Waarschijnlijk heb je weleens één of meerdere kleine, witte zweertjes in de mond gehad die bij elke slok of hap pijn doen. Waar komen die aften vandaan? En kun je er iets tegen doen?
Hoe aften ontstaan, is eigenlijk nog niet bekend. "Vaak is niet duidelijk waar ze vandaan komen", zegt Henk Schers, huisarts en hoogleraar huisartsgeneeskunde aan het Radboudumc. "De meeste mensen hebben weleens een aft gehad zonder dat er iets aan de hand was. We weten wel dat het lijkt voor te komen bij mensen met een verminderde weerstand, zoals mensen die veel stress hebben of ziek zijn."
Schers ziet ook aften bij beschadigingen in de mond, doordat zweertjes dan sneller ontstaan. Die wondjes krijg je bijvoorbeeld als je je tanden te hard poetst.
Vaak denken mensen dat aften worden veroorzaakt door een vitaminetekort. Maar dat klopt niet, zegt Maartje Wijn, mondziekten-, kaak- en aangezichtschirurg in het Alrijne Ziekenhuis in Leiderdorp. De zweertjes zijn ook niet besmettelijk.
"Aften worden niet veroorzaakt door een virus of een besmettelijke bacterie of schimmel", zegt Wijn. "Het is een ontstekingsreactie van het slijmvlies. Je kunt anderen er niet mee besmetten. Je kunt wel meerdere aften tegelijk hebben, maar aften zijn ook niet voor jezelf besmettelijk."
Er zijn kleine en grote aften. We spreken van een grote aft als die groter is dan 1 centimeter. Een kleine aft heeft ongeveer een diameter van een halve centimeter, vertelt Wijn. "Deze komt het vaakst voor en geneest binnen een week. Grote aften zie je zelden. Het duurt ook zo'n twee tot drie weken voordat die weggaan. Ze laten vaak ook een litteken achter in de mond. Dat kan geen kwaad, maar deze aft is vaak erg pijnlijk."
Een aft is dus niet bedreigend voor de gezondheid. Maar bij veel of meerdere grote aften kan het ook om iets anders gaan. "Bij één of twee kleine aften zal een huisarts geen verder onderzoek doen", vertelt Schers. "Maar als je vijf of zes aften tegelijk hebt, is dat wel heel veel. Ga naar de dokter als de zweertjes na twee weken niet hersteld zijn."
"Er zijn aandoeningen, zoals herpesvirussen, waarbij zweertjes in de mond ontstaan die op aften lijken. Vaak heb je dan ook andere symptomen, zoals koorts, maar aften kunnen op deze blaasjes lijken."
Maar wat kun je zelf tegen een aft doen? Schers en Wijn vertellen dat je de pijn vooral moet uitzitten. "Het enige wat je kunt doen is pijnbestrijding", zegt Wijn. Zo raden beide artsen aan voedsel dat de mond irriteert te mijden. "Denk hierbij aan koolzuurhoudende dranken", zegt Schers. "Ook bijvoorbeeld gekruid eten kan zeer doen", vertelt Wijn. "Voor een korte periode is het vaak te overzien om dit voedsel te mijden."
De huisarts kan je ook lidocaïne voorschrijven tegen de pijn. "Dat breng je dan voor het eten op de aften aan. Het verdooft een beetje, waardoor je minder pijn hebt", zegt Wijn. Die gel heeft ook nadelen. "Het is vaak binnen korte tijd uitgewerkt en je moet het steeds herhalen", vertelt Schers. "Daarnaast krijg je wat minder gevoel in je mond, waardoor je een grote kans hebt op je wang of tong te bijten."
Spoelmiddelen en kruidenthee die bij aften zouden helpen, raadt de huisarts niet aan. "Het lijkt erop dat dit niet werkt", vertelt Schers. "Dit geldt ook voor andere middeltjes tegen aften die je bijvoorbeeld bij de drogist koopt. Wellicht helpen de middelen een beetje, maar voor zover bekend zijn deze middelen niet effectief."
Je kunt volgens Schers altijd een pijnstiller nemen tegen de pijn. Al zal dat waarschijnlijk niet helemaal helpen. "En als je dan toch iets kiest uit de categorie 'onbewezen middelen', kies dan iets uit grootmoeders kast. Spoelen met doorgekookte thee of een beetje opgelost zout kost je niets en verlicht de pijn misschien een beetje."
Source: Nu.nl algemeen