Alle asielopvangplannen van de provincies bevatten één duidelijke boodschap aan het kabinet: houd de Spreidingswet in stand. Die geeft namelijk helderheid, licht commissaris van de koning Jetta Klijnsma toe. ‘Gemeenten beseffen drommels goed dat ze mee moeten doen.’
is verslaggever van de Volkskrant. Zij schrijft onder meer over asiel, migratie en polarisatie.
‘We willen duidelijk maken dat het ons menens is’, zegt Jetta Klijnsma, commissaris van de koning in Drenthe, die ook het woord voert namens haar collega’s in andere provincies. Vrijdag maakten zij bekend hoeveel opvangplekken voor asielzoekers er de komende jaren gerealiseerd zullen worden in het kader van de Spreidingswet. Elke provincie leverde een plan aan bij Marjolein Faber (PVV), minister van Asiel en Migratie.
En, opvallend, elk plan begint met dezelfde brief: een dringend beroep op het kabinet om de Spreidingswet niet in te trekken.
‘Ik ben trots op die eenstemmigheid’, zegt Klijnsma (PvdA) vrijdagochtend. ‘Het gaat om twaalf verschillende provincies, met collega’s van verschillende partijen: Emile Roemer is een SP’er, vijf commissarissen van de koning zijn van VVD-huize. En toch zeggen wij met één mond: houd de wet in stand, want daardoor is er helderheid. Als het kabinet de Spreidingswet afschaft, heeft het geen instrument meer om voldoende plekken te vinden en asielzoekers eerlijk over Nederland te verdelen.’
Hoe reageert minister Faber als u dit tegen haar zegt?
‘Wij hebben geen contact.’
Nooit?
‘Nauwelijks. Het was jarenlang een goed gebruik om met gemeenten, provincies en uitvoeringsorganisaties zoals het COA regelmatig te overleggen met het kabinet. Dat overleg zou moeten plaatsvinden op initiatief van de minister van Asiel en Migratie, want zij is de voorzitter van deze zogenoemde Landelijke Regietafel. Sinds ze minister is, heeft Faber ons pas één keer bij elkaar geroepen, ter kennismaking.
‘Daarbij meldde ze dat het kabinet grootschalige opvanglocaties wil. Wij vroegen haar hoe ze dat wilde gaan doen, aangezien de Spreidingswet van kracht is en gemeenten juist bezig zijn met eigen plekken. De minister zei dat ze wel een aantal gemeenten kent die locaties voor zesduizend mensen zouden willen. Wij weten van niets, terwijl we altijd erg goed worden bijgepraat door burgemeesters. Sindsdien hebben we daar ook niets meer over gehoord. Met de ambtenaren is er eveneens veel minder contact dan bij andere kabinetten. Alles staat on hold.’
Kunt u de gevolgen van die stilstand schetsen?
‘Het is heel bijzonder dat vier fractievoorzitters uit de Tweede Kamer en de minister-president bij elkaar gaan zitten om afspraken te maken over het asielbeleid zonder de uitvoerders, de mede-overheden, daarbij te betrekken. Ik ben twee keer staatssecretaris geweest, bij het maken van wetten toetste ik of hetgeen ik verzonnen had uitvoerbaar was. Zo gaat dat normaal gesproken. Het is echt niet zo dat mede-overheden altijd tekenen bij het kruisje, maar er is in ieder geval contact.
‘Gisteren heb ik Jaap Velema, burgemeester van de gemeente Westerwolde, waarin Ter Apel ligt, nog gesproken. Ook hij krijgt al een maand geen contact met de minister, niet eens een ontvangstbevestiging van zijn uitnodiging tot gesprek.’
Lang niet alle provincies lukt het om voldoende plekken te bieden. Groningen, Friesland, Drenthe, Flevoland en Zeeland halen het wel. Deze provincies hoeven ook minder opvang te organiseren, omdat ze dunbevolkter zijn en vaak al veel doen. Zeven provincies voldoen niet aan de opgave. Toch is de toon overal opvallend positief. Brabantse gemeenten zijn ‘hard op weg naar invulling Spreidingswet’, meldde die provincie. ‘Bijna de helft van de provincies voldoet al aan de opgave’, zei Klijnsma zelf in een persbericht.
Het lijkt marketingtaal om de Spreidingswet te verkopen. Was de toon strenger geweest als het kabinet niet voornemens was geweest om de wet te schrappen?
‘Nee. De wet is pas op 1 februari van dit jaar ingevoerd, het gaat dus om een korte tijdspanne. Gemeenten beseffen drommels goed dat ze mee moeten doen. De een doet dat met het hart en de ander met de mond, maar bijna overal heerst dat besef.’
Hoe concreet zijn de plannen? We horen ook dat gemeenten gewoon hebben getekend voor een aantal opvangplekken, zonder er al serieus mee bezig te zijn.
‘Behoorlijk concreet. Veel gemeenten zijn al een contract aangegaan met het COA, voor drie of vijf jaar, of zelfs voor onbepaalde tijd. Sommige gemeenten moeten die stappen nog doorlopen. Het mooie is dat het duurzame opvang zal zijn. Geen dure noodopvang meer, geen gesleep met mensen van hot naar her.’
Het kabinet wil de Spreidingswet nog dit jaar intrekken, liet het vorige week weten. Wat gebeurt er dan?
‘Mark Boumans, burgemeester van Doetinchem, voorziet dan chaos. Dat zegt hij als voorzitter van de asielcommissie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Ik kan het niet overzien. Echt niet. In feite is die Spreidingswet voor minister Faber een cadeau. Dat heb ik ook tegen haar gezegd bij het kennismakingsgesprek. Het is een instrument, je kunt ermee regisseren, overleggen met je partners. Dat is belangrijk voor een bewindspersoon. Als je dat wegtrekt, is iedereen onthand.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant