Ook in een tweede kort geding over het aanmeldcentrum in Ter Apel heeft de gemeente Westerwolde bijval gekregen van de rechtbank. Het COA mag niet meer dan tweeduizend mensen opvangen, op straffe van een dwangsom van 50 duizend euro per dag.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Het beroep van COA op overmacht werd door de rechtbank afgewezen. ‘De onmogelijkheid van het nakomen van de afspraak is niet aannemelijk gemaakt.’ De situatie in het aanmeldcentrum is ‘onverminderd zorgwekkend’, aldus de voorzieningenrechter. ‘Het opvangcentrum in Ter Apel wordt nog steeds onevenredig belast, met alle gevolgen van dien.’
Om het COA te manen het vonnis nu wel na te komen, koos de rechter voor een ‘substantieel hogere dwangsom’ van 50 duizend euro voor elke dag dat er meer dan tweeduizend personen in de opvang in Ter Apel verblijven. De vorige dwangsom bedroeg 15 duizend euro per dag.
De nieuwe dwangsom treedt over twee weken in werking. Het maximum is bepaald op 5 miljoen euro.
De rechter memoreerde dat het COA in januari nog verklaarde dat een dwangsom niet nodig zou zijn, omdat het COA zich sowieso aan de maximumcapaciteit zou gaan houden. Het tegendeel bleek het geval. Overtuigd dat de omstandigheden nu zo anders zijn, is de rechtbank allerminst. ‘Dat de woningnood groter is dan in januari is op geen enkele manier onderbouwd.’ Ook de instroom is niet hoger dan toen.
Sinds vorig najaar schendt het COA stelselmatig de afspraak dat in het aanmeldcentrum in Ter Apel maximaal tweeduizend asielzoekers mogen verblijven. De gemeente Westerwolde stapte daarom begin dit jaar al een eerste keer naar de rechter.
Die gaf de gemeente gelijk. Onder het mom van ‘afspraak is afspraak’ werd het COA gemaand zich aan het afgesproken aantal te houden, op straffe van een dwangsom van 15 duizend euro per dag, tot een maximum van 1,5 miljoen euro.
Het COA beloofde ‘alles op alles’ te zetten om het vonnis na te leven, maar daar kwam niks van terecht. Met uitzondering van een paar dagen na de uitspraak slaagde het COA er honderd dagen niet in om de grens van tweeduizend personen te handhaven. Daardoor was de dwangsom al op 11 juni een machteloos middel geworden.
Westerwolde stapte daarom opnieuw naar de rechter. ‘We willen dat de situatie normaliseert’, lichtte burgemeester Jaap Velema het besluit toe. ‘De gevolgen van de problemen bij de asielopvang in Nederland worden nu al veel te lange tijd in onevenredige mate op Ter Apel en haar inwoners afgewenteld.’
Velema benadrukte dat het Westerwolde niet om het geld gaat. Maar omdat de maximale dwangsom is bereikt, gaat er volgens de gemeente onvoldoende prikkel uit van de eerdere juridische uitspraak.
De gemeente vroeg de rechter bovendien een hogere dwangsom op te leggen, van 75 duizend euro per dag. In principe zonder limiet, maar mocht de rechtbank ertoe beslissen, dan oplopend tot maximaal 7,5 miljoen euro. Zo hoopt Westerwolde het nog onaantrekkelijker te maken voor het COA om de capaciteit van het aanmeldcentrum te overschrijden.
Anders dan tijdens het eerste kort geding betoogde het COA twee weken geleden dat een dwangsom niets zou uithalen vanwege een gebrek aan doorstroomopties. ‘Het is op dit moment onmogelijk om ons aan de afgesproken maximale bezetting te houden’, zei de landsadvocaat. ‘We zijn al in volle sprint, we kunnen niet nog een beetje harder.’ Een dwangsom mag als drukmiddel alleen preventief worden ingezet, niet bestraffend.
De afgelopen weken overnachtten er weer steeds tussen de 2.100 een 2.200 personen in Ter Apel. Overdag zijn dat er aanzienlijk meer, omdat er elke dag mensen voor nachtopvang elders worden ondergebracht.
De gemeente en het COA twistten ook over de vraag of deze asielzoekers meegeteld zouden moeten worden bij de bezetting. De rechter gaf Westerwolde ook op dit gelijk: asielzoekers die overdag in Ter Apel verblijven maar elders overnachten, moeten worden meegeteld in de berekening van de bezetting. ‘Alles overziend is het volstrekt onbegrijpelijk dat het COA een beperkte definitie van ‘opvang’ hanteert.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant