Veel meer mensen dan verwacht kwamen af op Kamala Harris’ slotpleidooi in Washington D.C., gehouden op dezelfde plek waar haar rivaal Donald Trump in 2021 de menigte opzweepte die het Capitool zou bestormen. ‘Ik zal altijd naar je luisteren. Zelfs als je niet op me stemt.’
Kamala Harris is het podium nog niet op of de dertigduizend, vijftigduizend, nee vijfenzeventigduizend aanhangers joelen wild. Met veel meer dan van tevoren werd gedacht, trokken Amerikanen dinsdag naar Washington D.C. voor het slotpleidooi van de Democratische presidentskandidaat.
In een zwart pak begint Kamala Harris zelfverzekerd aan haar eindsprint voor de verkiezingen. ‘Amerika wordt al te lang verteerd door verdeeldheid, chaos en wederzijds wantrouwen’, zegt ze tegen haar publiek. ‘Ik bied jullie een ander pad.’
Geflankeerd door Amerikaanse vlaggen en blauwe-witte posters met ‘Freedom’ en ‘USA’ schetst Harris nog één keer het contrast tussen haarzelf en haar rivaal. Trump is een ‘zielige tiran’, enkel uit op eigenbelang in plaats van dat van Amerikanen.
Bovendien, zegt de vicepresident, is hij ‘onstabiel, geobsedeerd door wraak, opgeslokt door grieven en uit op ongecontroleerde macht.’ Even wijst ze naar achteren, naar het Witte Huis, dat licht geeft. ‘Als hij wordt verkozen, loopt hij daar naar binnen met een lijst vijanden. Ik met een to do-lijst.’
Ze ontvangt luid applaus.
Harris heeft voor haar slotpleidooi een symbolische plek gekozen. Bijna vier jaar geleden stuurde Trump vanaf hier, vlak achter het Witte Huis, een gewapende menigte naar het Capitool om de resultaten van eerlijk verlopen verkiezingen ongedaan te maken.
De oud-president en zijn bondgenoten bagatelliseren het geweld van 6 januari 2021 inmiddels al bijna vier jaar lang. Als Harris deze verkiezingen wint, vrezen veel Amerikanen dat de uitslag opnieuw tot geweld kan leiden.
‘Mensen die het met mij oneens zijn, zie ik niet als vijand’, zegt Harris, die eerder al zei dat ze een Republikein wil benoemen in haar kabinet. ‘Hij wil ze in de gevangenis stoppen. Ik zal ze een plaats aan tafel geven.’
De grote uitdaging van Harris is om de gevaren van een tweede Trump presidentschap te verbinden aan het dagelijks leven van Amerikanen. Dat hij een fascist is die een gevaar vormt voor de democratie, hebben kiezers onderhand wel gehoord. Als de meesten daarvan wakker zouden liggen, dan zou Trump nu niet opnieuw zoveel kans maken op het presidentschap.
Aan Harris de taak om kiezers wederom uit te leggen hoezeer hun eigen leven onder Trump nadelig zou kunnen veranderen.
Het is een lastige balanceeroefening in de belangrijkste week van haar campagne. Enerzijds wil ze Trump als gevaar wegzetten, anderzijds wil ze de verbinder zijn, die het verdeelde land weer bijeen kan brengen. Hoe negatiever ze Trump afschildert, hoe groter de kans dat ze zijn kiezers wegduwt. Bovendien kan ze hem zo, daags voor de verkiezingen, meer macht toekennen dan ze wil.
‘Ik wil natuurlijk dat ze wint, maar ik weet niet of het gaat lukken’, zegt Justin Woods (34) die met twee vrienden naar de toespraak van Harris is gekomen. Hij wil graag geloven dat zijn landgenoten de juiste keuze zullen maken, maar wil ook niet naïef zijn. ‘Teveel Amerikanen vallen voor simpele antwoorden op ingewikkelde vragen.’
Woods vreest voor de gevolgen van een tweede termijn Trump: dat hij nog meer conservatieve hoogste rechters benoemt die, ook na het Trump-tijdperk, de Amerikaanse samenleving verder naar rechts zullen duwen. Hij is niet de enige bezoeker van de Harris toespraak die bezorgd is.
De afgelopen weken verloor Kamala haar lichte voorsprong in de peilingen op Donald Trump. Ze staan er nagenoeg gelijk voor. Voor de Republikeinen is dat reden tot feest, voor de Democraten tot paniek. Tijdens de vorige twee verkiezingen werd Trump zwaar onderschat in de peilingen. Als hij en Harris nu gelijk staan, en hij opnieuw wordt onderschat, maakt ze dan eigenlijk nog wel kans?
Het doel van Kamala Harris op dinsdag is niet alleen om haar verschillen met Trump te benadrukken, maar ook om zichzelf nog één keer voor te stellen aan kiezers die haar nog altijd niet goed kennen.
De kandidaat vertelt over haar achtergrond, als kind van Indiase en Jamaicaanse migranten. ‘Ik hou van ons land met heel mijn hart’, zegt ze, ‘en ik geloof in de belofte ervan omdat ik die belofte heb beleefd’. Ook deelt ze voor de zoveelste keer haar economische plannen: meer geld voor starters, minder belastingen voor de middenklasse.
Uit onderzoeken blijkt dat veel Amerikanen haar nog niet genoeg kennen. Voordat Harris vicepresident werd, was ze pas vier jaar senator in Washington. Bovendien zijn Amerikanen gewend om presidentskandidaten maandenlang te zien strijden in voorverkiezingen. Harris werd laat in de race getrokken, nadat Joe Biden in de zomer afstand nam van de nominatie.
‘Ik zal eerlijk tegen je zijn’, zegt Harris dinsdag. Ik ben niet perfect. Ik maak fouten. Maar ik zal altijd naar je luisteren. Zelfs als je niet op me stemt.’
De bezoekers in Washington zien er verschillend uit: jong en oud, wit en etnisch divers. Er zijn opvallend veel jonge meisjes, die nog helemaal niet mogen stemmen. ‘Ik wil dat ze nu al zien wat sterk leiderschap is’, zegt Crannough Jones (52), die haar tienerdochter heeft meegenomen, samen met vier andere meisjes aan wie ze voetbaltraining geeft.
‘Het is tijd om de bladzijde om te slaan van drama en conflict’, zegt Harris, dan weer serieus, dan weer met een glimlach. ‘Het is tijd voor een nieuwe generatie leiderschap in Amerika.’
Voor al die duizenden bezoekers in Washington voelt het alsof het al zover is. Toch zullen ze nog even moeten wachten, tot het hele land volgende week heeft gestemd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant