Woensdag 30 oktober begint de kaartverkoop van de 37ste editie van ’s werelds belangrijkste documentairefestival. De Volkskrant tipt alvast 10 hoogtepunten uit het programma.
Kevin MacDonald, VK, 101 min.
Omdat zij in Londen (onterecht) werd gehaat als de ‘kwade heks’ die The Beatles deed ontploffen, vertrokken John Lennon en Yoko Ono in 1971 naar New York. Ze wilden opnieuw beginnen en betrokken een morsig tweekamerappartement in Greenwich Village.
Het stel werd met open armen ontvangen door de New Yorkse scene en met Some Time in New York City (1972) zou Lennon zijn meest politiek getinte album maken. Deze Britse documentaire combineert op vernuftige wijze nieuwsbeelden van het roerige tijdsgewricht met beelden van een benefietconcert dat Lennon en Ono in 1972 gaven in Madison Square Garden. (Rob van Scheers)
Maciej J. Drygas, Polen, 80 min.
Er wordt geen woord gesproken in Trains en dat is geen moment een gemis, want de beelden zijn zo helder als wat. Treinen vormen de rode draad in deze bijzonder knap gemaakte archieffilm, die put uit tientallen filmcollecties, waaronder die van Eye Filmmuseum en het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid. Ze doorkruisen de 20ste-eeuwse geschiedenis. Van opgedofte reizigers in luxe stoomtreinen tot de gruwelen van de wereldoorlogen, steeds was de trein getuige of facilitator. (Pauline Kleijer)
Petra Costa, Brazilië/VS/Denemarken, 110 min.
Apocalypse in the Tropics laat zien hoe de Braziliaanse democratie afbrokkelt nadat een tv-evangelist en zijn fundamentalistisch christelijke volgelingen (verspreid over duizenden kerkjes) een pact hebben gesloten met de populistische leider Bolsonaro. Jij onze stemmen, wij die zetels in het hooggerechtshof. Waarna alles uitmondt in een gewelddadige parlementsbestorming. Regisseur Petra Costa (Oscarnominatie voor The Edge of Democracy, 2020) kwam dicht bij de hoofdrolspelers voor haar uitvoerig gedocumenteerde en verontrustende verslag van wat géén uniek Amerikaans fenomeen bleek. (Bor Beekman)
Najiba Noori, Frankrijk/Nederland/Qatar/Afghanistan, 84 min.
Toen de Taliban in 2021 de macht overnamen, verliet filmmaker Najiba Noori halsoverkop Afghanistan. Haar familie bleef achter in Kabul. Op afstand werkte Noori verder aan dit ontroerende portret van haar moeder Hawa, waaraan ze jaren eerder al was begonnen. De film had een verhaal moeten worden over emancipatie: Hawa, die op jonge leeftijd werd uitgehuwelijkt, leert eindelijk lezen en begint een eigen bedrijfje. Des te schrijnender is de afloop. (PK)
Omar Mismar, Libanon, 71 min.
U vraagt, Bouba vult. De Picasso van de botox en fillers ontvangt tout Beiroet in haar schoonheidssalon: influencers en zedig gesluierden, mannen en vrouwen, christenen en moslims. De camera staat in A Frown Gone Mad continu recht op de cliënt in de behandelstoel, óók als de naalden veelvuldig en tot bloedens toe penetreren. Maar wie doorbijt (of af en toe even strategisch wegkijkt), ziet een uiterst originele en wrange film over de zo diverse Libanese samenleving, waar de oorlogsdreiging de gesprekjes kleurt. En waar eerder explosieleed de gezichten heeft getekend, wat Bouba weer extra werk bezorgt. (BB)
Camilla Iannetti, Italië, 98 min.
Rommelig, chaotisch, maar ook warm en indringend is dit portret van een Siciliaanse familie. Een beetje zoals het leven van de hoofdpersonen. Ze hebben creatieve ambities en talent, maar zowel Lucy als haar moeder Roberta loopt regelmatig tegen een muur aan. Geldgebrek is een blijvend probleem en de mannen in hun leven dragen weinig bij. Ondertussen wordt ook de derde generatie geboren – wat zal de toekomst baby Futura brengen? (PK)
Basel Adra, Hamdan Balal, Yuval Abraham & Rachel Szor, Palestina/Noorwegen, 96 min.
Op de Berlinale bekroonde documentaire over de gewelddadige bezetting op de Westoever, waar het Israëlische leger de orthodoxe kolonisten voortdurend bijstaat bij het verdrijven van de Palestijnse bevolking. Gefilmd over een periode van vier jaar (2019-2023) getuigen de beelden van een vierkoppig Israëlisch-Palestijns activistencollectief van een uitzichtloze, sisyfus-achtige realiteit: we zien hoe Israëlische bulldozers de schamele huisjes en dorpsschool steeds weer neerhalen. Maar No Other Land imponeert evenzeer op het persoonlijke vlak, als de kloof tussen de filmmakers deel wordt van de film. Kun je vrienden zijn als de een vrij is en de ander niet? (BB)
Zvika Gregory Portnoy & Zuzanna Solakiewicz, Polen/Qatar, 78 min.
De Poolse Maciek woont met zijn gezin vlak bij de grens met Belarus, in de ‘verboden zone’ waar dagelijks vluchtelingen worden opgejaagd en teruggestuurd. Eén van hen, een jonge Syriër, vindt onderdak in Macieks huis. Zenuwslopende dagen volgen, van afwachten, plannen maken en hopen. De fraai gemaakte, bedachtzame film toont de patstelling van een crisis waarin een menselijk gebaar tijdelijk voor rust kan zorgen, maar niet voor de oplossing. (PK)
Shiori Ito, Japan/VS/VK, 103 min.
Persoonlijk verslag van Shiori Ito, een jonge Japanse journalist die in 2015 werd verkracht door een invloedrijke collega – een vriend van de Japanse premier Abe. Omdat er met haar aangifte niets gebeurt (gebrek aan bewijs), besluit ze een civiele zaak te beginnen en een boek over het voorval te schrijven. In de documentaire volgen we haar jarenlange dappere strijd, die ze begint voordat de #MeToo-beweging er is, en die bepaald niet vanzelfsprekend is in de zeer patriarchale Japanse samenleving waar van vrouwen niet wordt verwacht dat ze zich zo uitspreken. (Aimée Kiene)
Eliza Kubarska, Polen, 85 min.
De Poolse bergbeklimmer Wanda Rutkiewicz bereikte als eerste vrouw de top van de Mount Everest. In 1992 raakte ze vermist bij een beklimming in de Himalaya en nu is de vraag die filmmaker (en zelf bergbeklimmer) Eliza Kubarska wil beantwoorden: wat is er waar van het verhaal dat ze nog zou leven in een klooster in Tibet? Rutkiewicz was ook cameravrouw, dus er is veel schitterend oud beeld van haar beklimmingen. In combinatie met archiefbeeld van mediaoptredens en interviews met andere alpinisten schetst de film een interessant tijdsbeeld van een bloedfanatieke vrouw in een mannenwereld. (AK)
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant