Het populaire afslankmedicijn semaglutide helpt niet alleen tegen overtollige kilo’s, het behoedt ook nierpatiënten voor blijvende schade. De lekkage van eiwit uit hun nieren nam door het middel zo sterk af dat in nog geen half jaar tijd hun risico op nierfalen halveerde.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Dat blijkt uit internationaal onderzoek onder Nederlandse leiding, dat vrijdagavond is gepubliceerd in vakblad Nature Medicine. De resultaten bevestigen het beeld dat de nieuwe afslankmedicijnen veel meer profijt opleveren dan alleen gewichtsverlies. Onderzoek heeft het afgelopen jaar uitgewezen dat die medicijnen, nabootsingen van darmhormonen, beschermen tegen hartinfarcten en beroertes en het risico op kanker kunnen verlagen. Ook zijn er aanwijzingen dat ze de mentale gezondheid beïnvloeden.
Aan het onderzoek naar nierschade deden ook tientallen Nederlandse patiënten met overgewicht mee. De helft van de groep kreeg een wekelijkse injectie met semaglutide, de andere helft een placebo. Na 24 weken hadden de patiënten in de semaglutidegroep 52 procent minder albumine in hun urine, een eiwit dat een maat is voor nierschade. De bloeddruk van deze patiënten daalde en ze raakten gemiddeld 9 kilo van hun gewicht kwijt.
Bij patiënten met overgewicht is vaak het nierfilter beschadigd, verduidelijkt onderzoeksleider Hiddo Lambers Heerspink, klinisch farmacoloog in het Groningse UMCG. Het nierfilter is een kluwen bloedvaatjes waarmee de nieren afvalstoffen uit het lichaam filteren. De beschadiging is het gevolg van ontstekingsstofjes die worden uitgescheiden door overmatig vetweefsel rond de nieren, maar ook door onder meer de hoge bloeddruk waar patiënten vaak mee kampen. Als dat zeeflichaampje minder goed werkt, lekt het eiwit albumine in de urine. Die eiwitlekkage zorgt uiteindelijk voor nog meer nierschade.
Semaglutide vermindert de hoeveelheid vetweefsel en verlaagt de bloeddruk en dat heeft waarschijnlijk tot gevolg dat het zeeflichaampje zich deels herstelt van de opgelopen schade, aldus Lambers Heerspink. Daardoor daalt ook de hoeveelheid van het eiwit albumine in het bloed en dat voorkomt weer verdere schade.
De onderzoekers hebben het bloed en de urine van patiënten geanalyseerd op stofjes die een indicatie geven van wat zich in de nieren afspeelt. Of bij hen het risico op nierfalen, en dus op dialyse of zelfs een transplantatie, daadwerkelijk afneemt, is nog niet uitgezocht, erkent Lambers Heerspink. ‘Dat bewijs moet nog worden geleverd.’
Eerder onderzoek heeft laten zien dat het tegengaan van eiwitlekkage in de urine ernstige nierproblemen kan voorkomen, zegt hoogleraar klinische nefrologie Liffert Vogt (Amsterdam UMC) in een reactie. Hij verwacht dan ook dat het medicijn de gezondheid van patiënten flink kan verbeteren. Nadeel is wel dat zij het middel waarschijnlijk levenslang moeten gebruiken.
Vogt noemt het Groningse onderzoek ‘van groot belang’. Artsen kregen de vele complicaties van overgewicht, waaronder nierschade, maar moeilijk onder controle, mailt hij. ‘Tot voor kort was de behandeling vooral gericht op het indammen van die complicaties. Deze studie laat zien dat we met semaglutide veel problemen bij de wortel aanpakken.’
Ook Ewout Hoorn, hoogleraar nefrologie in het Erasmus MC, is enthousiast. Een paar maanden geleden publiceerde een groep internationale wetenschappers al gunstige effecten van semaglutide op nieren van patiënten met diabetes, de aandoening waarvoor het medicijn oorspronkelijk op de markt kwam. Aan het huidige onderzoek deden alleen patiënten mee zonder diabetes, en dat maakt de resultaten extra sterk, zegt Hoorn.
Alle berichtgeving over de gezondheidsvoordelen van de afvalmedicijnen werpt wel een maatschappelijke vraag op, zegt hij. ‘Willen we overgewicht voorkomen door aandacht voor een betere leefstijl of gaan we overgewicht behandelen met deze dure medicijnen?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant