‘Jij, eenzaam?’ Gevoelens van eenzaamheid zijn vaak niet aan iemand af te zien. Ook als je midden in het leven staat, kun je ermee worstelen. Dat weten deze zes mensen maar al te goed.
‘De eerste twee jaar van mijn studententijd voelde ik me regelmatig eenzaam. Ik had wel vriendinnen, ik zat ook bij een studentenorganisatie en studievereniging, maar ik miste echte verbinding, aansluiting bij mensen die bij me pasten.
‘Het was frustrerend, juist ook omdat ik mijn best deed. Ik had een raar gevoel, alsof er iets niet helemaal klopte, maar ik kon er niet precies de vinger op leggen.
‘Dat gevoel, alsof je nergens bij hoort, vond ik pijnlijk. Op Instagram leek het alsof de meiden die ik volgde een waanzinnig leven leidden, veel leuker dan mijn eigen leven. Ik had het idee dat het maken van vrienden iedereen makkelijk afging. Ik vroeg me af waarom het mij zoveel moeite kostte. Daar werd ik een beetje somber van.
‘In 2020 realiseerde ik me dat er misschien ook andere meiden waren die behoefte hadden aan meer sociale contacten. Op Instagram postte ik: ‘Ik heb geen vereniging gevonden die bij me past, ik woon in Groningen. Zijn er meiden die het leuk vinden om samen te eten?’ Nadat ik tientallen DM’s had ontvangen, besloot ik een WhatsAppgroep aan te maken. Al snel zaten er meer dan honderd mensen in.
‘Na een jaar heb ik met een van de meisjes een onafhankelijk vrouwendispuut opgericht. In het begin vond ik het doodeng. In studentenkringen wordt weinig over eenzaamheid gesproken.
‘Maar door open te zijn over onze worsteling trokken we andere meisjes aan die in hetzelfde schuitje zaten. Ik heb onderschat hoeveel mensen hetzelfde voelen als ik. Tijdens het oprichten van het dispuut voelde ik: dit is wat ik heb gemist.
‘We begonnen met z’n achten, na het eerste jaar hadden we meer dan zestig aanmeldingen en inmiddels zijn we bezig met onze vijfde lichting. Ik ben net naar Amsterdam verhuisd. Hoewel dat spannend is en ik me afvraag of de eenzaamheid terugkomt, heb ik door dit hele proces veel meer vertrouwen gekregen dat ik mezelf uit zo’n situatie kan trekken. Wie weet verzin ik weer een dispuut, voor vrouwen in de startersfase.’
‘In 2012 raakte ik mijn vriendengroep kwijt. We kregen ruzie en het liep stuk. Maanden later realiseerde ik me dat ik me soms eenzaam voelde. Ik was 19, zat midden in mijn studententijd, maar wist niet met wie ik Oud en Nieuw moest vieren of met wie ik naar een festival kon gaan. Op mijn 20ste kreeg ik een relatie, die negen jaar zou duren. Dat verminderde de eenzaamheid, maar ik miste mannen in mijn leven met wie ik een biertje kon drinken, over mijn relatie kon praten, om gewoon een feestje mee te pakken.
‘Familie en kennissen vonden het raar dat iemand als ik gevoelens van eenzaamheid ervoer en dat ik geen vaste vrienden had. Mensen kennen mij als een supersociale jongen, die makkelijk praat. Ik, eenzaam? Maar ik zat niet op een teamsport waar ik vrienden kon maken, in de zorg had ik vooral vrouwelijke collega’s en mijn mannelijke collega’s waren vaak ouder en druk met hun gezin. Bovendien hadden veel mensen al een vaste vriendengroep.
‘Met sommige collega’s had ik wel leuk contact, maar de drempel om te vragen of ze een keer een biertje met me wilden drinken, vond ik vrij hoog. Het voelde kwetsbaar, juist als man, om over mijn eenzaamheid te praten. Mijn ex zei drie jaar geleden: ‘Zijn er niet bepaalde apps waar je mensen kunt ontmoeten?’ Ik ben gaan googlen en kwam bij de app Bumble terecht. In het begin voelde het een beetje gek – het voelde als daten, alleen dan voor vrienden. In mijn bio zette ik: ‘Op zoek naar sociale contacten.’ Ik heb jongens leren kennen die ik inmiddels echte vrienden mag noemen en die ik regelmatig zie. Vrijwel meteen dacht ik: waarom heb ik in godsnaam Bumble niet eerder gedownload?’
‘Ik heb autisme en daar geef ik trainingen en presentaties over. Mijn autismeactiviteiten zijn mijn manier om te socializen. Ik kom veel mensen tegen en dat heeft mijn wereld verrijkt. Op een podium staan gaat me goed af, dan is het duidelijk wat ik moet doen. Maar in andere sociale situaties weet ik niet wanneer ik moet beginnen met praten en wat ik moet zeggen. Ik heb meerdere socialevaardigheidscursussen gevolgd. Daar leerde ik de basisdingen, zoals dat je moet beginnen met: ‘Hallo, hoe gaat het?’ Maar iedere sociale context is verschillend, iedere persoon is anders – bij de een werken die vaardigheden wel, bij de ander niet. Het is een soort Russische roulette.
‘Ik voel me eenzaam, omdat ik geen vriendinnen heb. Ik ken wel veel mensen, maar ik vind het moeilijk om contacten te leggen en te onderhouden. Een keer heb ik op Facebook gepost dat ik eenzaam ben, in de hoop vriendinnen te maken. Mensen stuurden berichtjes met: ‘Je hebt toch een baan, familie en een vriend?’ Alsof je je dan niet eenzaam kunt voelen. Het voelde alsof ze me veroordeelden.
‘Sinds ik een vriend heb, voel ik me minder alleen. Ik kan dingen doen die ik nooit eerder heb gedaan, zoals samen reizen. Het is fijn om iemand te hebben met wie ik kan praten. Maar als hij een week op vakantie is, voel ik me een beetje in de steek gelaten. Dan heb ik niemand met wie ik iets kan doen. Ik mis vriendinnen, vrouwen met wie ik kan praten en bij wie ik mezelf kan zijn. Ik wil graag ergens bij horen en dat lukt niet. Dat maakt me depressief en is frustrerend. De tijd glipt voorbij, het leven gaat voorbij en zonder vrienden is daar niets aan.’
‘Aan de buitenkant lijk ik succesvol. Ik heb een goedlopend bedrijf en kan makkelijk voor honderd man spreken op een congres, maar aan de binnenkant strijd ik dagelijks tegen het gevoel dat ik me moederziel alleen voel. Als ik dat aan mensen vertel, zeggen ze: ‘Huh, jij? Maar je was toch net in Amerika voor werk en ik zie je online steeds met anderen voorbijkomen?’
‘Als ik onder de mensen ben, heb ik er het meest last van. Op drukke gelegenheden of feestjes bijvoorbeeld. Juist op die momenten kan ik me heel alleen voelen. Ik probeer erachter te komen waarom dat zo is. Als 3-jarig meisje moest ik gespalkt worden, ik had X-benen en scoliose, een verkromming van mijn wervelkolom. In bed droeg ik een soort martelwerktuig – ik denk dat de eenzaamheid toen is begonnen. Ik woonde in een klein dorp, was een buitenbeentje en werd gepest. Al vroeg had ik het gevoel dat ik er niet bij hoorde. Dat gevoel heb ik mijn hele leven gehouden.
‘In mijn donkerste perioden wilde ik er niet meer zijn. Maar ik had niet de moed om te zeggen: ik kap ermee – dus moest ik er iets aan gaan doen. Rond mijn 50ste ben ik in therapie gegaan, sindsdien gaat het stapje voor stapje beter. Die eenzaamheid zit er al zo lang, ik denk niet dat ze ooit helemaal weggaat, maar ik heb geleerd dat ze er mag zijn. Ik heb de vaardigheden om ermee om te gaan. In plaats van in bed te gaan liggen, ga ik een rondje wandelen of met vriendinnen bellen. Ik durfde vriendinnen nooit te bellen om een afspraak te maken, was bang voor afwijzing. Dat doe ik nu wel, sindsdien heb ik een veel diepere relatie met de mensen om me heen.’
‘Ik praat nooit over eenzaamheid met vriendinnen. Of vriendinnen, ik weet niet of ik ze zo kan noemen. Op TikTok delen ze weleens een fotodump, waar ik ook opsta. Maar als ik vraag om af te spreken, zeggen ze vaak nee, en zij vragen me bijna nooit mee. Ik heb het gevoel dat sommige mensen me er wel bij zouden willen betrekken, maar dat niet durven, misschien vanwege groepsdruk.
‘Vooral op vrijdag- en zaterdagavond voel ik me eenzaam, omdat ik graag iets zou willen doen. Van tevoren heb ik dan gevraagd: ‘Zullen we iets leuks gaan doen?’ Het gebeurt keivaak dat ze dan zeggen: ‘We kijken nog wel even.’ En dan maken ze tussendoor vaak andere plannen, waardoor het niet doorgaat. Vervolgens zie ik op Instagram of Snapchat dat ze samen zijn. Ik lig dan op de bank, ga soms even een rondje wandelen met de hond en vaak val ik met een rotgevoel in slaap. Ik twijfel aan mezelf: doe ik iets verkeerd? Dat heb ik ze weleens gevraagd en dan zeggen ze dat het niet zo is.
‘Inmiddels ben ik mede hierdoor gestopt met de middelbare school. Ik ben net begonnen aan een opleiding – erg spannend, maar gelukkig is er een gezellige groep meiden. Ik hoop hier vriendinnen te maken. Sinds een tijdje zit ik ook bij Join Us, een stichting die zich inzet voor jongeren die zich eenzaam voelen en dat willen veranderen. Via Google kwam ik bij hen terecht en ik ben daar een keer in de twee weken. We spelen dan bijvoorbeeld spelletjes. Het is een gezellige groep, maar ik heb er geen vriendinnen gemaakt. Dat maakt niet uit, het is leuk om ergens naar uit te kijken. Door Join Us weet ik dat ik niet de enige ben die zich soms alleen voelt. Ik vind het belangrijk om mee te werken aan dit interview, vooral om aan lezers mee te geven: als je denkt dat iemand een beetje eenzaam is, vraag een keer of diegene zin heeft om iets leuk te gaan doen. Dat kan enorm helpen.’
‘Ik voel me het allereenzaamst als ik word geconfronteerd met de buitenwereld. De tijden zijn veranderd. Gisteren zat ik in de bus en dan staart iedereen alleen maar naar zijn telefoon. Toen ik uitstapte, stond er buiten een rijtje mensen te wachten – ook allemaal op hun telefoon. Ze zien me niet eens staan. Op zo’n moment voel ik me machteloos. Zelf wil ik ook weleens iemand bellen, maar zoveel contacten heb ik niet. Ik heb geen directe familie meer, op een nicht na, die niet in de buurt woont. Ik had een aantal goede vriendinnen, maar die zijn doodgegaan. Ik heb nog enkele vrienden die ik wel kan bellen, maar het contact met hen blijft dan vooral beperkt tot dat telefonische.
‘Als ik naar buiten ben geweest, kom ik thuis en ga ik een poosje slapen. De volgende dag ben ik vaak heel moe. Dat weerhoudt me ervan om weer naar buiten te gaan. Thuis kan ik goed alleen zijn vanwege mijn hobby’s. Ik speel kaartspelletjes op de computer, ik heb veel legpuzzels en ik brei veel. Mijn huishoudelijke hulp, op wie ik dol ben, komt iedere week. Daarnaast komen er twee keer per week twee mensen die me helpen met douchen. Maar dat is bij elkaar opgeteld nog geen halve middag.
‘Omdat ik behoefte had aan extra contact, heb ik me aangemeld bij Stichting Roze Buddyzorg: een organisatie die sociale ondersteuning biedt bij lhbti-Amsterdammers. Mijn buddy Hannah komt iedere week langs. Dan kletsen we wat, we zijn ook een paar keer naar een voorstelling geweest. Erg leuk. Alleen gaan lukt me overigens niet. Ik heb jaren bij Toneelgroep Amsterdam gewerkt, in die tijd kon je gewoon naar een kassa. Tegenwoordig moet het allemaal via internet. Dat lukt me niet, en dan haak ik af.’
Nóg vier artikelen uit één magazine waarin eenzaamheid een belangrijk thema is
Essay over de eenzaamheid van mensen die geen kinderen hebben, in een samenleving waarin het hebben van kinderen vaak de norm is.
Sander Donkers in gesprek met de Belgische psychiater en hoogleraar onder meer over eenzaamheid en de invloed van sociale media daar op.
De schrijver is doorgaans content met zijn bestaan, behalve in de week dat zijn vrouw precies een jaar geleden overleed.
Schrijver Johan Stevens gaat alleen uit. En bevalt dat?
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant