Negen nachten was ik weggeweest. Tegelen, Brussel, Heemstede, Yerseke – niet bepaald een wereldreis, maar toch lang en ver genoeg om te verlangen naar mijn eigen bank, mijn eigen sloffen, mijn eigen douche. De voorpret bleek van korte duur: in mijn badkamer was al een levend wezen aanwezig. Uit het doucheputje groeide een kiemplantje omhoog.
Nu ben ik, als het op gastvrijheid aankomt, de beroerdste niet. Huisspinnen laat ik met rust, bromvliegen zet ik geduldig buiten, zelfs de invasieve tijgermug die ik ooit onder een glas ving liet ik uiteindelijk weer weekhartig los. Alle beestjes helpen immers als het op soortenrijkdom aankomt (al was ik na die mug nog nachtenlang bang voor knokkelkoorts).
De lakse houding van Nederland tijdens COP-16 – de grote natuurtop in Colombia – maakt het duidelijk genoeg: als onze regering te beroerd is om zich aan de internationale biodiversiteitsdoelen te committeren moeten we het zelf maar doen. Onkruid in de achtertuin, mos tussen de tegels. Lang leve groen.
Maar niet in mijn douche. Al maanden ben ik bezig mijn huishoudskills te verbeteren, ik dweil de vloeren, lap neuriënd de ramen. Alleen dat putje had ik over het hoofd gezien. Ongetwijfeld was bij een eerdere douchebeurt een plantenzaadje uit mijn haar gespoeld dat vervolgens in mijn afwezigheid wortel had geschoten in het voedselrijke putjesslib. Huiverend trok ik het tweebladige plantje eruit en wierp het door het open raam de tuin in. „Tweezaadlobbig, kiemwortel 3 centimeter”, noteerde ik naderhand in mijn dagboek. Botanische taal om de schaamte te verbloemen.
Door het ontkiemende groen herinnerde ik me een recent artikel van persdienst Reuters, over de verwoestende gevolgen van de Russische invasie – niet alleen voor de Oekraïense bevolking maar ook voor de natuur. Sombere beelden van platgebrande dennenbossen, raketten tussen de mierenhopen, een boswachter die mank liep doordat hij op een landmijn was gestapt. Enkele maanden eerder was door zo’n zelfde mijn nog een przewalskipaard opgeblazen. De enige hoopgevende foto was die van een jong eikenboompje in Donetsk, dat in weerwil van alle verwoesting omhoog groeit, het licht tegemoet.
38 procent van de boomsoorten wereldwijd wordt met uitsterven bedreigd, maakte natuurorganisatie IUCN deze week bekend: 16.425 van de 47.282 soorten. Naast houtkap, droogte en plaagdieren als de letterzetter (een kever die zich een weg knaagt door fijnsparrenbast) zet ook oorlog bossen onder druk – van verbrande Oekraïense dennen tot ontwortelde olijfbomen in Gaza. Het gevolg: minder CO2-opslag en bij brand zelfs extra uitstoot.
Ook andere soorten lijden onder oorlog: de Oekraïense blinde molrat verloor zijn leefgebied, de microben in de chernozems (de eens zo vruchtbare Oekraïense bodems) leggen het loodje door gif en bombturbation – verwoesting van de grond door bominslagen. In Gaza is naar schatting 95 procent van het vee dood.
De natuur is verworden tot afvoerputje van menselijk falen. Als we het laten dichtslibben verdrinken we binnen de kortste keren in onze eigen drek.
Wekelijks de beste verhalen van Wetenschap in je inbox?
Source: NRC