Ben jij iemand die de hele nacht ligt te woelen of lig je juist heel stil? Welke slaappositie is het beste en kun je door verkeerd liggen last krijgen van pijnklachten? NU.nl vraagt het experts.
Iedereen verandert 's nachts meerdere keren van houding. De één doet dat vaker dan de ander, maar helemaal stil ligt vrijwel niemand, zegt slaapfysiotherapeut Hidde Hulshof. Hij doet bij platform SlaapFysio al twaalf jaar onderzoek naar slaapgedrag.
Dat onderzoek, in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam, richt zich op fysieke klachten die kunnen ontstaan als gevolg van een verkeerde houding. "We kijken naar hoe mensen daadwerkelijk liggen en hoe we dat ergonomisch kunnen verbeteren."
Hoewel er talloze posities zijn waarin je jezelf tijdens het slapen kunt manoeuvreren, baseren we ons voor dit stuk op de meest voorkomende (basis)houdingen: de buik-, rug- en zijligging.
"Slapend op je rug is je gewicht het optimaalst verdeeld", zegt Hulshof. Het is wel belangrijk om te letten op hoe je je hoofd neerlegt. "Je kunt makkelijk naar links of rechts draaien. Blijf je zo te lang liggen, dan kan dit nekklachten veroorzaken."
Dat kun je oplossen door je kussen zo te vormen dat de zijkanten iets hoger komen te liggen. Hierdoor kun je minder makkelijk draaien. Er zijn ook kussens met dit soort inkepingen te koop.
En er is een flink nadeel aan liggen op je rug (vooral ook voor degene die naast je ligt): je kunt meer last krijgen van apneu en snurken.
"Heb je brandend maagzuur, dan kun je beter niet op je rechterzij liggen", weet Hulshof. Dat heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm in je lichaam. Daarom zul je met slapen op je rechterzij meer last krijgen van zure oprispingen dan op je linkerzij.
Ook is het goed om te beseffen hoe je daadwerkelijk ligt. Mensen hebben op hun zij vaak de neiging naar het puntje van het kussen te kruipen. "Daar is niks mis mee. Althans, als je je benen optrekt in een soort foetushouding." De ideaalste zijpositie is als je met je knieën en heupen in een hoek van ongeveer 90 graden ligt en je handen niet te hoog (in de buurt van je kussen) legt.
De kans bestaat dat je in je slaap verder doordraait en bijvoorbeeld je been iets hoger legt. "We zien ook dat mensen vaak hun hand te hoog onder het kussen leggen. Dat kan de schouder wat beknellen. Net als de neiging je schouders naar buiten onder je lichaam vandaan te trekken. Of als je door deze draai met je nek in een onnatuurlijke kromming komt te liggen." Hulshof tipt te visualiseren hoe je erbij ligt en erop te letten dat je bekken en schouders niet te gekanteld zijn.
"Fysiek gezien is op je buik liggen een van de belastendste houdingen." Onze cijfers laten zien dat hoe ouder je wordt, hoe minder snel je geneigd bent op je buik te keren. "We vermoeden dat dat met je mobiliteit te maken heeft." Voor 65-plussers is de buikligging niet heel prettig meer, omdat je dan minder makkelijk je nek kunt draaien.
Lig je lang op je buik, dan kun je door je gedraaide nek niet alleen last krijgen van nekklachten, maar ook van tintelingen in je armen en handen en van hoofdpijn. Ook kun je op je buik meer tandenknarsen.
Hulshof ziet dat mensen vaak geneigd zijn vanuit een zijligging door te draaien op de buik. "Vooral vrouwen leggen in die positie een been over het andere been als een soort wokkel." Die gedraaide houding kan zwaar wegen op je bekken. "Heel even is dat geen probleem, want daar ben je flexibel genoeg voor. Maar wij zien ook metingen waarin mensen langer dan een half uur in deze positie liggen."
"Je lijf kent een natuurlijk systeem dat je waarschuwt voor opkomende stijfheid", zegt Jeroen Kolenberg. Als osteopaat richt hij zich op de beweeglijkheid en onderlinge samenhang van alle weefsels van het lichaam. "Als je niet meer lekker ligt, zul je daarom automatisch van houding veranderen."
Dat is anders als je last hebt van je rug of bijvoorbeeld reuma. In dat geval kan het wel belangrijk zijn op je houding te letten. Of als je een heel diepe slaper bent: omdat je heel vermoeid bent, alcohol hebt gedronken of misschien altijd wel diep slaapt. "Dan merkt je lichaam het niet of nauwelijks op als je niet meer lekker ligt", weet Kolenberg.
Daar kun je niet veel aan doen, behalve goed slapen, zegt de osteopaat. "Doe je dat niet en ga je daardoor vermoeid naar bed, dan kun je in een vicieuze cirkel terechtkomen. Met als gevolg dat je niet meer vanzelf van houding wisselt als je last krijgt van klachten." Ook raadt hij af veel geld uit te geven aan dure matrassen en kussens. "Het gaat om hoe je erop ligt en wat voor jou werkt. Duurder betekent in dit geval niet automatisch beter."
Hoewel het dus belangrijk is je tijdens het slapen niet in gekke bochten te wringen, maakt het uiteindelijk niet uit hoe je in bed ligt, denkt de osteopaat. Als je tenminste geen klachten hebt. En laten we wel wezen: in principe heb je natuurlijk helemaal geen idee in welke kronkels je de nacht doorbrengt. Pas als je iedere ochtend wakker wordt met een stijve nek, is het goed om daarbij stil te staan.
Source: Nu.nl algemeen