is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Veel ‘asielnoodmaatregelen’ roepen de vraag op of het kabinet eigenlijk wel iets wenst op te lossen. De aangekondigde terugkeer van de Syriërs staat daarbij met stip bovenaan.
Minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) profileert zichzelf opeens als een pragmatisch bestuurder. Vorige week werd zij volstrekt buitenspel gezet bij de zoektocht naar een oplossing voor de dreigende asielimpasse in het kabinet. Het noodrecht waarvoor zij in de afgelopen maanden zo hartstochtelijk had gepleit, verdween daar opeens toch van tafel. De minister vatte het sportief op. ‘Of het nou is via plan A of B, dat maakt mij op zich niet zoveel uit. Als het maar gewoon gebeurt.’
Dat klinkt inschikkelijk, tenzij de waarheid nog iets complexer is. Want wat nou als het de PVV ook niet zoveel uitmaakt of ‘het wel gebeurt’. Waarom zou je immers een probleem oplossen waar steevast je hele verkiezingscampagne om draait? Een deel van de ‘asielnoodmaatregelen’ die vrijdag werden aangekondigd, is alleen vanuit die redenering te verklaren. En het voornemen om Syriërs terug te sturen naar Syrië staat daarin met stip bovenaan.
Iedereen hoopt uiteraard dat Syrië ooit weer een veilig land zal zijn, maar niets wijst erop dat dit al spoedig het geval is. Weliswaar is de totale burgeroorlog van enkele jaren geleden inmiddels geluwd en regeert het regime van president Bashar al-Assad in delen van het land weer met ijzeren vuist, de sektarische twisten gaan onverminderd door. Gewapende groepen bevechten elkaar.
Eerder dit jaar rapporteerden de Verenigde Naties over grove mensenrechtenschendingen tegen Syriërs die terugkeren. Zij krijgen te maken met martelingen, mishandelingen, ontvoeringen, seksueel geweld en willekeurige detentie. Het Asielagenschap van de Europese Unie spreekt van een ‘hoog’ of ‘substantieel’ risico op lukraak geweld. Ons eigen ministerie van Buitenlandse Zaken raadt iedereen dan ook met klem af om naar Syrië te reizen: ‘Wat uw situatie ook is: reis niet naar Syrië. Het is er te gevaarlijk’, aldus het officiële reisadvies.
Wie er heel welwillend naar kijkt, zou kunnen vaststellen dat ‘sommige’ delen van Syrië veilig genoeg zijn. Maar dan nog is de vraag: voor wie? Wie vluchtte voor Islamitische Staat kan in delen van het land misschien wel weer terecht, maar dat geldt uiteraard niet voor mensen die in de oppositie zaten tegen het Assad-regime. Moet de overbelaste immigratiedienst IND nu alsnog gaan uitzoeken uit angst voor wie mensen precies vertrokken?
Daar komt de recente uitspraak bij van het Europese Hof van Justitie dat een land niet ‘gedeeltelijk’ veilig kan worden verklaard. Aan de criteria ‘moet worden voldaan op het gehele grondgebied van dat land’. En zelfs in het denkbeeldige geval dat die situatie snel ontstaat, komt daar ook nog de voorwaarde bij dat Nederland eerst de diplomatieke banden met Assad zal moeten herstellen om over terugkeerbeleid te overleggen. Zelfs aan het begin van het debat daarover is het kabinet nog niet begonnen.
De optelsom kan het niet duidelijker maken: er gaan nog lang geen Syriërs terug naar Syrië. Intussen verspreidt het kabinet in eigen land zo natuurlijk wel het idee dat veel Syriërs eigenlijk helemaal geen reden hebben om hier te zijn, met alle mogelijke maatschappelijke spanningen van dien. Maar dat zal wel horen bij het cynisme dat het asielbeleid van Dick Schoofs ploeg in de greep heeft.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant