Een dag na het noodweer dat het zuidoosten van Spanje trof, kijken de inwoners van de Valencia naar hun verwoeste huizen. Gevels zijn ingestort, bruggen meegesleurd en auto’s op elkaar geslingerd. Ten minste 95 mensen zijn omgekomen, het dodental loopt nog op.
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
Met een bezem die groter is dan zijzelf duwt Arantxa Castro (8) de dikke laag modder op de vloer heen en weer. Het is haar manier om te helpen bij het opruimen van haar huis in de Valenciaanse voorstad Picanya, al is er eigenlijk geen beginnen aan. Het water heeft de sofa op zijn kant gezet, de keuken is door de omgevallen koelkast gebarricadeerd, en alles, maar dan ook werkelijk alles zit onder de modder.
‘Ik heb haar gezegd dat ze niet hoefde te helpen, maar ze wil per se’, zegt Julio Castro (53). Ook hij, de opa van Arantxa, zit onder de modder. Hoe groot de schade ook is: hij is al blij dat het rampscenario niet is uitgekomen dat hij afgelopen nacht in zijn hoofd had, toen het kolkende water razendsnel de trap opklom naar de bovenverdieping waar zijn familie zat.
Hoe hoog het water precies kwam? Julio wijst op de modderstreep die langs de hele muur loopt. Het krullende bruine haar van zijn bijdehante kleindochter steekt er maar net boven uit. Arantxa: ‘En weet je wat het is: het stinkt ook nog.’
Anders dan voor Arantxa en Julio kwam het donkerste scenario voor vele anderen in de Spaanse regio Valencia wel uit. Zeker 95 mensen kwamen tussen dinsdagavond en woensdagmiddag om het leven door overstromingen die werden veroorzaakt door extreme regen in de oostelijke regio. Nog eens tientallen mensen worden vermist. En dus loopt het dodental zeer waarschijnlijk verder op.
Ook in de regio Castilië-La Mancha (twee doden) en de provincie Málaga (één dode) was de regen fataal. De extreme neerslag is het gevolg van de gota fria – ‘koude druppel’ – een weerfenomeen dat het zuidoosten van Spanje vaker treft. Bij de gota fria botst de warme lucht van de Middellandse Zee op de koudere die afkomstig is van de Atlantische Oceaan. Het resultaat is hevige regen en storm.
De Castro’s waren dus wel wat gewend, maar dat een ramp als deze ze ooit zou treffen, had niemand in Picanya voorzien, zegt Julio Castro. In de voorstad van Valencia, een van de zwaarst getroffen plekken, is de ravage op de day after compleet. Door de kracht van het water zijn gevels ingestort, garages vol gelopen en auto’s bovenop elkaar geparkeerd, de achterwielen van de een op de motorkap van de ander. En overal is er de modder, waarin je bij iedere stap tot je enkels wegzinkt.
De kracht van het water was zelfs zo groot dat het vijf van de zes bruggen, die de twee helften van Picanya met elkaar verbinden, met zich heeft meegesleurd. ‘Rond 7 uur ’s avonds zag ik mijn buren naar de rivier lopen om daar te gaan kijken’, zegt Castro. Hij ging erachteraan, maar maakte rechtsomkeert toen hij zag dat het water al richting zijn huis stroomde.
‘Ik heb mijn familie de trap op gejaagd, wat waardevolle spullen op hoge tafels gezet, en mezelf ook boven opgesloten’, zegt hij. Vanaf zijn balkon zag hij hoe zijn Seat Córdoba de straat uit dreef. Total loss, is een dag later het oordeel, net als honderden andere auto’s.
De Spaanse regering, die met man op macht op zoek is naar overlevenden, kondigde woensdag drie dagen van rouw af. ‘We gaan jullie helpen zolang als het nodig is’, beloofde premier Pedro Sánchez op een persconferentie de nabestaanden van de slachtoffers. ‘We zullen jullie niet alleen laten. Heel Spanje staat achter jullie.’
Een deel van de inwoners van Picanya besluit woensdagmiddag niet op die hulp te wachten. Met tot de rand toe gevulde plastic tassen en winkelmandjes vol flessen water en pakken vlees, verlaten zij de opengebroken Mercadona-supermarkt. Marisa Castro (57), die aan de overkant van de rivier woont en de schade bij haar broer Julio is komen opnemen, ziet het hoofdschuddend aan. ‘Hoe kun je zo’n crisis nou aangrijpen om te gaan roven?’
Ook elders op straat heersen paniek en chaos. Een man duwt een winkelwagen door de modder met daarin vier hondenbenches met nog meer honden, die nat en rillend op elkaar gedrukt zitten. Een vrouw telefoneert huilend met haar partner: ‘Maar schat, ál het geld lag daar!’
Waarschijnlijk loopt de materiële schade in de miljarden. De inwoners van Picanya en de andere getroffen plekken zullen voortaan spreken van een tijd voor en na de ramp, beseft ook Marisa Castro. In februari had zij net haar eigen restaurantje geopend: Blue Panther, een blauw geverfde American diner.
Nu zit alles onder de bruine spetters, van de banken tot de servetten. Op de grond ligt een paprika die pas na het afvegen van wat modder zijn groene kleur toont. Hoewel het bakken met geld zal kosten om alle koelkasten, fornuizen en andere apparatuur te vervangen, accepteert Marisa geen nee als ze blikjes frisdrank gratis uitdeelt.
Of ze al heeft nagedacht over hoe het straks verder moet, als alle modder ooit is opgeruimd? Nee, eigenlijk niet.’ Dan: ‘We leven nog, dat is het belangrijkste. Laat God ons de kracht geven om door te gaan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant