Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat staatssecretaris Folkert Idsinga van Fiscaliteit openbaar maakt in welke bedrijven hij belegt. Met deze informatie zou belangenverstrengeling kunnen worden uitgesloten, maar de NSC-politicus beroept zich op zijn privacy.
Idsinga bezit een substantiële beleggingsportefeuille. Die omvat participaties in Nederlandse vastgoedfondsen, leningen aan mkb-bedrijven, obligaties, aandelen in niet-beursgenoteerde bedrijven en multinationals in verschillende sectoren.
Formateur Richard van Zwol heeft dat al op 1 juli aan de Tweede Kamer gemeld. De bijlage bij zijn eindverslag bevatte een overzicht van de zakelijke en financiële belangen van alle bewindspersonen van het nieuwe kabinet. Formateur Mark Rutte maakte eenzelfde lijstje openbaar bij het aantreden van zijn vierde kabinet in januari 2022.
Van Zwols overzicht wekte in juli geen enkele ophef. Niemand stelde toen kritische vragen over Idsinga’s beleggingsporteuille. Dat gebeurde ook niet naar aanleiding van Ruttes lijstje uit 2022. Dat onthulde dat de vorige staatssecretaris van Fiscaliteit, CDA’er Marnix van Rij, aandelen in 43 niet met naam genoemde bedrijven bezat. Minister van Financiën Sigrid Kaag (D66) bezat ‘effecten in openbare beleggingsfondsen’. Ook daarover ontstond destijds geen politieke discussie.
Alles over politiek vindt u hier.
Dat dit nu ineens wél politiek wordt opgespeeld, komt doordat RTL Nieuws dinsdag een uitzending maakte over dit onderwerp. RTL-journalisten doken in het Handelsregister en lazen daar dat Idsinga’s portefeuille in 2023 ongeveer 6,5 miljoen euro waard was. Ze brachten dit onder de aandacht van oppositie-Kamerleden Jimmy Dijk (SP) en Joost Sneller (D66), die met enige vertraging alsnog een probleem hebben met Idsinga’s gebrek aan transparantie. SP en D66 hebben inmiddels ook Kamervragen gesteld, samen met GroenLinks-PvdA.
SP, GroenLinks-PvdA en D66 willen nu opheldering van Idsinga en premier Dick Schoof over de exacte samenstelling van Idsinga’s beleggingsportefeuille. Idsinga reageert niet op vragen van de Volkskrant, maar zei eerder tegen RTL Nieuws dat hij zich aan de gedragscode heeft gehouden, die niet tot meer openbaarheid verplicht. Hij wil vanwege zijn privacy niet meer details over zijn vermogen prijsgeven.
Ministers en staatssecretarissen moeten hun financiële en zakelijke belangen vóór hun beëdiging melden aan de formateur. Dat staat in de Gedragscode integriteit voor bewindspersonen. Om belangenverstrengeling te voorkomen, moeten ze die belangen meestal ‘op afstand plaatsen’. De meeste aspirant-bewindspersonen brengen hun beleggingen tijdelijk onder in een stichting die niet mag worden bestuurd door familieleden.
Op grond van de gedragscode hoeven bewindspersonen geen details te geven. Ze zijn dus niet verplicht om te vertellen in wélke bedrijven, beleggingsfondsen of vastgoed ze een financieel belang hebben. Dat moet alleen als ze een aandelenbelang hebben van meer dan 5 procent in een bepaalde onderneming. Idsinga heeft een meerderheidsbelang in één bedrijf, een firma die ‘productiemiddelen’ levert voor een algenkwekerij. Over de rest van zijn beleggingen heeft hij geen details verstrekt.
De financiële belangen van de minister van Financiën en de staatssecretaris van Fiscaliteit liggen extra gevoelig, omdat hun beleidsbeslissingen aandelenkoersen kunnen beïnvloeden. Koersen waar zij, als ze beleggen, zelf belang bij hebben. Dit kabinet heeft bijvoorbeeld besloten de belasting op de inkoop van eigen aandelen terug te draaien, een maatregel die de waarde van beursgenoteerde bedrijven verhoogt. Dat besluit is genomen tijdens de formatie, dus voordat Idsinga staatssecretaris werd. Hij was toen al wel Tweede Kamerlid voor NSC.
‘Ik denk dat het onverstandig is als hij geen openheid van zaken geeft’, zegt D66’er Sneller. ‘Transparantie is belangrijker geworden, daar is nu veel meer politiek draagvlak voor. Dingen die vroeger konden, worden nu niet meer geaccepteerd.’ Sneller hamert al langer op het aanscherpen van de integriteitsregels voor bewindspersonen.
SP-fractievoorzitter Jimmy Dijk vindt het ‘uiterst kwalijk’ dat Idsinga zijn aandelen tegen de borst houdt. Met een verwijzing naar de geloofsartikelen van Idsinga’s partij NSC zegt hij: ‘Ik vind het bijzonder dat een partij die het vaak heeft over goed bestuur, niet zelf het initiatief neemt om dit openbaar te maken.’
Dat is ook Geert Wilders opgevallen. De PVV-leider, die waarschijnlijk rancuneus is omdat NSC hem dwarszat bij zijn pogingen een asielnoodwet in te voeren, riep Idsinga dinsdagavond ter verantwoording op X. ‘Lijkt me geen goed bestuur en niet dragend gemotiveerd, dus maar beter openbaar maken die miljoenenbelangen, NSC-staatssecretaris Idsinga!’, tweette Wilders.
Dijk en Sneller zijn in hun nopjes, want met de PVV heeft hun oproep voor meer openheid over de financiële en zakelijke belangen van bewindspersonen een Kamermeerderheid. Of Wilders die steun ook geeft als het er in de Tweede Kamer op aankomt, valt te bezien. Uit het lijstje van formateur Van Zwol blijkt namelijk ook dat de PVV-bewindspersonen Marjolein Faber, Zsolt Szabó en Vicky Maeijer een aandelenportefeuille bezitten waarvan de samenstelling niet bekend is.
Faber en Maeijer hebben die aandelen zelfs niet ‘op afstand’ geplaatst, maar nog steeds in hun bezit. Ze hebben Van Zwol plechtig beloofd deze tijdens hun ambtsperiode niet te verhandelen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant