Republikeinen ook kónden verliezen. En winnen de Democraten, dan geven de Republikeinen zich niet verloren.
Een van de twee grootste politieke partijen ter wereld heeft de democratie opgegeven. Al maanden doen Republikeinen alles om te voorkomen dat de Democraten winnen. Door Democratische kiezers van de kieslijst te laten halen, door de stemmentellers van vanavond te intimideren, door stemmen per post te bemoeilijken, en, Bert Lanting beschreef het, met een leger verkiezingswaarnemers die als ‘fronttroepen’ bewijs verzamelen (of verzinnen) om de uitslag aan te vechten. Slechts 28 procent van de Republikeinen gelooft dat de verkiezingen eerlijk zijn; groot en giftig is de campagne dat de Democraten de verkiezingen stelen.
Over de auteur
Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant. Luyten presenteerde Buitenhof en werkte zes jaar in Afrika. Ook schreef ze onder meer Het geluk van Limburg en de biografie Moederland, de jonge jaren van Máxima Zorreguieta. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
De coalitie achter de Democratische kandidaat is ook abnormaal – want vol Republikeinen. Dick Cheney, de oude vicepresident van George W. Bush, steunt Kamala Harris, net als Trumps gewezen legerchef John Kelly (‘Trump is een fascist’), oud-gouverneur Arnold Schwarzenegger, Mitt Romney en de weduwe van John McCain. Ze willen voorkomen dat Trump de instituties van rechtsstaat en democratie onklaar maakt.
Waarmee nog iets opmerkelijks daagt: verkiezingen gaan nauwelijks over beleid. Ja, vrouwen kiezen Harris vanwege abortus, maar Republikeinen stemmen ondanks uitgevoerd beleid. De economie draait als een tierelier, maar Trump belooft haar te redden. Zoals de pussygrabber ‘de vrouw zal redden’ en de zuidgrens volledig afsluit voor immigratie. Nonsens, maar wie kan het wat schelen. Het gaat om het gevoel. Emotie boven ratio.
In Why We’re Polarized beschrijft NYT-journalist Ezra Klein dat kiezers op Trump stemmen omdat hij hun waarden en angsten representeert. Een politieke kandidaat moet tegenwoordig ook hun zelfbeeld weerspiegelen. Trump is een symbool van verzet tegen een wereld die ze bedreigend vinden. Identiteit boven beleid.
Die persoonlijke vereenzelviging werd belangrijker naarmate meer mensen alleen gingen bowlen. Daar moest ik aan denken toen ik in de Bourgogne sprak met garagehouder Michel Darlet. Hij vertelde hoe dertig jaar geleden boeren en hun knechten om 10 uur pauzeerden en samen de rode wijn openden, om 12 het volgende glas. Als jonge automonteur lunchte hij met zijn collega’s en twee glazen wijn. En als je in de avond de buurman sprak, pakte die de fles erbij. Vandaag, zegt Darlet, zit de boer alleen op zijn combine. Zelf heeft hij voor lange lunch geen tijd, en is hij na de drukte eindelijk vrij, hoeft hij even geen mens te zien. Op het Bourgondische platteland stemt vrijwel iedereen Le Pen.
De wereld is niet meer te volgen, onzekerheid neemt toe. Dan is het fijn als een leider zegt hoe het zit. Zo hoef je over ingewikkelde dingen niet zelf na te denken. Oorzaak en gevolg hebben afgedaan. Fascisme is zo gek niet. Je krijgt er een dijk van een ferme WIJ bij. Met een geduchte vijand buiten die de saamhorigheid tot hoogten stuwt. Logisch dat je, noem maar iets, klimaatmaatregelen afschaft, en na een overstroming de koning met modder bekogelt. Iemand heeft schuld.
Het meest uitzonderlijk aan de Amerikaanse verkiezingen van vandaag is de coalitie achter Donald Trump. De man die morgen de machtigste ter wereld kan zijn, strijdt zij aan zij met de rijkste man op aarde – in wiens handen ook de laatste ruimtetechnologie, het grootste politieke medium en miljoenen internetverbindingen zijn. Zo’n machtsconcentratie, daar konden vroeger despoten alleen van dromen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant