De migratiecrisis aan de Amerikaanse zuidgrens is een van de belangrijkste verkiezingskwesties. In het zuiden van Arizona riskeren ongedocumenteerde migranten die de grens overtrekken niet alleen arrestatie en uitzetting, maar ook hun leven. NU.nl trok in hun spoor de woestijn in.
"Daarboven zie je soms spotters van de Mexicaanse kartels bewegen", zegt Bob Key, wijzend naar een van de bergen in de verte, net over de grens. "En op die andere berg heeft Border Patrol allerlei apparatuur staan om alles in de gaten te houden." De kleine, pezige 73-jarige opent de achterklep van zijn Toyota en vult een rugzak met energierepen en zakjes appelmoes. Daarna pakt hij vier grote plastic flessen drinkwater en wandelt hij het ruige terrein op.
De bergachtige woestijn in Pima County, ten zuidwesten van de stad Tucson, is een van de meest afgelegen gebieden aan de lange grens tussen de VS en Mexico. Oktober geeft gewoonlijk verlichting van de hitte, maar nu is het nog steeds een graad of 42. Het is het heetste jaar sinds het begin van de metingen.
Key is vrijwilliger bij de Green Valley Samaritans, een liefdadigheidsorganisatie die aan beide kanten van de grens migranten bijstaat. De zachtaardige oud-tandartsassistent heeft recent drie nieuwe water- en voedselpunten geplaatst in de wildernis.
Hij wil kijken of die zijn gebruikt door migranten en vult ze bij als dat het geval is, zoals je op de foto hieronder kunt zien. Onderaan dit artikel vind je de videoreportage die NU.nl maakte over het werk van Key en de Samaritans.
Op deze plek vindt elke dag een kat-en-muisspel plaats tussen groepjes migranten en Border Patrol, de grenspolitie. Dat is niet het enige waar de migranten zich zorgen over moeten maken: het landschap en de hitte zijn dodelijk.
Sinds 2020 hebben zeker 728 migranten hun reis door de woestijn in Pima County niet overleefd. Dat zijn mensen van wie de stoffelijke resten zijn gemeld bij de autoriteiten. Door het ruige terrein, de weersomstandigheden en aaseters, zoals gieren en coyotes, worden veel anderen nooit gevonden.
"Afgelopen juli kregen we elk half uur een noodoproep van iemand in de woestijn", zegt Phillip Jones, die zestien jaar agent is bij Border Patrol in Arizona. "Vaak zijn ze verdwaald en gedesoriënteerd. We gebruiken gsm-masten om hun locatie te bepalen, maar die zijn niet zo nauwkeurig. Het is zoeken naar een speld in een hooiberg. Soms moeten wij 5 kilometer lopen om hen te vinden. Ze daar wegkrijgen vergt dan alle middelen die we hebben."
De befaamde grensmuur, een barrière van roestbruin staal die op veel plekken 10 meter hoog is, houdt migranten niet tegen. Ten eerste is de muur incompleet: midden in de wildernis houdt hij plotseling op. "En waar hij wel staat, is het hoogstens een verkeersdrempel", zegt Key. "De kartels zagen er gewoon stukken uit."
In de strijd om het Witte Huis is immigratie - en dan vooral de crisis aan de zuidgrens - het een-na-belangrijkste verkiezingsonderwerp voor de kiezer, na de economie. Het Amerikaanse migratiesysteem, al tientallen jaren niet ingrijpend hervormd, piept en kraakt.
Donald Trump en de Republikeinen beschuldigen de regering-Biden ervan de poort te hebben geopend voor miljoenen ongedocumenteerde immigranten. Op hun beurt wijzen de Democraten erop dat een deal over strengere migratiewetgeving met de Republikeinen in het Congres in mei is getorpedeerd door Trump. Die wilde de crisis - een zwakke plek voor de Democraten - gebruiken tijdens zijn campagne. Trump belooft miljoenen migranten zonder geldige verblijfspapieren te zullen deporteren als hij weer president wordt.
De migratiecrisis bereikte in december vorig jaar een hoogtepunt. Die maand kwam Border Patrol bijna 250.000 keer in aanraking met migranten die de grens illegaal waren overgestoken, blijkt uit een analyse van overheidsgegevens door het Pew Research Center. In 2024 liepen die aantallen flink terug, maar de maandelijkse cijfers schommelen nog steeds tussen 100.000 en 200.000.
"In de afgelopen 3,5 jaar kwamen er per dag zo'n vijftienhonderd mensen over de grens", zegt Border Patrol-agent Jones. "Dat was een ramp. We hadden absoluut niet de logistieke capaciteit of mankracht voor zoveel mensen."
Onder grote politieke druk vaardigde president Joe Biden afgelopen juni een presidentieel decreet uit om de asielinstroom te beperken: als een dagelijkse limiet is overschreden, worden nieuwe aanvragen niet meer in behandeling genomen. Mensen die illegaal zijn overgestoken of uit landen komen die worden beschouwd als veilig, worden meteen uitgezet.
Jones heeft de aantallen migranten die de grens overgaan inmiddels zien teruglopen naar zo'n vijfhonderd per dag. Ook dat gaat de capaciteit van het migratiesysteem te boven, zegt hij. Er zijn niet genoeg agenten en rechters. "En nu mensen niet meer zo makkelijk asiel kunnen aanvragen, betalen ze steeds vaker smokkelaars om hen de grens over te krijgen."
De migranten die in Pima County de grens oversteken, kunnen worden onderverdeeld in twee groepen, zegt Bob Key. Sommigen proberen snel aangehouden te worden, zodat ze een asielverzoek kunnen indienen. Doorgaans is dat een snellere route dan je melden bij een officiële grenspost en wachten in Mexico, vaak zonder enige bron van inkomsten, tot je op gesprek mag komen. Dat kan jaren duren, en de migranten zijn een prooi voor Mexicaanse criminelen.
Anderen willen na hun grensoversteek in de illegaliteit verdwijnen, bijvoorbeeld na een mislukte poging om legaal binnen te komen. Tegen een meerprijs kunnen Mexicaanse kartels hen in de buurt van Amerikaanse steden de grens over smokkelen. Migranten die dat niet kunnen of willen betalen, rest alleen de goedkopere, maar levensgevaarlijke oversteek via de woestijn.
"Sinds het presidentiële decreet in juni zien wij dat die laatste groep groeit", zegt Key. "Er zitten ook steeds meer gezinnen met kinderen bij. Collega's hebben kinderen van acht of negen jaar oud gezien."
Jones mist een duidelijke politieke lijn in de migratiecrisis. "Wij doen gewoon ons werk, maar het beleid wordt bepaald in het Witte Huis. Welke regels moeten wij handhaven? Hoeveel migranten en asielzoekers laten we binnen en uit welke landen mogen die komen? Hoe worden overtreders bestraft? Nu zien we dat mensen die we drie keer hebben teruggestuurd het gewoon opnieuw proberen."
Jones en Key liggen politiek ver uit elkaar. De Border Patrol-agent wil strengere regels, de Samaritan juist een ruimhartiger migratiebeleid. Over één ding zijn ze het eens: de nieuwe president moet meer doen om te voorkomen dat migranten worden opgeslokt door de woestijn. "Het systeem is gewoon slecht", zegt Key met een zeldzaam vertoon van woede. "Het is echt ongelofelijk dat hier nog steeds zoveel mensen sterven - in Amerika, in 2024!"
Source: Nu.nl algemeen