Een eeuwenoude Noorse kroniek waarin Vikingen een man in een waterput gooien, lijkt gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Dat achterhaalden onderzoekers door de leeftijd van een gevonden skelet vast te stellen.
Een Vikingleger plundert het kasteel van de koning en maakt de muren met de grond gelijk. De plunderaars steken alle vijandige schepen in de fik. Vervolgens dumpen ze een lijk in een waterput en gooien er stenen op, om het drinkwater van de overgebleven bewoners te bevuilen.
Deze passage uit Sverris saga, een eeuwenoude kroniek over de 12de-eeuwse Noorse koning Sverre Sigurdsson, zou zich volgens de overlevering in zijn kasteel in de buurt van het hedendaagse Trondheim hebben afgespeeld.
Veel verhalen over Vikingen berusten niet op waarheid. Zo hadden hun helmen bijvoorbeeld geen hoorns en stuurden ze hun doden ook niet op brandende schepen naar het hiernamaals.
Maar dat van de man van de waterput? Dat kan wél echt gebeurd zijn, aldus onderzoekers in vakblad iScience. Een in 1938 opgegraven skelet behoort volgens hen hoogstwaarschijnlijk toe aan het lijk uit het verhaal.
Archeologen vonden het skelet, bedekt met stenen, in 1938 in een uitgegraven waterput, op de plek waar vroeger het kasteel van de koning had gestaan. Tot nog toe bleef echter onduidelijk wanneer de man precies aan zijn eind was gekomen.
Een groep Noorse en IJslandse onderzoekers komt nu met behulp van een gedetailleerde koolstofdatering, waarbij zelfs rekening wordt gehouden met het visrijke dieet van de Noorman, tot een schatting. Hij is tussen 1153 en 1277 overleden. Opmerkelijk, want de plundering van het nabijgelegen kasteel gebeurde volgens de sage in 1197. Dat kan geen toeval zijn, aldus de wetenschappers.
Bio-archeoloog Lisette Kootker (VU) deelt die conclusie. ‘Het is een mooie archeologische vondst, die duidelijk overeenkomt met het verhaal. De kans op toeval is bijna nul.’ Volgens haar bewijzen de onderzoekers hiermee de historische waarde van de Oudnoorse kroniek. ‘Dat die man echt in de put is gegooid, betekent dat andere delen van de sage ook waar kunnen zijn.’
Het is niet de eerste keer dat een opgegraven skelet eeuwenoude geschiedschrijving kracht bijzet, vertelt Kootker. Zo vonden Engelse archeologen in 2013 onder een parkeerplaats een geraamte met een scheefgegroeide ruggengraat. Omdat koning Richard III volgens de overlevering aan scoliose leed, rees het vermoeden dat het om het lichaam van de 14de-eeuwse Engelse vorst ging. ‘Het DNA-profiel bleek een match met dat van een afstammeling van Richard III. Daardoor was het zeker dat hij het was.’
Bij de ‘waterputman’ is zoiets onmogelijk: omdat zijn identiteit in het verhaal niet wordt genoemd, heeft het zoeken naar een nazaat geen zin. De Noors-IJslandse onderzoekers konden uit het DNA-profiel wel afleiden dat hij waarschijnlijk uit het zuiden van Noorwegen komt, maar dat zegt volgens Kootker niet veel. ‘We zullen nooit 100 procent zeker weten of het echt de man uit het verhaal is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant