Vermoeidheid, ouderdomsklachten, schaamte of afhankelijkheid van zorg: hoe verandert je seksleven als je de zeventig of tachtig nadert? En wat bevredigt je behoefte aan intimiteit en seksualiteit?
Opwinding en verlangen hebben niet zoveel met leeftijd te maken, en de behoefte aan intimiteit en seksualiteit al helemaal niet, zegt arts-seksuoloog Elise van Alderen.
"We doen alsof seks iets is voor jonge mensen en dat het niet meer bestaat als je ouder wordt. Dat is onzin. Seks in een relatie beleef je vanuit liefde, ontspanning, speelsheid en verbondenheid met de ander. Je deelt samen iets vanuit opwinding en genot. Dat is iets waar leeftijd helemaal geen vat op heeft."
Waar leeftijd volgens Van Alderen wel vat op heeft, is onze kijk op seks. Zeker mensen die zijn geboren in de jaren veertig of vijftig zijn opgegroeid met het idee dat seks er is voor het genot van de man. "Het was je huwelijksplicht. Veel vrouwen in deze leeftijd, die ik ook in mijn praktijk zie, ondergingen het en hebben nooit geleerd dat zij ook genot of opwinding kunnen of mogen voelen. Bedenk ook dat verkrachting binnen het huwelijk pas in 1991 strafbaar is gesteld."
Mensen in deze leeftijdscategorie hebben vaker te maken met lichamelijke ongemakken, schaamte, taboe, schuldgevoel, of een gebrek aan iemand om seksualiteit mee te delen. Maar dat staat los van het vermogen om opwinding en verlangen te voelen, zegt Van Alderen.
Wat kan meespelen bij seksualiteit na je 75e - de zogenaamde vierde levensfase - is het gebrek aan hulp en privacy als je afhankelijk bent van zorg. Maar onze behoefte aan intimiteit verandert niet, ook niet als we oud zijn, zegt Ymke Kelders, programmamanager seksualiteit en zorg bij Rutgers, het expertisecentrum op het gebied van seksualiteit.
"Veel zorgverleners weten niet dat seksualiteit en intimiteit er nog steeds bij horen als je tachtig bent, ook als je minder mobiel of zorgafhankelijk bent. We denken bij de combinatie ouderen en seks algauw: bah, nee, dat doen ze niet meer. Dat is niet de realiteit."
Als een zorgverlener een kamer binnenloopt in een verpleeghuis en een masturberende man aantreft, dan is dat geen vieze oude man, maar een man wiens privacy niet wordt gerespecteerd. Er zijn kleine dingen die zorgverleners kunnen doen, legt Kelders uit. "Kloppen. Of bij een intake iemands seksuele behoeften bespreken. Dat kan ongemakkelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je als zorgverlener ook aandacht hebt voor iemand seksualiteit, zeker omdat je goede, persoonsgerichte zorg wil bieden."
Er zijn manieren waarop seksualiteit onderdeel kan zijn van het werk: een bordje op de deur hangen als iemand privacy wil, regelen dat de partner af en toe kan blijven slapen, of dat de partner kan helpen met douchen."
Seks ziet er anders uit als je ouder wordt, en even een vluggertje zit er waarschijnlijk niet meer in. Van Alderen: "De aandacht voor een erectie en snelle, spectaculaire penis-in-vaginaseks is over het algemeen overdreven groot. Vrouwen hebben een erectie sowieso niet nodig voor hun genot; dat zit in hun clitoris."
Als mannen op latere leeftijd moeite hebben om een erectie te krijgen of te houden, zijn er andere manieren om samen intiem te zijn, zegt Van Alderen. "Seks is niet pas lekker als er penetratie is geweest. Voor veel vrouwen is dat sowieso vaak niet heel prettig, omdat het niet volgens hun voorwaarden verloopt. Leg dus geen druk op penis-vaginaseks, en zie het vooral als kans om uit te proberen en communiceren."
Seks bespreken is steeds minder een taboe, maar dat heeft ook een keerzijde, zegt Van Alderen. "Als je in de zeventig bent, net weduwe, en een leven lang penis-in-vaginaseks hebt ondergaan voor je man, helpt het niet als de boodschap nu is: ga het maar lekker vaak doen, trek een sexy setje aan, koop gewoon een satisfyer."
"Als je niet weet hoe je kunt genieten van seks is dat niet helpend. Zo'n speeltje is geen wondermiddel en een sexy setje is niet voor jezelf, maar meer voor een man. Deze vrouwen help je zeker niet met opgelegde openheid, druk en dwang. Zij hebben geen speeltjes nodig, maar zelfkennis en autonomie."
Seksualiteit is van jezelf, en van niemand anders, benadrukt zij. "Doe het alleen bij opwinding en verlangen naar elkaar en omdat je ervan geniet. Niet omdat het gezond voor je zou zijn, omdat je dan langer zou leven, omdat het moet of erbij hoort, omdat het goed zou zijn voor je prostaat: allemaal onzin. Seks hoeft helemaal niet, dat bepaal je zelf."
Source: Nu.nl algemeen