Ruim de helft van Nederlandse stichtingen en verenigingen heeft problemen met hun bankrekening of betalingsverkeer. Dorpshuizen, sportclubs en goede doelen kunnen geen rekening openen of krijgen voortdurend vragen vanwege maatregelen van banken tegen terrorismefinanciering en witwassen.
is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Dat blijkt uit een enquête van Goede Doelen Nederland en vrijwilligersclubs onder meer dan duizend maatschappelijke organisaties. Volgens de peiling, waar het VPRO-radioprogramma Argos over bericht, ondervindt 52 procent problemen met banken. Bij eenvijfde spelen die problemen ‘constant of regelmatig’.
Financiële instellingen zijn wettelijk verplicht hun klanten en transacties te screenen op verdachte praktijken. Non-profitorganisaties zouden daarbij extra kwetsbaar zijn voor terrorismefinanciering en witwassen en liggen daarom onder het vergrootglas.
Maar volgens directeur Margreet Plug van Goede Doelen Nederland ‘is het systeem doorgeslagen’. ‘In Nederland zijn ongeveer 360 duizend verenigingen en stichtingen actief. Het is natuurlijk onzin dat die allemaal ‘hoog risico’ zouden zijn. Je moet veel kritischer zijn: waar liggen risico’s en waar niet?’
De organisaties die zijn bevraagd hebben last van stijgende bankkosten, informatieverzoeken, een drastische toename van administratieve vereisten, moeilijkheden bij het openen van een rekening of zelfs het weigeren of sluiten van de rekening.
Volgens Plug gaat het in veel gevallen om heel kleinschalige initiatieven. ‘Ik denk dan: richt je nou op de partijen waar de échte risico’s zitten.’ Voor kleine organisaties pakken de regels bovendien averechts uit. ‘Als oplossing gaan ze dan hun eigen rekening gebruiken of contanten gebruiken. Precies het soort acties dat door de regelgeving moet worden voorkomen.’
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) wijst erop dat vorig jaar al over de kwestie is gesproken met toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB), het ministerie van Financiën en brancheclubs van stichtingen en verenigingen. Daar is een ‘sectorstandaard’ uit voortgekomen die de overlast voor non-profitorganisaties van klantonderzoeken door banken zoveel mogelijk moet beperken.
‘De cijfers laten zien dat er nog werk aan de winkel is. Voor een aantal organisaties en situaties waar het risico op witwassen laag is geldt dat verdere verbetering nodig is’, zegt een NVB-woordvoerder. Tegelijk blijven er volgens de brancheclub van de banken situaties bestaan waarin het risico op witwassen of terrorismefinanciering hoog is. ‘Als een club geld overmaakt naar Syrië moet daar toch naar gekeken worden’, zegt de woordvoerder.
Volgens de NVB zitten er grote verschillen tussen de door Goede Doelen Nederland ondervraagde organisaties, variërend van grote ngo’s met veel internationale betalingen tot kleine lokale stichtingen met alleen activiteiten in Nederland. ‘Dat vraagt ook om verschillende benaderingen en oplossingen. Dit onderzoek helpt om nog scherper te kunnen zien waar het minder kan en waar we meer moeten doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant