Het campagneteam van Donald Trump heeft een hele machinerie opgetuigd om te voorkomen dat de Democraten de verkiezingen ‘stelen’. Zo moet een leger van Republikeinse waarnemers munitie verzamelen om een onwelgevallige uitslag aan te vechten.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over Rusland en de VS. Hiervoor was hij correspondent in Rusland, de VS en in Brussel.
Wat gaat er gebeuren als Donald Trump net als vier jaar geleden de verkiezingen verliest? Niemand die het zeker weet, maar in Phoenix (Arizona) bereidt men zich al voor. Rond het MCTEC-gebouw waar op 5 november de stemmen uit Maricopa County worden geteld, is een betonnen barricade aangelegd om een herhaling te voorkomen van de taferelen die zich daar in de verkiezingsnacht van 2020 afspeelden.
Trump-aanhangers belaagden toen het gebouw om de stemmentellers onder druk te zetten. Nu staan ze al bij voorbaat onder druk. Medewerkers van het telcentrum klagen dat ze door argwanende burgers worden gevolgd als ze naar huis rijden. Om hun nummerborden hebben ze plastic gedaan, zodat er geen foto’s van hun kenteken kunnen worden gemaakt. Om het personeel te beschermen houdt het MCTEC ook hun namen geheim.
Sommige medewerkers, vooral Republikeinen, hebben zich afgemeld, nadat ze dreigementen hadden ontvangen van Trump-aanhangers die ervan overtuigd zijn dat er met de stemmen zal worden geknoeid. Een veeg teken is ook dat verscheidene kerken en scholen in Arizona deze keer niet als stembureau willen fungeren uit vrees voor de woede van de aanhangers van Trump, als het voor hem op 5 november de verkeerde kant op gaat.
Hun wantrouwen wordt al maanden gevoed door de Republikeinse presidentskandidaat, die er dag in dag uit op hamert dat de Democraten ‘weer’ bezig zijn de verkiezingen te ‘stelen’, net zoals ze in 2020 zouden hebben gedaan. Het resultaat is dat volgens een Gallup-peiling slechts 28 procent van de Republikeinen verwacht dat de verkiezingen eerlijk zullen verlopen, tegen 84 procent van de Democraten. Een recept voor heibel als de uitslag voor Trump tegenvalt.
Maar het blijft niet bij wantrouwen zaaien. Met de steun van rijke donoren hebben de Republikeinen de afgelopen tijd een complete machinerie opgetuigd om de ‘integriteit’, oftewel een eerlijk verloop, van de verkiezingen te verzekeren. Volgens The Wall Street Journal hebben conservatieve geldschieters onder dat motto inmiddels zo’n 140 miljoen dollar bijeen gebracht.
Een van de drijvende krachten achter de nieuwe ‘Stop the Steal’-campagne is Lara Trump, schoondochter van de oud-president en co-voorzitter van de RNC, het bestuur van de Republikeinse Partij. Een andere opvallende figuur is de conservatieve advocaat Cleta Mitchell, die al eerder met dit bijltje heeft gehakt. Zij nam deel aan het beruchte telefoongesprek waarin Trump vier jaar geleden een verkiezingsfunctionaris in Georgia (vergeefs) onder druk zette om 11.780 extra stemmen te ‘vinden’ om zijn achterstand op Joe Biden in te lopen.
In de praktijk komt het bewaken van de ‘integriteit’ van de verkiezingen er vooral op neer dat de Republikeinen allerlei manieren zoeken om Democratische kiezers het stemmen te bemoeilijken. Daarbij maken de Republikeinen dankbaar gebruik van het gedecentraliseerde Amerikaanse stelsel voor de presidentsverkiezingen, waarbij de staten zelf hun procedures en tijdschema bepalen.
Medewerkers van de Republikeinse Partij pluizen overal de kiesregisters na op ‘verdachte’ kiezers, met als gevolg een tsunami van namen van kiezers die volgens de Republikeinen van de kieslijst moeten worden geschrapt. In Georgia kwam één ijverige vrijwilliger volgens The Wall Street Journal zelfs met dertigduizend ‘verdachte’ gevallen aanzetten.
Ook hebben advocaten her en der in het land voor de Republikeinse Partij honderden rechtszaken aangespannen tegen procedures die in het voordeel van de Democraten zouden kunnen uitpakken. Zo probeerden ze in de ene staat de regels voor het stemmen per post aan te scherpen, in een andere om de mogelijkheden voor Amerikanen overzee (veelal Democraten) om hun stem uit te brengen drastisch te beperken, en in Georgia bepaalde de overwegend Republikeinse kiesraad dat alle stemmen met de hand moesten worden geteld. Veel van die pogingen liepen stuk bij de rechter, maar tal van zaken lopen nog.
Voor verkiezingsdag hebben de RNC en het Election Integrity Network van Cleta Mitchell alvast een enorm leger van Republikeinse waarnemers op de been gebracht die munitie moeten verzamelen om de uitslag eventueel aan te vechten. ‘Jullie moeten jezelf beschouwen als de fronttroepen van Trumps campagneteam’, moedigde de ultrarechtse complotdenker Jack Posobiec (bekend van het Pizza Gate-verzinsel) hen aan.
De Democraten betwijfelen of Trump zich zal neerleggen bij een overwinning van Kamala Harris, gezien de verscheidene rechtszaken die hem wachten als hij verliest. Zij voorspellen dat Trump zichzelf, net als vier jaar geleden, al op verkiezingsavond tot winnaar zal uitroepen, als nog een groot deel van de stemmen moet binnenkomen. Dat zou het startschot worden van een nieuw, chaotisch gevecht om de uitslag, inclusief eindeloze hertellingen en een tweede ronde van rechtszaken, tot aan het Hooggerechtshof toe.
Vier jaar geleden wierp Trump zich ook zelf actief in de strijd om de uitslag. Vanuit het Witte Huis zette hij verscheidene functionarissen uit cruciale staten onder zware druk om Bidens overwinning niet goed te keuren, een poging waarvoor hij nu twee aanklachten aan zijn broek heeft. Het is de vraag of Trump dit nog eens zal proberen, nu hij geen president meer is. Niet alleen heeft hij minder macht, maar hij kan zich ook niet meer beroepen op de ruime mate van immuniteit die de president volgens een recente omstreden uitspraak van het Hooggerechtshof heeft.
Maar ook als hun baas op de achtergrond blijft, staan de Republikeinen klaar. In tal van kiesraden in het land hebben ze fanatieke Trump-aanhangers weten te benoemen die bereid zijn op de rem te trappen bij het bekrachtigen van een eventuele zege van Harris. In Georgia bepaalde de centrale kiesraad, waarin de Republikeinen de meerderheid hebben, dat de kiesraden bij twijfel over de uitslag de bekrachtiging mogen weigeren totdat de zaak tot op de bodem is uitgezocht.
Op die manier willen zij volgens de Democraten het goedkeuringsproces saboteren, maar dat is ze onlangs wel een stuk moeilijker gemaakt: een rechter in Georgia verklaarde de nieuwe regels van de kiesraad van de staat ongrondwettig. Volgens hem hebben de leden van de kiesraad domweg de plicht de uitslag te certificeren.
Ook is het onwaarschijnlijk geworden dat het kamp-Trump als Harris wint nog eens zal proberen met ‘alternatieve’ lijsten met Trump-gezinde kiesmannen aan te komen voor de definitieve bekrachtiging van de uitslag door het Congres op 6 januari 2025. Trump hoopte destijds dat vicepresident Mike Pence en het Congres die zouden aanvaarden in plaats van de kiesmannen voor Biden, zodat hij toch nog als winnaar zou eindigen.
Maar de kans dat zo’n complot slaagt is veel kleiner geworden. Na de chaos van 6 januari 2021 heeft het Congres de regels van de Electoral Count Act aangescherpt om te voorkomen dat het nogmaals lijsten met kiesmannen krijgt die afwijken van de werkelijke uitslag in de verschillende staten.
Sommige Trump-adviseurs vinden dat de partij de nieuwe regels moet aanvechten, omdat die volgens hen inbreuk maken op het constitutionele recht van de staten om zelf hun procedure te bepalen. Maar het lijkt erop dat er bij de Republikeinse leiders in de staten weinig animo is om de deur open te zetten naar nog meer verwarring.
Waarschijnlijk zullen ook maar weinig Republikeinen dit keer voor een rol als ‘nepkiesman’ te porren zijn, nu eerdere deelnemers aan Trumps plannen in enkele staten nog altijd een proces boven het hoofd hangt. Daarvoor kunnen zij 20 jaar cel krijgen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant