Het fenomeen bestaat al twintig jaar, maar nu is er in Arnhem eindelijk een opleiding voor straatcoaches. ‘Actief contact maken’, zegt Haruun Yussuf. ‘Dat hebben we er geleerd.’ (...) ‘Wij bieden een luisterend oor en houden alles een beetje in de gaten.’
Twee paar fonkelende nieuwe schoenen schitteren aan de voeten van de Arnhemse straatcoaches Haruun Yussuf (34) en Mustafa Abdi (33). Geen overbodige luxe, want het tweetal loopt tijdens hun ‘gebruikelijke rondje’ door Immerloo, de armste wijk van Nederland, gemiddeld ongeveer 20 kilometer.
Arnhem zet sinds 2021 structureel straatcoaches in om te voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen of verder afglijden, en is de eerste gemeente die hun nu ook een opleiding biedt.
Het tweetal dat in Immerloo op pad is, werkt voor Stichting Aanpak Straat- & Schoolveiligheid (SASS). ‘Ze groeiden zelf op in een soortgelijke wijk, hebben ervaring met het criminele circuit en spreken daardoor de taal van de straat’, legt directeur Hans Jansen uit. ‘Maar dat ze streetwise zijn, wil niet zeggen dat ze nergens tegenaan lopen in hun werk.’
En daarom leerden ze de afgelopen maanden in een tiental modules over multiculturele communicatie, wet- en regelgeving, radicalisering en het waarborgen van hun eigen veiligheid op straat.
Hun route voert vandaag via speelpleintjes, een basisschool en parkjes naar het hart van de wijk: een viertal galerijflats die tot in de wolken lijken te reiken. ‘Ouders zien van die hoogte niet wat hun kinderen beneden allemaal uitspoken’, zegt Yussuf, terwijl hij de omgeving in zich opneemt. ‘Maar wij wel.’
Straatcoaches worden door tientallen gemeenten ingezet en gezien als een aanvulling op de politie en hulpverlening, omdat ze makkelijk contact maken en toegankelijk zijn. Toch worden er ook vraagtekens gezet bij hun professionaliteit. Ze hebben geen speciale bevoegdheden of een specifieke vooropleiding, maar zouden wel vaak hulpverlenende taken op zich nemen.
De dertien straatcoaches die in dienst zijn van de Arnhemse stichting houden van negen uur ’s ochtends tot uiterlijk elf uur ’s avonds een oogje in het zeil in een drietal wijken. Van alles wat de coaches onderweg tegenkomen, maken ze melding in een app. Elke week wordt een overzicht van die meldingen naar de gemeente verstuurd.
In Immerloo zijn Yussuf en Abdi halverwege hun ronde, als een groep jongens hun tegemoet komt rijden op fatbikes. Met beide ogen op hun telefoon gericht zien ze de straatcoaches bijna over het hoofd. ‘Ewa broski’s!’, roept Yussuf ze toe. De blikken gaan snel omhoog, de telefoons verdwijnen in de zakken. Een voor een steken ze hun hand op naar de straatcoaches, terwijl er een glimlach op hun gezicht verschijnt. ‘Actief contact maken’, glimlacht Yussuf. ‘Dat hebben we geleerd tijdens de opleiding.’
Iedereen in de wijk lijkt hen te kennen. De een na de ander groet en met elke winkelier die ze passeren, staan ze een paar minuten te kletsen. ‘We maken juist contact in situaties waarin er niets aan de hand is’, zegt Yussuf. ‘We vragen hoe het met mensen gaat, checken bij jongeren of ze hun toetsen hebben gehaald en of alles oké is thuis. Als er dan wel een keer iets aan de hand is of jongeren overlast veroorzaken, kunnen we ze daar makkelijker op aanspreken of hulp inschakelen van politie of hulpverleners.’
Vragen hoe het op school gaat, opletten of jongeren niet te laat buiten rondhangen: het lijkt iets te zijn waar ouders op moeten letten. Maar in een wijk als deze, waar bijna een kwart van de inwoners onder de armoedegrens leeft, is dat niet altijd de realiteit.
‘De gordijnen zijn hier bijna altijd dicht, want veel mensen zijn dag en nacht aan het werk om rond te komen’, zegt Yussuf, terwijl hij naar de ramen van de flats wijst. ‘Op straat rondhangen is voor veel jongeren een stuk gezelliger dan alleen thuis zitten. Criminelen spelen daar slim op in. Wij proberen dat tegen te gaan door een luisterend oor te bieden en alles een beetje in de gaten te houden.’
Juist in die verbinding zit volgens Stijn Sieckelinck, lecor jongerenwerk aan de Hogeschool van Amsterdam, de potentiële kracht van straatcoaches. ‘Ze zijn een extra paar ogen en oren in de wijk en geven jongeren het gevoel dat ze, op een positieve manier, gezien worden. En ze zijn vaak de eersten die weten welke jongeren op het punt staan om een verkeerde afslag te nemen.’
Daar komt volgens Sieckelinck wel een grote verantwoordelijkheid bij kijken. ‘De afgelopen jaren is er door de overheid in één keer veel geld geïnvesteerd in het verminderen van de jeugdcriminaliteit. Maar door een smak geld ergens in te pompen, bestaat ook het gevaar dat er een wildgroei aan coaches ontstaat, die niet altijd goed weten wat hun rol is.’
Een vakopleiding als die in Arnhem noemt hij dan ook een goed initiatief. ‘Mits er binnen die opleiding benadrukt wordt dat een straatcoach alleen het verschil kan maken door samen te werken met hulpverleners en handhavers. Je helpt jongeren met een luisterend oor, maar ook door je pedagogische netwerk in te zetten en op tijd professionele hulp in te schakelen als de situatie verslechtert.’
De ronde van de straatcoaches eindigt vandaag bij het buurthuis, waar een jeugdwerker een avond voor de jongeren in de wijk organiseert. Voor de deur staat een groep pubers, die het tweetal hartelijk begroet met een boks. ‘Als we nu politieagenten waren geweest, waren ze waarschijnlijk hard weggerend’, zegt Yussuf. ‘Maar bij ons hoeft dat niet. Behalve als ze echt iets hebben uitgevreten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant