O zeker, ze maken ook eenvoudige ontwerpen. Maar het Belgische sieradenmerk Wouters & Hendrix, dat dit jaar veertig jaar bestaat, weet als geen ander hoe je van een mossel of een mond een knaller van een juweel maakt.
schrijft voor de Volkskrant over mode.
‘Paulo aime les moules frites, sans frites et sans mayo’, zingt de Belgisch-Rwandese zanger Stromae in het nummer Moules frites. Dat lied klinkt als een ode aan de Belgische burgercuisine, maar Moules frites gaat over seksueel verlangen – en de gevaren daarvan. De mossel krijgt hier opeens een heel andere betekenis.
Zo ook in het kunstwerk Grande casserole de moules (ook bekend als De mosselpot) van de Belgische surrealist Marcel Broodthaers. Dat is op het eerste gezicht gewoon een pan vol mosselschelpen, maar die wordt door Broodthaers verheven tot een symbool voor de Belgische massacultuur, en tegelijkertijd tot kunstwerk. Kunst, kitsch, cultuur, natuur, erotiek, eten: de mossel is het allemaal.
Precies die vatbaarheid voor meerdere betekenissen maakt de mossel een geliefd motief in de sieradencollecties van het Belgische juwelenmerk Wouters & Hendrix. De mossel kwam het eerst voor in de collectie Le désir de Desirée, in 1993. Sindsdien keert hij steeds terug, als hanger, oorbel of broche, net als andere alledaagse voorwerpen als stoelen, klauwtjes en munten, en lichaamsdelen als lippen en handjes.
De sieraden van Wouters & Hendrix balanceren op het randje van klassiek juweel en modeaccessoire. Het merk volgt het ritme van de mode: waar veel juweliers beperkt afwijken van hun assortiment, presenteert Wouters & Hendrix – naast hun vaste lijn – elk half jaar een geheel nieuwe collectie.
Toch is Wouters & Hendrix in de sieradenwereld al veertig jaar een stabiele factor. Waar zit hem dat in?
Oprichters Katrin Wouters (1962) en Karen Hendrix (1960) ontmoetten elkaar aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en presenteerden hun eerste collectie in 1984.
‘Onze inspiratie kwam in het begin vooral uit de oudheid, en van andere culturen’, vertelt Wouters aan de telefoon. ‘De eerste collectie, The Hammer, was gebaseerd op oude munten, van die ronde met een vierkante opening erin. We hebben elk stuk handmatig met een hamer zitten bewerken, waardoor ze er allemaal uniek uitzagen.’
In Parijs werd de collectie al rap ingekocht. In Nederland haalde de debuutcollectie de glossy Avenue, herinnert Wouters zich. ‘Ik denk vooral omdat ons werk zo anders was dan wat er tot dan toe in Nederland te zien was geweest.’
Het merk werd hier onder meer verkocht door winkeliers die ook kleding verkochten van Belgische ontwerpers als Dries Van Noten en Ann Demeulemeester, ontwerpers met wie Hendrix en Wouters op de academie hadden gezeten en met wie ze in hun vroege jaren ook hadden samengewerkt.
Steeds vaker werden de ontwerpen van Wouters & Hendrix geïnspireerd door beeldende kunst, vooral het surrealisme: het werk van Broodthaers, Meret Oppenheim, René Magritte. Ze maakten hun juwelen van metalen, maar ook van ongewone materialen als textiel, of spulletjes van rommelmarkten.
Een voorbeeld is de collectie Marie D’Anniell uit 1994, waarvoor Hendrix en Wouters in verschillende landen oude knoopjes, haakjes, speldjes en andere kleinoden verzamelden. ‘Een beetje wat je vond als je vroeger bij je grootmoeder kwam’, zegt Wouters. ‘Waardeloze dingetjes, die samen toch een verhaal vertellen.’ Wat dat verhaal precies is, kan elke kijker of drager voor zichzelf interpreteren.
Behalve aan de sieraden zelf besteedden Wouters en Hendrix ook veel aandacht aan alles daaromheen: persmappen, displays, reclamecampagnes en uitnodigingen voor de collectiepresentaties. Zo was de uitnodiging voor de presentatie van Le Désir de Désiree een lege mosselschelp op een stukje kunstgras, met een strikje erom in de kleuren van de Belgische vlag.
Dezelfde mosseluitnodiging werd opnieuw uitgestuurd in 2017, maar dan voor de opening van de Amsterdamse winkel van Wouters & Hendrix aan de Oude Spiegelstraat. Waarom opnieuw die mossel? Wouters: ‘Het Belgische, het surrealistische, de humor. Er zitten veel van de dingen in waar wij voor staan.’
De mossel belandde op de redactie van de Nederlandse Elle, waar stilist Nicole Huisman destijds werkte als moderedacteur. ‘Ik vond hem zo leuk, echt een kunstwerkje.’
Huisman had Wouters & Hendrix een paar jaar eerder bij Elle leren kennen. ‘Toen was ik nog stagiair. Ik herinner me een van de eerste collecties van Wouters & Hendrix die ik zag, Zouzou, geïnspireerd op danseres Josephine Baker. Ik werd er zo vrolijk van. Hun sieraden zijn echte juwelen, maar wel met een knipoog, dat vind ik knap.’
Huisman gebruikte tijdens de fotoshoots voor Elle geregeld sieraden van Wouters & Hendrix. Inmiddels werkt ze als zelfstandig stilist en contentcreator samen met het merk voor de styling van haar eigen foto’s op sociale media. ‘Hun speelse branding is me op het lijf geschreven’, zegt Huisman, die op Instagram bekend staat om haar funky kledingstijl waarin ze kleuren, lagen en prints op originele wijze combineert.
Met sieraden van Wouters & Hendrix kun je als drager alle kanten op, zegt ze. ‘Ik heb simpele ringetjes van ze, maar ook een ketting met grote zeesterren eraan. Als ik denk: deze outfit is een beetje saai, dan pak ik die erbij. Dan knalt ie er vanaf.’
Knallen doen ook de enorme mosseloorbellen op de campagnebeelden van La Fête des Bêtes, de collectie uit 2022 waarin mosselen opnieuw een centrale rol spelen, net als munten, sleutels en schaakbordpatronen. De campagnebeelden werden gemaakt door de Belgisch-Marokkaanse fotograaf Mous Lamrabat en gestyled door de Belgische stilist Lisa Lapauw, Lamrabats partner.
Lamrabat staat bekend om zijn sterk conceptuele beelden waarin hij Marokkaanse landschappen en culturele referenties vermengt met merklogo’s van bijvoorbeeld Nike of McDonald’s. ‘Ik werk graag vanuit ideeën’, zegt hij. ‘Ik heb al best wat juwelen gefotografeerd, en hoe simpeler het juweel, hoe meer het verdwijnt achter het idee. Maar bij de juwelen van Wouters & Hendrix krijg je de aandacht er niet van weggespeeld.’
Lamrabat fotografeert geregeld in de woestijn, maar voor de campagne voor Wouters & Hendrix werd gekozen voor het strand van Oostende. De belangrijkste aanwijzing voor de shoot was een link met surrealisme, verder kreeg het team carte blanche.
Dat leidde tot vervreemdende beelden die verwijzen naar surrealistische schilderijen. Zo is een van de foto’s gebaseerd op Le fils de l’homme, het schilderij van Magritte van een man in pak met een appel voor zijn hoofd. In de versie van Lamrabat en Lapauw bungelt een enorme mosselschelp aan het oor van het model. Over zijn voorhoofd ligt een knaloranje vis. Lamrabat: ‘Die vonden we toevallig onderweg in een viskraam.’ Lapauw: ‘We zeggen meestal niet van tevoren: zo gaat het beeld eruit zien. Voor dit soort toeval laten we graag ruimte.’
Toeval kenmerkt ook de aanpak van Wouters & Hendrix, vertelt Wouters. Sinds Hendrix een paar jaar geleden een stap terug deed, ontwerpt Wouters de sieraden van het merk samen met haar dochter Marie Keller. Dat gebeurt in het atelier van Wouters & Hendrix in Antwerpen, waar onder het dak van een oude distilleerderij zo’n vijftig (vak)mensen werken aan alles van ontwerp tot uitvoering en communicatie.
‘We maken van tevoren nooit tekeningen’, zegt Wouters. Op de zolder van ons atelier staan dozen met verzamelde spullen en materialen die we spontaan samenvoegen. Het ontwerp ontstaat onder onze handen, het gebeurt zelden dat we vooraf al weten wat het wordt.’
Mede daardoor blijft elke collectie een totale verrassing. Dat is, denkt Wouters, een kracht van Wouters & Hendrix, en een van de redenen dat het merk zo lang bestaat. ‘Sommige klanten zeggen ons: we blijven jullie volgen omdat we nooit precies weten wat jullie gaan doen. Dat maakt dat het ook spannend blijft voor onszelf. We nemen altijd iets mee uit eerdere collecties, of dat nu inspiratie is of ervaring – maar we gaan steeds op zoek naar het volgende ultieme juweel.’
De ultieme juweelvorm is misschien wel de parure, een set van sieraden die bedoeld is om samen gedragen te worden. Voor de 40ste verjaardag van het merk maakte Wouters & Hendrix vier parures in samenwerking met het Koninklijk Museum van Schone Kunsten in Antwerpen, gebaseerd op schilderijen uit de museumcollectie.
Aan de klassieke parure gaven Wouters & Hendrix een eigen draai. De sieraden zijn niet symmetrisch, zoals gebruikelijk, maar asymmetrisch en modulair, wat betekent dat je onderdelen kunt loshalen en toevoegen. En ook hier is niet alles wat het lijkt: in een van de parures zitten sieraden die eruit zien als verlovingsringen, maar die bedoeld zijn om in je oor te dragen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant