In de eindsprint van de verkiezingen in de VS maakten beide partijen een pijnlijke uitglijder en werd de term afval heen en weer gesmeten. Nu gaat het erom wie het beste is in puinruimen en damagecontrol.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Op de slippers van Hector Cruz (75) staat de vlag van Puerto Rico. Hij staat voor de deur van zijn huis in Philadelphia met een Republikeins verkiezingspamflet in zijn hand. ‘Ik ben zo klaar met alle haat die uit het Trump-kamp komt’, zegt Cruz. Met twee handen scheurt Cruz het pamflet doormidden. ‘Hoe durven ze ons eiland vuilnis te noemen?’
In de eindsprint van de campagnes is politieke inhoud ondergeschikt aan retoriek. De week voor de verkiezingen op dinsdag 5 november wordt het Amerikaanse nieuws niet gedomineerd door gesteggel over onderwijs, klimaat of de oorlog, maar door het woordje ‘vuilnis’.
Het lijkt erop dat de Republikeinen hun eigen ‘October Surprise’ hebben gecreëerd: de onverwachte wending die de verkiezingen op het laatst nog kan beïnvloeden. In plaats van met een laatste messteek de Democraten te beschadigen, beschadigden ze zichzelf toen komiek Tony Hinchcliffe, voorafgaand aan een optreden van Trump in Madison Square Garden, naar Puerto Rico verwees als ‘een drijvend eiland van afval’.
Verkiezingen VS
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Dat was pijnlijk. Trump was juist steun aan het winnen onder latino’s, onder wie de vijf miljoen stemgerechtigde Puerto Ricanen. Een half miljoen van hen woont in de cruciale swingstate Pennsylvania. Ook in North Carolina en Georgia kan deze gemeenschap het verschil maken. Trumps campagne was in de verdediging gedreven.
Maar toen schoot Joe Biden hem onbedoeld te hulp. ‘Het enige afval dat ik zie ronddrijven zijn zijn aanhangers’, zei president Joe Biden in een videogesprek met latino’s. Achteraf zei de president dat hij niet op Trumps aanhang had gedoeld maar op de retoriek op het podium, maar het kwaad was al geschied en een oude wond geopend. Was Biden soms vergeten wat Hillary Clinton in 2016 misschien wel de kop had gekost? Zij noemde de aanhangers van Republikeinse kiezers een basket of deplorables, en verloor de arbeidersstem aan Donald Trump.
Ook de Democraten creëerden deze week dus hun eigen oktoberverrassing. De grote vraag is nu: welk kamp heeft zichzelf het meest beschadigd?
‘Ik heb nu extra veel zin om op Kamala Harris te stemmen’, zegt Hector Cruz in Philadelphia, de grootste stad van Pennsylvania. ‘Zelfs als grap was het dom om te zeggen.’ De 70-jarige Egahiz Vazquez, telt de nachten tot de verkiezingen. ‘Voor die grap hadden veel van ons al moeite met Trump, maar nu nog meer.’
De schade is groot. Zangers Bad Bunny, Jennifer Lopez en Ricky Martin riepen hun miljoenen volgers op hun stem aan Kamala Harris te geven. El Nuevo Día, de grootste krant van Puerto Rico, drong er bij Puerto Ricanen op aan om de Democraat te steunen. Zelfs Nicky Jam, een Puerto Ricaanse zanger die eerder met zijn rode ‘Make America Great Again’-petje bij verkiezingsbijeenkomsten naast Trump stond, trok zijn steun in.
Victor Martinez, die een Spaanstalig radiostation runt in Pennsylvania liet aan het onlineplatform Politico weten dat veel Puerto Ricanen niet van plan waren te gaan stemmen, maar door de Trump-campagne in New York zijn wakker geschud.
Trump werkt keihard om de kritiek op zijn campagne te laten verstommen en die op de Democraten te versterken. Woensdag reed hij in een vuilniswagen met zijn naam erop zijn verkiezingsbijeenkomst in Wisconsin binnen. Als geen ander transformeerde hij controverse tot een campagnestunt.
Wat #garbagegate blootlegt is hoe ongelijk het speelveld is. Al jaren komt Donald Trump weg met zijn beledigingen. Hij heeft zulke nare dingen gezegd over zoveel mensen, dat niemand zijn schouders er nog over ophaalt. Trump mag dingen zeggen, die andere politici – of zelfs komieken – niet mogen zeggen.
Harris doet intussen haar best de scherven te lijmen van de glazen die Biden heeft ingegooid. ‘Laat ik duidelijk zijn’, zei ze woensdag in een reactie. ‘Ik ben het absoluut niet eens met kritiek op mensen op basis van hun stemkeuze.’ De afgelopen maanden heeft zij zich juist als grote verbinder gepresenteerd.
Voor Harris kon de fout van haar baas op geen pijnlijker moment komen. In de laatste dagen van de campagne is zij nu in de verdediging gedreven, terwijl ze juist munitie had gekregen om aan te vallen. Een bijkomende zorg is dat Harris zich deze dagen specifiek richt op het overtuigen van gematigde Republikeinen; kiezers die in het verleden mogelijk op Trump hebben gestemd. De zorg bij Democraten is dat haar imago als verbinder beschadigd is geraakt, en dat de schade groeit zolang Trump de opmerking van Biden in het nieuws weet te houden.
‘Eerst noemde Hillary je DEPLORABLE!’, mailt Trump zijn aanhangers deze week. ‘TOEN noemden ze je een FASCIST. En net noemde Kamala’s baas Biden je AFVAL.’
Bij sommige Puerto Ricanen in Pennsylvania valt het nieuws precies zoals Trump hoopt. ‘Wat Joe Biden zegt over mij vind ik erger dan die komiek’, zegt kledingverkoper Felix Agosto (54), in een Puerto Ricaanse wijk in Philadelphia. Hij was al van plan om op Trump te stemmen, en gaat dat nu al helemaal doen. Trumps retoriek jegens migranten, die hij ‘ongedierte’ heeft genoemd, daar haalt de Puerto Ricaanse Agosto zijn schouders voor op. ‘Ik voel me er niet door aangesproken.’
Doorgaans hebben opiniepeilers een week nodig om te achterhalen welk effect gebeurtenissen hebben op kiezers. In het geval van #garbagegate is het dan juist verkiezingsdag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant