De Nederlandse regering vindt dat Mohammed Khatib terrorisme verheerlijkt. De Palestijnse activist, Europees coördinator van Samidoun, een organisatie die in 2011 is opgericht om Palestijnse politieke gevangenen te steunen, is zelf van mening dat hij legitiem Palestijns verzet steunt.
zijn verslaggevers van de Volkskrant. Ze schrijven onder meer over asiel, migratie en polarisatie.
De Palestijnse activist Mohammed Khatib komt bijna elke week in Nederland. Hij heeft vrienden hier, en gaf geregeld lezingen op universiteiten en in culturele centra.
Dat is verleden tijd. Het kabinet besloot hem vrijdag de toegang tot Nederland te ontzeggen, op verzoek van een meerderheid van de Tweede Kamer. Dat betekent dat Khatib, die als vluchteling met een verblijfsstatus in Brussel woont, maandag geen lezing kan geven aan de Radboud Universiteit Nijmegen, zoals hij van plan was.
‘Voor haatzaaien en verheerlijking van geweld is geen plek in Nederland’, lieten de verantwoordelijk ministers David van Weel (Justitie) en Marjolein Faber (Asiel) weten. Daarmee gaan ze in tegen ambtelijke adviezen. In een vertrouwelijke memo, die in handen is van RTL Nieuws, staat dat er volgens ambtenaren ‘onvoldoende rechtsgrond’ is voor het ongewenst verklaren van Khatib. Een goed ingevoerde bron bevestigt dit aan de Volkskrant.
Zelf vernam Khatib het nieuws vrijdagochtend via de media. ‘Ik ga een kortgeding aanspannen tegen dit besluit’, zegt hij in een videogesprek vanuit zijn huis. ‘Dit is compleet illegaal.’ De kans dat hij wint, is aanzienlijk: volgens de ambtenaren zal het inreisverbod bij de rechter waarschijnlijk geen stand houden.
De 34-jarige Khatib is Europees coördinator van Samidoun, een organisatie die in 2011 is opgericht om Palestijnse politieke gevangenen te steunen. Volgens de ministers gaat het om ‘terroristische gevangenen’, en ‘verheerlijkt Khatib geweld tegen de staat Israël, waaronder geweld door organisaties die op de terrorismelijst van de Europese Unie staan’.
Op de website van Samidoun wemelt het van de loftuitingen op Hamas en de onlangs door Israël gedode Hamas-leider Yahya Sinwar. Khatib maakt er zelf ook geen geheim van te sympathiseren met wat hij ‘verzet tegen de zionisten’ noemt, inclusief de aanval van Hamas op 7 oktober 2023, waarbij 1.200 mensen omkwamen. ‘Palestijnen leven onder een bezettingsmacht’, zegt hij. ‘Gewapend verzet is geoorloofd in onze strijd voor vrijheid.’
Gevraagd naar de vele burgerslachtoffers op 7 oktober, schudt hij het hoofd. ‘Israël is een kolonie’, zegt hij. ‘En de inwoners zijn kolonisten die allemaal in het leger dienen. Dat maakt hen medeplichtig.’
‘Waarom begint iedereen altijd over 7 oktober?’, vervolgt hij. ‘Vraag me naar de Nakba in 1948, of de genocide op het Palestijnse volk.’ Khatib vindt dat Europa vooral naar zichzelf en de eigen geschiedenis moet kijken. ‘De joden kwamen naar Palestina, omdat Europese fascisten ze wilden uitroeien.’
Samidoun heeft haar hoofdkantoor in Canada en lokale afdelingen in ruim twintig landen. Over het aantal aangesloten activisten wil hij geen uitspraken doen. ‘We organiseren activiteiten om aandacht te vragen voor Palestijnse gevangenen’, aldus Khatib, die sinds de oprichting verbonden is aan de organisatie. ‘En we mobiliseren de Palestijnse diaspora in het Westen.’
Samidoun is niet de enige organisatie die zich zorgen maakt over Palestijnen in Israëlische gevangenissen. De mensenrechtenraad van de Verenigde Naties sprak in augustus nog van ‘Israëls wijdverbreide en systematische misbruik van Palestijnse gevangenen’: gevangenen worden onderworpen aan martelingen en seksueel misbruik, zitten in veel gevallen naakt en geblinddoekt in kooien, en krijgen nauwelijks eten of drinken.
Momenteel zitten 9.500 Palestijnen in Israëlische gevangenissen. Ruim een derde van hen zit vast zonder een misdaad te hebben begaan, maar omdat ze volgens Israël mogelijk in de toekomst een gevaar vormen. Deze zogeheten administratieve detentie kan ongelimiteerd worden verlengd. Palestijnen zitten vaak jaren vast zonder enige vorm van proces. De VN noemen het ‘de facto gijzelaars van een onwettige bezetting’.
Daarover, en over de criminalisering van de Palestijnse diaspora, zou Khatib maandag een lezing geven op de Radboud Universiteit. ‘Ik wilde het hebben over Nederlands medeplichtigheid aan genocide’, zegt hij, refererend aan de 42 duizend Palestijnse slachtoffers sinds 7 oktober. ‘Is dat oproepen tot geweld?’
‘Ik pleit voor een eenstaatoplossing, een seculiere democratie from the river to the sea, waarin alle inwoners, zowel Joden als Arabieren, gelijke rechten hebben’, zegt hij. ‘Het is een westers frame om het Palestijns verzet terrorisme te noemen. Nederland staat achter Israël, dat extreem geweld inzet tegen burgers. Dus wie steunt hier nu terrorisme?’
Partijen als VVD, BBB en SGP dringen aan op een algeheel verbod van Samidoun. Minister Van Weel is in gesprek met het OM over de mogelijkheden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoekt of de organisatie op de Europese sanctielijst kan worden gezet. Dat zou automatisch tot een Nederlands verbod leiden.
In Duitsland, waar de inperking van pro-Palestijns geluid verdergaat dan in Nederland, is de organisatie al sinds november 2023 verboden. Samidoun deelde op 7 oktober 2023 in de Berlijnse wijk Neukölln schalen met baklava uit. ‘Lang leve het verzet van het Palestijnse volk’, schreef de Duitse tak erbij op Instagram.
Volgens Nancy Faeser, de Duitse minister van Binnenlandse Zaken, ‘onthulde Samidoun hiermee haar antisemitisme en absolute gebrek aan respect voor het menselijk leven’.
De VS en Canada hebben Samidoun twee weken geleden verboden. De landen verdenken de organisatie ervan banden te hebben met de PFLP, het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina. ‘Samidoun doet zich voor als een liefdadigheidsorganisatie die humanitaire steun biedt aan mensen in nood, maar in werkelijkheid sluist ze geld weg ter ondersteuning van terroristische groeperingen’, luidde een verklaring van de Amerikanen.
De PFLP is een marxistisch-leninistische beweging die eind jaren zestig en begin jaren zeventig bekend werd vanwege vliegtuigkapingen. Begin 2000 pleegde ze meerdere (zelfmoord)aanslagen in Israël. De Abu Ali Mustafa Brigades, de gewapende tak van de groepering, hebben volgens een rapport van Human Rights Watch deelgenomen aan de aanval van Hamas op 7 oktober. In Europa en de VS staat de PFLP al jaren op de terrorismelijst.
Khatib windt er geen doekjes om: hij steunt en waardeert de PFLP. Wel ontkent hij dat er officiële banden zijn tussen de groeperingen. ‘Als ze dat kunnen bewijzen, zou ik immers in de gevangenis zitten.’
Welk bewijs de Amerikanen en Canadezen hebben voor Samidoun als mantelorganisatie is niet bekend. Duidelijk is wel dat de Canadese Charlotte Kates, internationaal coördinator van Samidoun, een relatie heeft met de Canadees-Palestijnse Khaled Barakat, volgens de Amerikanen een belangrijk figuur binnen de PFLP.
Khatib reageert geïrriteerd als hem deze connectie wordt voorgelegd. ‘Gaan we nu onderzoeken wie met wie een relatie heeft? Zo denken we niet in het Westen, toch? Het lijkt me erg reactionair en fucked-up.’
Terwijl Samidoun in Europa en Noord-Amerika steeds meer onder druk staat, wordt de organisatie juist gevierd in Iran. Kates toog in augustus naar Teheran om ‘de islamitische mensenrechtenprijs’ in ontvangst te nemen. Bij de ceremonie, die volledig in het teken stond van de situatie in Gaza, bedankte ze het Iraanse regime voor de strijd tegen ‘Amerikaans, westers en zionistisch beleid’, aldus de Samidoun-site.
Khatib vindt de lof van Iran niet ongemakkelijk. ‘Iran is een vriend en bondgenoot van het Palestijnse volk, ze steunen het Palestijns verzet onvoorwaardelijk. Dat is belangrijk in deze moeilijke periode.’
En de rechten van Iraanse vrouwen, hoe kijkt hij daar naar? ‘Allemaal belangrijk’, zegt Khatib. ‘Maar de genocide in Gaza heeft onze prioriteit. We steunen de strijd voor vrouwen- en lhbti-rechten, in Iran en elders ter wereld. Maar we zijn geen imperialistische macht die zich erin mengt, het is aan het Iraanse volk.’
Khatib zegt ervan uit te gaan dat hij maandag alsnog op de Radboud Universiteit kan spreken. ‘Ik vertrouw op het rechterlijke systeem. En voor degenen die zeggen dat ik een terrorist ben: welke terrorist stapt naar de rechter?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant