De afgelopen dagen was het qua weer meer lente dan herfst, met vrijdag zelfs een temperatuurrecord. Maar komende weken zakt Europa volgens de langetermijnprognoses geleidelijk weg in grijs, steeds killer en natter weer. De kaarten lijken geschud voor een natte, herfstige winter.
Nederland zit al meer dan tien jaar met winters die opvallend warmer en natter zijn dan zelfs de opwarming van de aarde kan verklaren. Zo viel er vorige winter 373 millimeter regen, veel meer dan de 350 millimeter die je zelfs in het uiterste geval nog zou verwachten. Met een gemiddelde temperatuur van 6,3 graden was de winter bovendien liefst twee graden warmer dan een Nederlandse doorsneewinter in het huidige klimaat.
Het wereldklimaat schakelt intussen naar verwachting om naar een koelere fase, doordat zich in de Stille Oceaan bij het zeefenomeen La Niña aandient, met kouder oppervlaktewater, maakte het Amerikaanse Climate Prediction Center bekend. Het centrum acht de kans nu 60 procent dat zich in november een korte La Niña aandient, die aanhoudt tot ongeveer maart.
Dat kan leiden tot droogte in Zuid-Amerika en de hoorn van Afrika, overstromingen in Australië en strenge, sneeuwrijke winters aan de Amerikaanse oostkust. Maar hoewel sommige meteorologen ook een verband leggen met meer sneeuw in de Alpen, is de invloed op Europa onbewezen.
‘We zien in het zuidwesten van Europa iets meer regen in het voorjaar tijdens een El Niño, de tegenhanger van La Niña. Dat is alles’, zegt hoogleraar dynamische oceanografie Henk Dijkstra (Universiteit Utrecht) desgevraagd.
Of de La Niña de wereldtemperatuur erg zal drukken, is de vraag. Experts als Dijkstra hanteren de vuistregel dat een La Niña voor elke graad die hij aan zeewaterkoelte brengt, 0,07 graad van de wereldtemperatuur afschaaft. Het Climate Prediction Center voorziet echter een La Niña van maar min 0,6 graden. Dat zou de wereldtemperatuur slechts 0,04 graad drukken.
‘Je verwacht wel dat die heel hoge temperaturen die we afgelopen jaar hebben gezien, wat naar beneden gaan’, zegt Dijkstra. Vorig jaar schoot de temperatuur van zowel de atmosfeer als het zeewater opeens zo sterk omhoog, dat wetenschappers twijfelden of ze niet een of ander fenomeen over het hoofd zagen. Zo zou de verminderde uitstoot van zwaveldeeltjes door de scheepvaart de zon misschien minder terugkaatsen, opperden sommigen.
‘Maar het lijkt er toch op dat zulke effecten vrij klein zijn, en we te maken hadden met een El Niño, bovenop de opwarming van de aarde’, zegt Dijkstra, erop terugkijkend. ‘Die opwarming gaat gewoon door.’ Vorig jaar was het warmste jaar ooit gemeten, en naar het zich laat aanzien wordt 2024 zelfs het eerste jaar waarin de temperatuur voor het eerst eventjes boven de 1,5 graad opwarming uitkomt, gemeten vanaf het jaar 1900.
De intredende La Niña volgt op een sterke El Niño, de warmtefase die duurde tot april. Dat het vrij lang duurde voordat de koele fase zich aandient, en dat die La Niña bovendien vrij zwak lijkt te worden, is volgens Dijkstra ‘niks ongewoons’. ‘Na de sterke El Niño van 2016 was de afzwakking vergelijkbaar met wat je nu ziet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant