Bij Volkswagen dreigen tienduizenden ontslagen. Woensdag komt het bedrijf met kwartaalcijfers. Staat de Duitse autobranche na decennia voorspoed op de helling, of is het een tijdelijk dipje?
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij schrijft dit verhaal vanuit Wolfsburg.
Dat de toekomst van de autobranche ingewikkelde materie is, blijkt dinsdag bij uitgang 17 van het reusachtige Volkswagen-hoofdkwartier in Wolfsburg. Volkswagen had alles op de e-auto moeten zetten, zegt de ene medewerker. Volkswagen moet doen waar het goed in is en dat is verbrandingsmotoren bouwen, zegt de ander. Hoe dan ook, zegt een volgende: het Volkswagen-bestuur heeft er een potje van gemaakt en wij fabrieksmedewerkers betalen de prijs.
De ondernemingsraad van Volkswagen Group zorgde deze week voor schrik overal in Duitsland, van de assemblageband tot in het Kanzleramt. Liefst drie fabrieken wil het Volkswagenbestuur sluiten. Tienduizenden medewerkers staan op het punt ontslagen te worden. Een crisis dreigt die zijn weerga in de Volkswagen-geschiedenis niet kent. Dat is tekenend voor de existentiële problemen voor Industriestandort Deutschland, de motor van de Europese economie.
Vraag het de medewerkers in Wolfsburg, rond de dienstwissel om 14.00 uur, en de inschattingen variëren. ‘Ik vrees voor mijn baan’, zegt een machine-operator. ‘Hier in Wolfsburg maken we alleen auto’s die het goed doen’, zegt Anke (58), die de achterklep van de Tiguan installeert. ‘Ik kan me niet voorstellen dat er echt tienduizenden mensen ontslagen worden’, zegt IT’er Andreas (43). ‘Maar de economische omstandigheden zijn slecht in de hele autobranche.’
Volkswagen zit gevangen in een perfecte storm. Sinds de coronacrisis worden in Europa jaarlijks 500 duizend auto’s minder verkocht. Energie– en grondstofprijzen stijgen door de Oekraïne-oorlog. China is veranderd van afzetmarkt in concurrent. In 2019 verkocht Volkswagen 4,2 miljoen auto’s in China; vorig jaar waren het er 3 miljoen. Sterker nog, e-auto’s van Geely en BYD veroveren Europese straten. In 2022 kocht autobedrijf Sixt, nota bene uit Stuttgart, maar liefst 100 duizend elektrische auto’s van het Chinese BYD.
De Volkswagen Group, ook eigenaar van Audi en Porsche, is de grootste autofabrikant van Duitsland. En de auto-industrie en toeleveranciers zijn de ruggengraat van de Duitse economie.
Maar Volkswagen heeft het er ook een béétje zelf naar gemaakt, zeggen sommige Wolfsburgers.
Wolfsburg ademt Volkswagen. Wie het station uitstapt, ziet direct het reusachtige VW-logo op de bruine bakstenen VW-schoorstenen die uittorenen boven het VW-hoofdkwartier. Of nee, zegt een Wolfsburger die met zijn 3-jarige dochter de speeltuin verlaat van themapark Volkswagen Autostadt: heel Nedersaksen ademt Volkswagen.
Zoals Bärbel (73) en Wolfgang Ziezerski (75), uit een plaatsje een halfuur rijden verderop. Haar broer werkt bij Volkswagen. Hun ex-schoonzoon ook. Hun kleinkind komt hier graag. Zelf hebben ze een abonnement op themapark Autostadt, ze komen er graag en dan doen ze boodschappen in de buurt. Maar het geluid dat ze nu horen, dat de crisis in autoland een kwestie van pech is, valt Bärbel toch een beetje verkeerd.
‘Mijn broer (61) zat vroeger in de productie, na een bezuiniging werkt hij vanuit huis, maar ik geloof niet dat hij zichzelf kapot werkt’, zegt Bärbel. Wolfgang: ‘Vroeger gingen VW-medewerkers met 58 al met pensioen. Het geld stroomde binnen. Dat waren arrogante types hoor, in de jaren negentig. Die konden elk driekwartjaar met grote korting een nieuwe Volkswagen kopen.’
De tijden zijn veranderd, wil hij maar zeggen; zelfs Volkswagen moet de broekriem aantrekken.
De huidige alarmbellen over tienduizenden ontslagen komen voort uit een cao-strijd tussen het VW-bestuur en de ondernemingsraad. Woensdag publiceert Volkswagen haar kwartaalcijfers, en direct daarop hervatten de onderhandelingen over een nieuwe cao. De vakbond wil 7 procent extra voor medewerkers. Volkswagen wil ontslagen. Bij poort 17 denken veel medewerkers dat de strijd ergens in het midden zal eindigen.
Daar is toch ook een rol voor de politiek weggelegd, als de partij die de economische randvoorwaarden schept. Dat zegt althans Wolfgang, die naar eigen zeggen voor het laatst met een journalist sprak toen hij in zijn Trabant de net gevallen DDR uitreed. Hij grijnst als hij het Deutsche Wirtschaftswunder memoreert. ‘Nee, leiders zoals Ludwig Erhard en Helmut Kohl hebben we niet meer.’
‘De regering moet goede randvoorwaarden scheppen en vooruit kijken, en dat hebben ze beide niet gedaan. Vorig jaar werden plotseling subsidies op e-auto’s (tot 4.500 euro, red.) afgeschaft omdat de regering een budgettekort had, terwijl Volkswagen daar nu juist enorm investeert. Ondertussen bestrijden regeringspartijen elkaar. Er is geen visie.’
Juist op dinsdag organiseerde de Duitse bondskanselier Olaf Scholz een industrietop in het Berlijnse Kanzleramt. Coalitiepartijen Groenen en FDP zijn niet uitgenodigd. De eerste kwam met een eigen steunpakket voor buitenlandse investeringen, de tweede kondigde een eigen top aan. Duitse media concluderen dinsdag hoofdschuddend dat de Duitse regeringscoalitie op instorten staat.
‘Volkswagen maakt nog steeds hele goede winsten’, zegt een bezoeker van de oldtimers-afdeling in Autostadt. ‘Ik denk dat de problemen een beetje overdreven worden. Ze moeten gezond afslanken, maar dat betekent niet dat de tent dichtgaat.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant