Deze week werd bevestigd dat Noord-Koreaanse militairen in Rusland worden klaargestoomd voor het slagveld in Oekraïne. Het is de uitwerking van het militaire bondgenootschap tussen Poetin en Kim Jong-un en toont het failliet van de westerse aanpak.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing. In die hoedanigheid bezocht ze het grensgebied meermaals, ook bracht ze een week door in Noord-Korea tijdens een zeldzame persreis.
‘Beelden – dat is ernstig. Als er beelden zijn, dan weerspiegelen ze iets.’ Met dit cryptische grapje liet de Russische president Vladimir Poetin doorschemeren dat satellietbeelden van Noord-Koreaanse militairen in Russische trainingskampen geen ‘nepnieuws’ zijn, zoals het Kremlin eerder beweerde. Woensdag bevestigden de Navo en de Amerikaanse regering dat Noord-Korea inderdaad troepen naar Rusland heeft gestuurd.
De eerste Noord-Koreanen zijn volgens de Oekraïense spionagedienst aangekomen in het Russische Koersk, waar Rusland probeert door Oekraïne veroverd terrein terug te veroveren. Volgens Zuid-Koreaanse en Oekraïense inlichtingendiensten volgen mogelijk nog 12 duizend Noord-Koreanen, onder wie vijfhonderd officieren en drie generaals.
Bij de ondertekening van een militair pact met Poetin in juni stond de Noord-Koreaanse alleenheerser Kim Jong-un, die Rusland van gigantische hoeveelheden munitie voorziet, te trappelen om ook troepen te leveren. Destijds hield Poetin de boot af, maar elke aanvulling is welkom nu dagelijks gemiddeld rond de duizend Russische soldaten gesneuveld of gewond van het slagveld worden afgevoerd. Begin oktober werden Noord-Koreaanse troepen ’s nachts ongezien met schepen naar Russisch Siberië gevaren, waar ze worden klaargestoomd voor een verre oorlog.
Noord-Koreanen op een Europees slagveld: door deze verrassende wending raken Europese en Aziatische veiligheidsproblemen met elkaar verstrengeld. Zuid-Korea, dat zich tot dusver beperkte tot het overhevelen van overtollige Amerikaanse munitievoorraden naar Oekraïne, heeft een indrukwekkende defensie-industrie. Daarmee durfde Seoul uit angst voor het nabije Rusland Kyiv niet te helpen, maar die aarzeling verdwijnt.
Deze week ontstond nog een rel in het Zuid-Koreaanse parlement, nadat Zuid-Koreaanse haviken proefballonnetjes hadden opgelaten om te gaan vechten tegen de Noord-Koreanen die opereren in Oekraïne. Maar intussen worden de geesten in Seoul in rap tempo rijp gemaakt voor intensievere militaire samenwerking met Europa. Binnenkort gaan Zuid-Koreaanse tanks naar Polen en het is ook geen taboe meer te spreken over Zuid-Koreaanse aanvalswapens voor Oekraïne.
Sommige westerse waarnemers zien de Noord-Koreaanse militaire bijstand als teken van Poetins wanhoop: het moet wel heel erg zijn als hij Noord-Korea nodig heeft. Anderen wijzen op risico’s voor het regime-Kim als Noord-Koreaanse militairen in Rusland massaal deserteren. Volgens Oekraïense media heeft het Oekraïnse leger alvast een in het Koreaans opgenomen boodschap toegevoegd aan een hotline voor overlopers van Russische zijde.
Die lichtpuntjes stellen niet veel voor vergeleken met de machteloosheid van de internationale gemeenschap tegenover het van zelfvertrouwen blakende Noord-Korea. Drie decennia lang is er van alles geprobeerd om het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma te stoppen. Met tientallen miljarden dollars aan economische en humanitaire hulp werd Pyongyang verleid te onderhandelen, maar terwijl Noord-Korea prachtige verklaringen over vrede en veiligheid ondertekende, ging het regime onverdroten door met het bouwen van kernwapens.
Een barrage aan internationale sancties tegen de totalitaire kluizenaarstaat had weinig effect, net zomin als de poging van de voormalige Amerikaanse president Donald Trump een persoonlijke deal met Kim te sluiten. Daarna heeft Washington onder Biden aan Kim laten weten dat er altijd kan worden gepraat, en verder het probleem Noord-Korea genegeerd.
‘De Noord-Koreaanse troepen op Russische bodem markeren het eindpunt van deze aanpak. De Amerikaanse tactieken hebben gefaald. Kim doet vrijelijk waar hij zin in heeft,’ aldus Ifang Bremer, een Noord-Korea-specialist voor de Zuid-Koreaanse denktank Korea Risk Group. Hij is aan het werk aan de grens tussen Noord- en Zuid-Korea. Bremer zegt dat het aan de kant van het noorden ongebruikelijk druk is. ‘Er worden bases gebouwd, troepen arriveren, helikopters vliegen af en aan. Kim bereidt zijn speelveld voor op een mogelijk militair conflict.’
In dat geval verlangt Kim van Poetin de hoofdprijs. Die is van een andere orde dan Kims verlanglijstje met daarop Russische nucleaire technologie, zoals door kernenergie aangedreven onderzeeërs en manieren om kernwapens zo klein te maken dat ze op de kop passen van de lange afstandsraketten die Pyongyang de afgelopen jaren veelvuldig heeft getest. Deze militaire know-how is vanzelfsprekend welkom, maar Kim wil zich ook verzekeren van de hulp van Russische soldaten bij toekomstige militaire conflicten op het Koreaanse schiereiland.
Dit vooruitzicht is genoeg om het broze evenwicht in Oost-Azië te verstoren. Enkele jaren geleden, toen Rusland nog achter handhaving van de sancties tegen Noord-Korea stond, was het ondenkbaar. Maar nu moeten Amerikaanse en Zuid-Koreaanse militaire planners met dit zwarte scenario terug naar de tekentafel.
Het probleem is dat er vrijwel niets tegen deze nieuwe dreiging te doen valt, zegt Bremer. Het enige land dat een verschil kan maken is China, de bondgenoot van Noord-Korea die ook verplicht is Pyongyang te helpen bij aanvallen. Beijing reageert echter apathisch op de vele verzoeken invloed uit te oefenen op regeringen waarmee het Westen overhoop ligt. Of het nu Iran, Rusland of Noord-Korea is: Beijing zegt niet veel invloed te hebben.
Het enige wat Beijing kan motiveren om voor het Westen de kastanjes in Pyongyang en Moskou uit het vuur te halen, is het vooruitzicht op nog meer Amerikaanse militaire aanwezigheid in Zuid-Korea en Japan – landen in China’s achtertuin. Voor nu doet Beijing, dat het overwicht heeft in zowel de relatie met Pyongyang als die met Moskou, alsof zijn neus bloedt door te beweren helemaal niets af te weten van Noord-Koreaanse militairen in Rusland.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant