Home

Opinie: Met deze acht maatregelen is een menswaardiger beleid voor vluchtelingen mogelijk

Alles wordt uit de kast getrokken om vluchtelingen af te schrikken, zelfs het schenden van internationale verdragen. De noodzaak om te vluchten neemt echter niet af. Focus daarom liever op inspanningen waarmee wij vluchtelingen helpen om mens te blijven.

Noodwet of spoedwet? Asielcrisis of opvangcrisis? Asielzoekers in Italië opvangen of in Albanië? Uitgeprocedeerden vanuit Nederland naar Oeganda?

Deze en andere voornemens en proefballonnen genereren voortdurend veel media-aandacht. Nu lijkt er een akkoord op komst: alleen nog tijdelijke verblijfsvergunningen, intrekken van de spreidingswet, opheffen van de evenredige verdeling van erkende vluchtelingen over Nederland en delen van Syrië veilig verklaren.

Nog maar een jaar geleden daagde onder meer ons land Syrië voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag vanwege martelingen en wreedheden tegen tegenstanders van het regime.

Over de auteurs
Tineke Ceelen is directeur van Stichting Vluchteling. Eduard Nazarski is voormalig directeur van Amnesty International en Vluchtelingenwerk

Nederland. De auteurs bezochten in het kader van het projectRanden van Europa van Stichting Vluchteling Griekenland, Polen, Kroatië, Italië (Lampedusa), Bosnië, Hongarije, Servië, Tunesië, Turkije en Egypte.

Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.

Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.

Ontmoedigen en pesten

Integreren, Nederlands leren en werk vinden als je niet weet hoelang je mag blijven wordt dan heel moeilijk. Tijdelijke verblijfsvergunningen zullen op termijn de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heel veel extra werk bezorgen. De coalitie kiest daarmee voor voortzetting en intensivering van een beleid dat voornamelijk gericht is op het ontmoedigen en pesten van asielzoekers.

Vluchtelingen zijn dus niet welkom in Nederland, en ook niet in de rest van Europa. Daarbij is er geen moeite te veel hen tegen te houden, het mag vele miljoenen kosten, er mogen wetten overtreden worden en verdragen geschonden.

De afgelopen twee jaar waren wij in tien landen aan de grenzen van Europa om te bezien hoe het daar met vluchtelingen gesteld is. Gewelddadige en illegale pushbacks, verwondingen door politiehonden, mishandelingen door grenswachten. Onderkoeling door water of vorst, etterende zweren na een tocht door de heuvels met doornstruiken. Weggejaagd worden bij apotheek en ziekenhuis. Geen onderdak of stromend water, geen veiligheid in door smokkelaars gerunde kraakpanden, detentie: alles lijkt geoorloofd in de strijd tegen migratie.

Deals met autoritaire, dictatoriale landen moeten ervoor zorgen dat die landen voorkomen dat mensen verder kunnen reizen. De toverformule ‘opvang in de eigen regio’ schiet al jaren dramatisch tekort. Voor de meest basale hulp aan mensen op de vlucht is veel te weinig geld beschikbaar. Internationaal recht en mensenrechten worden meer als obstakel dan als plicht of ambitie gezien.

Alles uit de kast

Bezweringsformules, ronkende taal en het diskwalificeren van asielzoekers zijn erop gericht de eigen burgers ervan te overtuigen dat politici alles uit de kast zullen halen om ervoor te zorgen dat er minder mensen komen. En dat daarmee de problemen en overlast die burgers ervaren spoedig tot het verleden behoren.

Dat driekwart van de buitenlanders in het geheel niet voor asiel maar voor werk of studie migreert krijgt minder aandacht, zowel publicitair als zeker ook in beleid. Als het kortzichtige beleid van zoveel mogelijk hindernissen opwerpen zijn eigen nieuwe problemen creëert, dan zal je zien dat asielzoekers opnieuw de schuld krijgen.

Wat brengt de toekomst als overheden doorgaan op de ingeslagen weg? De noodzaak om te vluchten blijft bestaan. De opvang in de regio blijft volstrekt onder de maat en uitzichtloos. Wanhopige maar ook volhardende mensen zullen blijven zoeken naar veiligheid en perspectief.

In Turkije, Libanon, Egypte, Algerije, Tunesië, Niger, Marokko, Mauritanië en Senegal wordt met soms draconische maatregelen, gefinancierd met ons belastinggeld, gezorgd dat mensen niet verder kunnen reizen. De weigering om mensen over te nemen van landen van eerste opvang als Libanon en Turkije, leidt tot verdere overbelasting daar.

Het gegeven dat veilige, welvarende landen domweg weigeren om (meer) vluchtelingen op te vangen, tast hun geloofwaardigheid en positie in internationaal verband aan. Het asielbeleid blijft piepen en kraken en voor onrust zorgen, omdat onze regering weigert structurele oplossingen te realiseren. Een heilloze weg dus.

Ei van Columbus

Wat moet er dan wél gebeuren? Er is geen ei van Columbus maar het is beslist mogelijk te werken aan een menswaardig beleid dat vluchtelingen bescherming biedt en ook te behappen is voor de ontvangende samenleving. Wij zien acht maatregelen die in samenhang van belang zijn:

1. Begin bij het begin. Zet in op humanitaire hulp, ontwikkelingssamenwerking en conflictbemiddeling.

2. Verbeter de opvang in de regio en zorg voor hervestiging van kwetsbare mensen.

3. Zorg voor goed toegeruste organisaties voor opvang en asiel en financier die structureel meerjarig.

4. Reguleer arbeidsmigratie, en zet pilots op om circulaire arbeidsmigratie te bevorderen.

5. Maak meer en goede afspraken met derde landen, met respect voor mensenrechten.

6. Investeer in de relaties met landen die tot nu toe weigeren mee te werken aan terugkeer van afgewezen asielzoekers (waaronder mensen die overlast veroorzaken). Zorg voor onderdak maar ook stevige begeleiding van uitgeprocedeerden.

7. Pak overlastgevers aan maar hou op met het uitvergroten van incidenten.

8. Geef ruimte aan burgerinitiatieven die wederzijds contact en integratie bevorderen.

Met deze punten hebben regeringen grip op wie er mag blijven en komt het asielbeleid in rustiger vaarwater. Geen ronkende taal, geen verdere polarisering, maar gerichte inspanningen waarmee wij vluchtelingen helpen om mens te blijven. Uiteindelijk zijn zowel vluchtelingen als onze samenleving daarbij gebaat.

Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next