Met haar aanstekelijke passie voor handwerken kreeg Henriette Beukers zowaar mannen aan het borduren. Zelf maakte ze onder meer de poppen bij de karakters Zoef de Haas, Momfer de Mol en Stoffel de Schildpad uit De Fabeltjeskrant.
Borduren, breien, haken en weven: begin jaren zeventig was het handwerken als hobby plotseling razend populair. Dat was mede de verdienste van Henriette Beukers, die in de jaren daarvoor als hoofdredacteur van het tijdschrift Ariadne korte metten had gemaakt met de traditionele, wat suffige uitstraling van het handwerken, en er een eigentijdse en artistieke draai aan had gegeven.
Dat veroorzaakte een creatieve revolutie in de huiskamer. Het stoppen van sokken maakte plaats voor het maken van wandkleden, het breien van truien voor de kinderen en het vervaardigen van poppen uit losse lappen. ‘Mijn moeder heeft het stof weggeblazen van het handwerken’, vertelt zoon Eelco over Henriette Beukers, die in september op 86-jarige leeftijd overleed. ‘Half Nederland was aan het macrameeën.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Henriette Beukers-Lenseling was in 1937 geboren in Rotterdam als middelste van drie kinderen in een onderwijzersgezin. Haar moeder onderkende haar artistieke aanleg als eerste. Toen Henriette haar draai niet kon vinden op de middelbare meisjesschool, meldde haar moeder haar aan op de Academie van Beeldende Kunsten Rotterdam. Daar werd ze, 14 jaar oud, nog aangenomen ook.
Na haar opleiding als modeontwerper vestigde Henriette zich in Amsterdam. Daar verdiende ze een extraatje met het vervaardigen van poppen in klederdracht voor toeristen. In 1962 werd ze samen met haar man Henk Beukers hoofdredacteur van Ariadne. Eelco: ‘Henriette had een grote belangstelling voor etnisch en historisch textiel. Dat was een belangrijke bron van inspiratie bij het maken van het blad.’
De koerswijziging bleek een gouden greep. De oplage van Ariadne steeg in enkele jaren tijd naar een kwart miljoen abonnees en Beukers verwierf zich een reputatie als dé autoriteit op handwerkgebied. Zij werd een vaste gast in televisieprogramma’s over vrije tijd en presenteerde zelf een Teleac-cursus over het maken van kleding. Van haar boekje Macramé ging een kwart miljoen exemplaren over de toonbank.
Naast haar werk als hoofdredacteur, schrijver en presentator bleef Beukers zelf ook actief met naald en draad. Samen met haar man maakte ze in de avonduren kostuums en poppen voor toneel en televisie. Voor het populaire kinderprogramma De Fabeltjeskrant bedacht en maakte ze onder meer de poppen bij de karakters Zoef de Haas, Momfer de Mol en Stoffel de Schildpad.
Tussen 1975 en 1977 verscheen haar magnum opus in de vorm van Het komplete handwerken, een encyclopedie van 1.500 pagina’s met uitleg over materialen en technieken als spinnen, appliceren, patchwork en kralenwerk. Eelco: ‘Mijn ouders hadden in 1974 afscheidgenomen van Ariadne, maar hebben later nog 25 jaar Handwerken zonder grenzen gemaakt. Dat was echt een tijdschrift voor de liefhebber.’
Want eind jaren zeventig was het handwerken toch weer in een ander licht komen te staan. Het had weliswaar een nieuw en fris imago gekregen, voor feministen bleef het een weinig indrukwekkende bijdrage aan de emancipatie van de vrouw. ‘Zij zagen handwerken toch als symbool van huiselijkheid en onderdanigheid. Dat mijn moeder ook een borduurwedstrijd voor mannen organiseerde, deed daar niets aan af.’
Met de maatschappelijke verandering verdween ook de belangstelling bij het grote publiek voor het handwerken. Daar trok Beukers zich weinig van aan, vertelt Eelco. ‘Mijn moeder was ontzettend gedreven in haar werk. Ze kon ook zeker wel genieten van de bekendheid die het met zich meebracht, maar het was toch vooral uit innerlijke noodzaak dat ze altijd maar bezig was met haar textiel.’
De laatste jaren waren niet gemakkelijk. Na het overlijden in 2008 van haar man Henk zette ze zich nog aan twee dikke boeken over haar verzameling textiel van over de hele wereld. Alzheimer versperde de weg naar het derde en laatste deel. Eenmaal in het verpleeghuis toonde ze geen spoor van belangstelling meer voor handwerken. Eelco: ‘Zingen deed ze wel, voor het eerst in haar leven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant