De laatste zondag van oktober is de Dag van de Stilte. Stilteaanbidders zijn er in allerlei soorten, blijkt op de Veluwe, waar ze bijeenkomen voor een wandeling. ‘Innerlijke stilte kun je zelfs in de buurt van bladblazers ervaren.’
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
Lennard Jasper steekt zijn vinger in de lucht, staat stil en snuift diep. ‘Ruik je die maggi-geur?’ Hij wappert met zijn hand meer lucht zijn neusgaten in. ‘Dat is de geur van wilde zwijnen!’ Jasper wijst op het platgetrapte gras. ‘Sinds op deze weg geen auto’s meer mogen rijden, lopen er zwijnen’, zegt hij tevreden. ‘Voor natuurherstel is stilte onontbeerlijk.’
Het is zondagochtend, Jasper (41) leidt een groep van zestien wandelaars door de Wisselse Veen, een natuurgebied in het noordoostelijke deel van de Veluwe. Het is een van de tientallen activiteiten die vandaag door het hele land op de agenda staan in het kader van de Landelijke Dag van de Stilte. Die wordt sinds 2011 ieder jaar op de laatste zondag van oktober gehouden. Het idee is dat die dag een extra uur heeft, omdat de klok is teruggezet, en dat dat uur het beste in of aan stilte kan worden besteed.
Voor Jasper, groot, blond, kakibroek met zakken aan de zijkant en stevige wandelschoenen, is het eigenlijk iedere dag een dag van de stilte. Na vijftien jaar als boswachter te hebben gewerkt, gooide hij het over een andere boeg en richtte de Stichting Behoud Veluwsch Landschap op. ‘Mijn missie is het beschermen en uitbreiden van stilte’, zegt hij. ‘Al ben ik er nog altijd niet over uit of stilte wel het juiste woord is. In de natuur is het nooit stil.’
Stilteaanbidders heb je in een aantal soorten, zo blijkt deze ochtend tijdens het voorstelrondje voorafgaand aan de wandeling. Je hebt mensen die vooral waarde hechten aan ‘akoestische stilte’. Peter Swinkels (58) bijvoorbeeld, actief voor de Vereniging Natuur en Milieu Epe, voert een strijd tegen bladblazers. ‘Die worden hier echt ontzettend veel gebruikt’, zegt hij. ‘Ze verpesten onze stilte.’
Anderen houden zich meer bezig met ‘innerlijke stilte’, het tot rust brengen van voortrazende gedachten. ‘Dat kan overal, maar is makkelijker in de natuur’, zegt Petra Speelman, een van de initiatiefnemers van de Dag van de Stilte en bestuurslid van de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG). ‘De natuur helpt ruimte scheppen in het hoofd.’ Ze kijkt lachend naar Swinkels: ‘Innerlijke stilte kun je zelfs in de buurt van bladblazers ervaren.’
Andere activiteiten op de Dag van de Stilte lopen uiteen van kerkdiensten en workshops tot groepsmeditaties. Overigens zoeken Nederlanders ook op andere dagen steeds vaker de stilte op: Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer organiseren het hele jaar door stiltewandelingen in de natuur. Op veel plaatsen kun je bosbaden, een uit Japan overgewaaide trend van diepe onderdompeling in de natuur, en ook het aanbod stilteretraites groeit gestaag. In een steeds lawaaiiger wereld wint stilte aan populariteit.
Het is een zonnige ochtend, de Veluwe schittert van het rood, geel en oranje. Zwijgend loopt de groep voort. Maïsplanten ruisen in de wind, vogels kwetteren, in de verte gillen kinderen. Tijdens het wandelen nodigt Speelman iedereen uit de zintuigen intensief te gebruiken. ‘Voel de wind langs je handen, probeer de diepte van de geluiden te horen.’ Het werkt. Zeventien paar voeten over een dikke laag knisperende herfstbladeren klinkt ineens oorverdovend.
Jasper loopt voorop en wijst de wandelaars op sporen van wolven en herten. ‘We hebben honderd wolven in Nederland’, zegt hij opgewekt. ‘Zeker vijftig daarvan hier op de Veluwe.’ Dat natuur en stilte in het algemeen, en wolven in het bijzonder, er onder dit kabinet bekaaid vanaf dreigen te komen zal hem niet zijn ontgaan, maar hij maakt aan politiek geen woorden vuil. Dat komt de rust tijdens de wandeling natuurlijk ook ten goede.
Dat wil niet zeggen dat Jasper zich niet met van alles bemoeit. Wil iemand op de Veluwe een bouwvergunning aanvragen of een bestemmingsplan veranderen, dan kunnen ze een telefoontje verwachten met de vraag of ze wel voldoende rekening houden met de regelgeving rond geluid. Evenementen in de buurt bezoekt Jasper met zijn decibelmeter. Niet iedereen is daar blij mee. ‘Maar de toon maakt de muziek. Met vriendelijkheid kom je heel ver.’
Als het woord bladblazer valt, komt Peter Swinkels aangesneld om zich in het gesprek te mengen. ‘Sommige mensen gebruiken dat ding om de dag’, zegt hij verontwaardigd. ‘Alsof ze smetvrees hebben.’ Ook Swinkels denkt graag constructief na over oplossingen: ‘Je zou als gemeente elektrische bladblazers kunnen subsidiëren', oppert hij.
‘Het probleem is dat we niet goed definiëren wat stilte is’, aldus Jasper. ‘Neem dit bord.’ Hij houdt stil naast een bord met daarop ‘stiltegebied, provinciale verordening’. Er fietsen twee mannen voorbij, luidkeels pratend. ‘Waarom staat niet op dit bord wat de regels zijn? We zouden recreanten moeten uitleggen wat stilte betekent voor dieren en de natuur.’ Swinkels knikt. ‘Misschien kunnen we folders neerleggen in de vakantieparken?’
Ook Speelman denkt dat er nog een wereld te winnen is, zij het op een ander vlak. ‘Veel mensen hebben slechte associaties bij het woord stilte’, zegt ze. ‘Ze denken dat het saai is, of vrezen de pijnlijke stilte.’ Ze hoopt dat meer mensen zich bewust worden van de ‘enorme weldaad’ van stilte. ‘Het zorgt voor verbinding met anderen en de natuur, het creëert ruimte voor openheid. En dat is in deze tijden van polarisatie hard nodig.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant