De grote Syrische gemeenschap in Nederland is opgeschrikt door harde terugstuurplannen van het kabinet-Schoof, bleek bij een demonstratie zondag in Den Haag. ‘Syrië is niet veilig.’
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie.
Onder een stralende herfstzon verzamelen zich zondagmiddag enkele duizenden Syriërs op het Lange Voorhout in Den Haag. De donkere wolken waar zij al maandenlang voor vreesden, hebben zich sinds vrijdag inderdaad boven hun hoofden samengepakt. De wens van PVV-leider Geert Wilders om Syriërs te kunnen terugsturen naar veilige delen van hun land, is opgenomen in nadere afspraken tussen de coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB.
Alleen: die veilige delen bestaan niet. ‘Syrië is niet veilig zolang Bashar al-Assad aan de macht is’, zegt Akram Aljnidi (24), terwijl hij zich verstaanbaar probeert te maken onder de luide Arabische muziek die vanaf het dak van een bestelbusje klinkt. Hij is met de stichting Vrije Syriërs een van de medeorganisatoren van de demonstratie tegen het kabinetsvoornemen. ‘Dit plan is niet humaan. Terugkeer betekent dat de gevangenissen van Assad zullen vollopen.’
Zelf heeft de nu in Limburg woonachtige Aljnidi niets meer te vrezen. Hij vluchtte in 2014 met zijn familie en heeft sinds 2019 de Nederlandse nationaliteit. Dat geldt niet voor Zakaria al Hallak (31), vertelt zijn Nederlandse vrouw Daisy van der Pol (33). Met hun drie kinderen in een bolderkar legt zij uit dat haar man in 2017 naar Nederland is gekomen en nog geen permanente verblijfsvergunning heeft. ‘In tegenstelling tot wat sommige coalitiepartijen beweren, is er geen enkele reden om te geloven dat delen van Syrië onder Assad op korte termijn veilig zullen zijn voor alle Syriërs.’
Het kabinet-Schoof wil het landenbeleid ten aanzien van Syrië ‘aanzienlijk’ aanscherpen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zal ‘versneld’ een nieuw ambtsbericht uitbrengen. Het doel is ‘dat gebieden die feitelijk veilig zijn om naar terug te keren ook als zodanig worden aangemerkt en veilige terugkeerroutes naar die gebieden in kaart worden gebracht’. Verder krijgen asielzoekers uit zulke veilige gebieden geen asielvergunning meer en kunnen voor bepaalde tijd verleende vergunningen van statushouders worden ingetrokken.
Dat lot zou Mohamed Aboomar (30) dan kunnen treffen. Met zijn familie ontvluchtte hij Aleppo in 2021. Zijn ouders verblijven nu in Turkije. Hij heeft met zijn vrouw en hun kind inmiddels een huis in Den Haag, na eerst te zijn opgevangen in een azc. Hij volgt een inburgeringscursus, maar ziet zich plotseling gesteld voor een hoogst onzekere toekomst. ‘Daarom ben ik hier’, zegt Mahmoud Al Naser (28), die naast hem staat. ‘Ik maak mij zorgen om mijn landgenoten.’ Zelf kwam hij zes jaar geleden naar hier. Inmiddels heeft hij een Nederlands paspoort.
In Nederland wonen ruim 150 duizend mensen van Syrische origine (migranten en hun kinderen). Ze zijn hierheen gekomen nadat in 2011 de burgeroorlog begon, de meesten tijdens de piek van 2015-2016. Maar ook nu nog behoren zij tot de grootste groep asielzoekers, met volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek vorig jaar zo’n 13 duizend aanvragen. Het inwilligingspercentage ligt rond 85 procent.
Premier Dick Schoof zei vrijdag dat het Nederlandse kabinet het signaal wil afgeven dat asiel in essentie bedoeld is als tijdelijke opvang voor oorlog en geweld. Zodra een land weer veilig is, kunnen asielzoekers terugkeren naar hun land van herkomst. Het nieuwe ambtsbericht van Buitenlandse Zaken moet daarover uitsluitsel geven.
Het veilig verklaren van (delen van) een land is een nationale bevoegdheid. Denemarken heeft drie jaar geleden al de regio rond hoofdstad Damascus als veilig gebied bestempeld. In het jongste ambtsbericht van het Nederlandse ministerie, uit april, staat dat er in Syrië nog altijd sprake is ‘van verschillende gewapende conflicten’ tussen strijdende partijen. Maar ook: ‘De gewapende strijd is, in vergelijking met de eerste jaren van de oorlog, echter niet meer zo hevig.’ Het bericht rept van een verbeterde veiligheidssituatie ‘in (het centrum van) de stad Damascus en een groot deel van de provincie Latakia’.
Onzin, zegt Aljnidi. ‘Assad zaait nog elke dag angst en haat in Syrië’, zegt hij. ‘Natuurlijk weet ik dat er ook mensen terugkeren naar Syrië voor vakantie, maar wij keuren dat af. Je ondersteunt er het regime mee en benadeelt de mensen hier. Het is niet veilig, zelfs niet als je Assad-aanhanger bent.’ Ook volgens Amnesty International, in reactie op de kabinetsbrief van vrijdag, is ‘geen enkel deel van Syrië veilig voor terugkeer’.
Het is nog onduidelijk wat de betekenis is van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg, eerder deze maand. Volgens het Hof kan een land pas veilig worden verklaard als het hele land veilig is, dus niet delen. Daarnaar gevraagd zei Schoof vrijdag de uitspraak nog te bestuderen, maar er vertrouwen in te hebben dat zij ‘geen beletsel opwerpt voor de uitvoering van dit beleid’.
Met veel vlagvertoon en onder begeleiding van een opvallend grote politiemacht maken de Syriërs zondagmiddag een ronde door de stad. ‘One, two, three, Syria will be free’, scanderen zij. En: ‘Kabinet luister mee, terugkeer is geen idee.’ Aljnidi: ‘Wij zijn tegen de plannen van het kabinet. Wij zijn hier niet gekomen om jullie huizen af te pakken, maar omdat we op zoek waren naar een plek om veilig te leven.’ Een protestbord van de Internationale Socialisten heeft een geheel eigen oplossing: ‘Deporteer Wilders.’
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant