Wetenschappers hebben in Mexico een Maya-complex ontdekt ter grootte van Rotterdam. Het stedelijke complex werd bij toeval gevonden in lasermetingen die al in 2013 vanuit de lucht werden gedaan voor een onderzoek naar ontbossing.
Een team van archeologen beschrijft de vondst in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Antiquity. Op de laserbeelden menen ze piramiden te ontwaren, sportvelden, amfitheaters en verhoogde voetpaden die wijken met elkaar verbinden. Daarvoor vergeleken ze de constructies met bouwsels op bekende Maya-opgravingen. In totaal heeft het team er 6.764 gebouwen en wegen kunnen onderscheiden.
De nieuwe stad, die de ontdekkers ‘Valeriana’ hebben gedoopt, is de op een na grootste bekende Maya-nederzetting, op Calakmul na. Die beslaat een oppervlakte van meer dan 330 vierkante kilometer, Valeriana ruim 130. Daarmee heeft de antieke stad zo’n beetje de omvang van Rotterdam. De onderzoekers schatten dat er in de hoogtijdagen, tussen 750 tot 850 jaar na Chr., naar schatting 30- tot 50 duizend mensen woonden.
Valeriana ligt op ongeveer 100 kilometer van Calakmul en 15 minuten klauteren van een belangrijke doorgaansweg bij Xpujil, een stad waar nazaten van de Maya’s wonen. Deze inheemse bevolking vormde een hoogstaande beschaving in een groot deel van Midden-Amerika van 2000 voor Christus tot 900 jaar na het begin van de christelijke jaartelling.
De lokale bevolking had wel het vermoeden dat er Maya-restanten in het oerwoud zouden kunnen liggen, schrijven de geleerden, maar bewoners hebben die nooit kunnen ontwaren, omdat de ruïnes onder een dikke laag aarde liggen in een ondoordringbaar regenwoud.
Ook het internationaal team dat op Valeriana stuitte, heeft er nog geen voet gezet. Het omvangrijke stedelijke complex werd gevonden op lidarbeelden, geschoten vanuit de lucht in 2013, in het kader van een onderzoek naar de ontbossing in Campeche, een zuidoostelijke staat van Mexico.
Met lidartechnologie wordt met laserlichten de omgeving ‘afgetast’: aan de hand van de snelheid waarmee het licht wordt weerkaatst, zijn berekeningen te maken over de hoogte en afmetingen van objecten. Lidar wordt bijvoorbeeld ook gebruikt om zelfsturende auto’s veilig langs ander verkeer en stilstaande objecten te loodsen.
Lidar is al eerder door wetenschappers toegepast om overwoekerde, verborgen antieke ruïnes in de uitgestrekte jungle van de Amazone aan het licht te brengen. De laserpulsen ‘prikken’ gemakkelijker door de begroeiing heen. In 2022 werden op die manier in het Boliviaanse gedeelte van het regenwoud 28 steden en dorpen gevonden.
Onderzoek vanuit de lucht met lidar is evenwel een kostbare onderneming. Vandaar dat onderzoekers grasduinen in publiekelijk beschikbare beelden. In een zoektocht daarnaar op Google stuitte een promovendus van de Tulane Universiteit in New Orleans, Luke Auld-Thomas, bij toeval op een dataset die nog niemand anders had bekeken.
‘Ik was al zo’n beetje op pagina 16 van zoekresultaten bij Google toen ik op een laserstudie stuitte van een Mexicaanse organisatie voor milieuonderzoek’, aldus Auld-Thomas tegenover de BBC. Volgens de onderzoekers toont hun studie aan dat de Maya-cultuur veel omvangrijker moet zijn geweest dan steeds wordt aangenomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant