De Venezolaanse president Maduro ligt op ramkoers met zijn linkse Braziliaanse buurman Lula. Venezuela beschuldigt een hoge Braziliaanse diplomaat ervan een ‘instrument’ van de VS te zijn. Sinds Maduro’s omstreden herverkiezing raakt de autoritaire leider steeds verder geïsoleerd.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Het plaatje dat de Venezolaanse politie donderdag op Instagram plaatste, laat weinig te raden over. Voor een Braziliaanse vlag staat het silhouet van de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva, een vinger geheven. Het knutselwerk is in dreigende schaduwen gehuld. Een zin in dikke letters waarschuwt: ‘Wie zich bemoeit met Venezuela, die droogt op’ – daar loopt het slecht mee af.
De Instagram-publicatie is de zoveelste ontwikkeling in de diplomatieke relatie tussen de Latijns-Amerikaanse buurlanden Venezuela en Brazilië, die razendsnel naar het vriespunt daalt. Oorzaak van de verslechterende verhoudingen zijn de Venezolaanse verkiezingen van eind juli, waarbij de autoritaire Maduro zonder enig bewijs de overwinning claimde.
Hoewel Brazilië de afgelopen twee jaar onder de linkse president Lula da Silva op redelijk goede voet verkeerde met het socialistische (‘Chavistische’) regime in Caracas, lijkt Maduro dit keer zijn hand te hebben overspeeld. Brazilië weigert tot nog toe de herverkiezing van de Venezolaanse president te erkennen en verzoekt keer op keer dat de Venezolaanse kiesraad de gedetailleerde stemresultaten publiceert.
De Venezolaanse oppositie, onder leiding van presidentskandidaat Edmundo González en oppositieleider María Corina Machado, wisten zo’n driekwart van de stembewijzen (die uit de stemcomputers rolden) te bemachtigen en publiceerden deze op een eigen website. Volgens die resultaten kreeg González twee derde van de stemmen.
Brazilië stuurde tijdens de verkiezingen van 28 juli de hoge diplomaat en regeringsadviseur Celso Amorim, een vertrouweling van Lula, naar Venezuela als waarnemer. Maar net als het Amerikaanse Carter Center, dat ook aanwezig was, kon Amorim achteraf niet anders dan concluderen dat bewijs voor Maduro’s herverkiezing ontbrak.
Een dag na de verkiezingen sprak Amorim met Maduro. ‘Hij heeft duidelijk gezegd dat de kiesraad de stembewijzen binnen enkele dagen zou publiceren en dat is niet gebeurd’, zei Amorim een maand later tegen CNN en Español. ‘We gaan het de tijd geven.’
Drie maanden na de verkiezingen is de toon tussen beide landen danig verhard. Zo blokkeerde Brazilië vorige week tijdens de Brics-top in het Russische Kazan de Venezolaanse toetreding tot het economische bondgenootschap. Dat lidmaatschap was in kannen en kruiken, stelde Maduro achteraf, totdat Brazilië (een van de leden van het eerste uur) ging dwarsliggen.
In plaats van Lula rechtstreeks aan te vallen, insinueerde de Venezolaanse president dat het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse zaken ‘een macht binnen de Braziliaanse macht’ is en al sinds lange tijd zou ‘samenzweren tegen Venezuela’.
In het verlengde daarvan beschuldigde de Venezolaanse regering deze week de Braziliaanse diplomaat Amorim ervan dat hij een ‘Amerikaans instrument’ zou zijn. Jorge Rodríguez, voorzitter van het door Maduro ingekapselde Venezolaanse parlement en een van diens belangrijkste getrouwen, stelde donderdag voor om Amorim tot ‘persona non grata’ te verklaren.
De Braziliaanse president Lula liet zich in augustus al verrassend hard uit over de regering van Maduro. ‘Venezuela heeft een zeer onaangenaam regime met autoritaire trekken’, stelde hij. Ondanks Braziliaanse pogingen om in gesprek te blijven met Caracas, volharden beide landen in hun standpunten. Maduro weigert bewijzen te verstrekken, Brazilië weigert diens herverkiezing te erkennen.
Zodoende houdt het Chavistische regime (vernoemd naar Maduro’s voorganger Hugo Chávez) steeds minder vrienden over in de regio. Het kan enkel nog rekenen op steun van Cuba, Nicaragua, Honduras en Bolivia. Felicitaties bleven tot nog toe uit van de drie grootste Latijns-Amerikaanse landen, die op dit moment allemaal door linkse presidenten worden geleid: Brazilië, Mexico en Colombia.
In eigen land reageerde Maduro met harde repressie op straatprotesten van boze burgers. Hij liet circa tweeduizend mensen oppakken en deelde lange gevangenisstraffen uit. Presidentskandidaat González week begin september onder hevige druk van het regime uit naar Spanje waar hij politiek asiel kreeg.
De oppositie houdt vol dat González op 10 januari zal worden beëdigd als president. Die kans lijkt echter klein. Het Venezolaanse leger hield zich tot nog toe doof voor de oproepen van de oppositie om Maduro te laten vallen. De president zit dus nog stevig in het zadel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant