Op de redacties van de Washington Post en de Los Angeles Times heerst grote onrust. De steenrijke eigenaren, Jeff Bezos en Patrick Soon-Shiong, verbieden hun krant een kant te kiezen bij de Amerikaanse verkiezingen, in de wetenschap dat hun redacties pro-Harris zijn. Dit om twee andere miljardairs te vriend te houden: Donald Trump en Elon Musk.
In Nederland hoeven radicaal-rechtse mediamagnaten geen valse balans te eisen, die tuigen redacties gewoon vrijwillig op! Het geruchtmakende interview met Jan van de Beek in deze krant (en bij het televisieprogramma Bar Laat) vormt een treurig bewijs van die stelling. Er is al veel over gezegd, maar ik sluit me aan bij journalisten Bill Kovach en Tom Rosenstiel in The Elements of Journalism: ‘een verhaal in balans brengen kan oneerlijk tegenover de waarheid zijn. Wanneer een balans neerkomt op een valse balans, wordt het misleiding.’
Over de auteur
Sander Schimmelpenninck is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant. Eerder was hij hoofdredacteur van Quote. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
Van de Beek, een freelance wiskundedocent, heeft twee publicaties op zijn naam staan: een proefschrift over onderzoek naar migratie (en dus niet een proefschrift over migratie) en een rapport dat hij schreef in opdracht van de geschifte omvolkingsdenkers van FvD. Zelf zei hij daarover dat ‘als het FvD het onderzoek niet gefinancierd zou hebben, er anders naar gekeken zou worden’. Zou je denken, Van de Beek? Nu ben ik net als Van de Beek geen migratie-expert, maar dat hij een ‘cherrypickende charlatan’ is, zoals CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen tweette, lijkt me aannemelijk.
Ik ben namelijk wél een kenner van sociale media, en het is volstrekt duidelijk dat Van de Beek een creatuur uit dat ecosysteem is: de enige reden dat hij ‘expert’ wordt genoemd, is omdat Telegraaf-propagandist Wierd Duk hem ooit zo noemde. Dat is vervolgens door andere (luie) media overgeschreven en pardoes werd Van de Beek uitgenodigd om in Wynia’s Witwasmachine te stappen.
Dat wasprogramma begint met een mediaoptreden bij radicaal-rechtse media als Ongehoord Nederland, waarna een cruciaal boekje bij uitgeverij Blauwburgwal van oud-Elsevierscribent Syp Wynia volgt. Eenmaal gepromoveerd tot een heuse auteur gaat het hard: voor je het weet zit je opeens met je mooiste bloemetjesoverhemd op de bank bij WNL op Zondag of De Telegraaf. En dan, als het stempeltje van ‘vrolijk rechts’ binnen is, mag je zelfs naar het hol van de tandeloze leeuw: een interview bij BNNVara of de Volkskrant.
Omdat radicaal-rechts voortdurend liegt, kan het nauwelijks schermen met experts. Daarop heeft men gewoon een paar volgers van Wierd Duk als deskundige vermomd. Denk naast Van de Beek aan ‘stikstofexpert’ Arnout Jaspers of ‘klimaatexperts’ als Marcel Crok en Lucas Bergkamp, geheel toevallig allemaal mannen van boven de 60. Hun daadwerkelijke expertise varieert nogal, om het vriendelijk te zeggen, maar ze vinden elkaar in hun behoefte zich op sociale media te buiten gaan aan uitspattingen over zaken die geen moer te maken hebben met hun vermeende kennisgebied, zoals ‘woke’, Gaza of gender.
Dat alles wekt klaarblijkelijk geen enkele verdenking bij Nederlandse media; alle kanten van het verhaal zijn belangrijk voor het debat, mensen! Of nouja, het is natuurlijk niet zo dat ‘linkse’ experts als Leo Lucassen of Hein de Haas in De Telegraaf worden geïnterviewd. Maar fatsoenlijke mensen staan boven die rechtse intolerantie hoor, wij zijn gewoon tolerant, zelfs voor intolerantie!
Volgens gewaardeerde collega Kustaw Bessems is het problematisch dat media hun publiek vertellen ‘wat zij toch al wilden horen’. Maar wat als de Volkskrant-lezer gewoon de waarheid wil leren kennen? Moet er dan alsnog een ‘cherrypickende charlatan’ opgevoerd worden voor de pluriformiteit, voor het debat? Dat lijkt me niet. Maar goed, ik ben geen expert.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant