Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van zijn nieuwe plaat Latter Days en zijn 50ste verjaardag, negen dilemma’s voor zanger Johannes Sigmond alias Blaudzun.
is popredacteur voor de Volkskrant.
Debuteren of een zevende album uitbrengen?
‘Debuteren. Het liefst zou ik bij elk album debuteren. De onschuld van een debuut is niet te evenaren bij een latere plaat. Voor het eerst iets uitbrengen, de spanning die daarbij hoort, die eerste indruk kunnen maken: dat vind ik heel speciaal. Bij een debuut is er nog geen verhaal, alles moet nog beginnen.
‘Mijn nieuwe album Latter Days is mijn zevende, maar eerlijk gezegd voelt het voor mij nog steeds alsof ik net begonnen ben. Ik had het er laatst met iemand over dat ik een ‘mid-careerartiest’ word genoemd, dat is een artiest die tussen debutant en doorgewinterde artiest in zit. Ik heb zeven studioalbums in zestien jaar uitgebracht. Ik ken weinig Nederlandse artiesten die in zo’n korte tijd zoveel platen hebben uitgebracht. Wat dat betreft ben ik op z’n minst een doorgewinterde mid-careerartiest.
‘Ik maak zo veel, dat er af en toe iets tussen zit dat niet super is. Daar ben ik me van bewust, maar er zitten altijd nieuwe songs in mijn hoofd. En als ik iets maak, wil ik het ook uitbrengen, want dan is het pas af. Een lied dat je schrijft en zingt, maar niet uitbrengt: dat klopt niet in mijn beleving. Ik denk dat het pas bestaat als je het deelt.’
Routine of nieuwe aanpak?
‘Ik heb geen tijd om het iedere keer helemaal anders aan te pakken, er is helemaal niks mis met routine. Maar als ik moet kiezen, kies ik toch voor nieuwe aanpak. Dat kost meer energie, en leidt er bij mij vaak toe dat ik het wiel opnieuw ga uitvinden.
‘Voor deze plaat heb ik bewust met mensen gewerkt met wie ik nog nooit had gewerkt. Bijvoorbeeld met Marien Dorleijn, de zanger en bandleider van Moss. Bij mijn vorige platen werkte ik met meer popachtige producers, wat mij de eigenwijze indieboy maakte. Maar in de dynamiek met Marien is hij de eigenwijze indieboy en kan ik meer het accent leggen op mijn liefde voor pop. Dat werkte heel goed.’
Melancholie of hoop?
‘Ze zijn allebei essentieel voor mij en onlosmakelijk met elkaar verbonden, het een bestaat niet zonder het ander. Melancholie hoort bij mij, dus ik kies voor melancholie, al is melancholie voor mij een manier om naar hoop toe te kruipen. Vandaar dat het allebei in mijn muziek zit. Mijn muziek begint vaak bij melancholie, die zit van nature in mij. Hoop niet, daar moet ik voor werken.’
Gitaar of strijkers?
‘Gitaar, die is fundamenteler. In de eerste plaats ben ik zanger, ik gebruik instrumenten als middelen om mijn liedjes over te brengen. Ik zou mezelf nooit een gitarist noemen, terwijl ik gitaar speel, en ook piano, ukelele, banjo en drums.
‘Ik heb geen album waar geen strijkers op staan, behalve misschien Jupiter II. Strijkers kunnen iets wat te hoopvol klinkt melancholischer maken. Ik hou van popmuziek waar elementen in zitten uit andere genres, uit klassiek of folk bijvoorbeeld. Ik heb ooit een tour gedaan met Amsterdam Sinfonietta, een strijkorkest dat ieder jaar een paar shows doet met een popartiest. Ik zat daar tussen die strijkers en alleen al het stemmen voordat ze begonnen vond ik fantastisch.
‘Als je het goed doet en toffe arrangementen durft te maken, kunnen strijkers een extra laag toevoegen die een nummer soms hard nodig heeft. Maar het kan ook doorslaan naar kitsch, popartiesten die ‘even een Metropole’tje’ doen bijvoorbeeld.
‘Het umfeld waar je de strijkers in zet, bepaalt grotendeels of het kitsch is of niet, maar ook de luisteraar zelf. De arrangementen op Histoire de Melody Nelson van Serge Gainsbourg vind ik waanzinnig. Op het nummer Bonfire van mijn nieuwe album zitten ook dat soort strijkers, dat is eigenlijk een knipoog naar die Gainsbourgplaat. Een klassieke strijker zou het vreselijk simplistisch vinden, die kotst er nog net niet op. Maar ik ben er heel blij mee.’
Debuteren of een zevende album uitbrengen? (2)
‘Mijn nieuwe album heet Latter Days. Waarmee ik niet wil zeggen dat we in de eindtijd zitten, maar het zijn wel de laatste dagen van een hele hoop dingen. De laatste dagen van de aarde, bijvoorbeeld, als we zo doorgaan. Het zijn hopelijk ook de laatste dagen van de mannelijke en patriarchale manier waarop wij onze samenleving organiseren.
Er zijn veel dingen in transitie, alles wat eindigt is weer de start van iets nieuws. De titel van mijn album gaat over maatschappelijke thema’s, maar ook over relaties en angsten. Mijn liedjes zijn zeker geen dagboeken, maar het persoonlijke sijpelt altijd een beetje door in wat ik schrijf.
‘Het openingsnummer van de plaat, Wicked Ball, gaat over mijn frustratie over dat extreemrechts zo’n grote rol speelt in Europa en de rest van de wereld. Ergens vind ik dat heel eng, maar het verbaast me helemaal niet. Ik schrok ook niet zo van de verkiezingsuitslag vorig jaar. Dat sentiment is er al heel lang, zo lang ik leef is Nederland al racistisch. Het is nu alleen zichtbaar. Ik denk dat dat goed is, als het zichtbaar is kun je er iets aan doen.’
Ingetogen of dramatisch?
‘Ik kies voor dramatisch, omdat je ook dramatisch ingetogen kan zijn. Mijn muziek wordt vaak bombastisch genoemd, wat prima is. Ik roep al jaren dat ik een keer een kleine plaat wil maken, maar die is er nog nooit gekomen.
‘Ik hou van dramatiek, die zit altijd in mijn muziek. Of het nou Fred Again of Radiohead is, ik vind het prettig als er een reis wordt gemaakt in een liedje. Dat is soms lastig in popmuziek, omdat we zijn gewend aan een bepaalde structuur. Maar ik hou ervan als schema’s anders in elkaar zitten dan de Ikeapop die je in elkaar schroeft. Iedereen weet hoe het in elkaar steekt, het is wel lekker en handig, maar ik vind dat niet interessant.’
Oscar in Carré of clubtour in Alkmaar?
‘Clubtour in Alkmaar. Ik speelde de muziek bij de voorstelling Oscar, een hommage van het Koninklijk Theater Carré en Scapino Ballet aan Oscar Carré. Ik heb nu twintig shows gedaan en ik ben helemaal naar de tering. Het was echt een tour de force.
‘Het is een geweldige voorstelling om te doen, ik heb er elke avond van genoten, maar het is topsport. Soms deden we drie shows in 24 uur, dan zing ik 54 liedjes op een dag. Zelfs musicalzangers zingen niet twee uur lang, die hebben allemaal hun eigen rol. Ik zing de hele voorstelling in mijn eentje.
‘Bij de borrel na de laatste voorstelling realiseerde ik me hoeveel zin ik heb in mijn clubtour. Daar bepaal ik wat er gebeurt. Ik kan ineens een nummer inzetten dat niet op de setlist staat, of ik kan een lied achterhouden als ik merk dat het publiek er nog niet aan toe is. Ik hou ervan om te improviseren, en dat kan niet in zo’n productie als Oscar. Daar ben ik een onderdeel van een groot geheel.’
Schrijven of beschreven worden?
‘Schrijven, honderd procent. Het schrijven van liedjes en teksten is voor mij net zo nodig als ademen.
‘Ronald Giphart gaat mijn biografie schrijven. Hij vond dat het tijd wordt om terug te kijken, omdat ik dit jaar 50 word. Uiteindelijk stemde ik ermee in, zolang hij ook vooruit wilde kijken. Het zijn geen memoires of zo. Ik ben me er steeds meer van bewust hoeveel ervaring ik te delen heb met jongere artiesten, waar ze iets aan kunnen hebben. En misschien is het ook goed voor mezelf om terug te kijken naar het begin, want sommige dingen vergeet je.
‘Gip gaat nu overal met me mee naartoe: shows, theater, repetities. Ik vind het gek dat iemand zo in mijn leven aan het rondneuzen is. Afgelopen weekend zag ik hem met mijn ouders praten in de backstage, toen kwam het heel dichtbij. Het is ook absoluut eervol, hij steekt er een hoop tijd in.’
Bril of baard?
‘Haha. Ik kan niet zonder bril, dus ik kies bril. Mijn sterkte is plus zes. Op een gegeven moment raak je vergroeid met je bril. Ik ben van brillen gaan houden, vandaag draag ik een Chloé en dan vind ik het heerlijk om morgen bijvoorbeeld een Gucci op te zetten.
‘Ik heb niet met voorbedachten rade een plaatje van mezelf gemaakt. Dit is geen act, dit ben ik gewoon. Zo zie ik eruit. Ik heb geen andere kleding dan zwarte kleding. Het zou best kunnen dat die baard er een keer af gaat, hoor. Maar de bril niet.’
Latter Days van Blaudzun verscheen op 18/10.
1974 Geboren in Arnhem als Johannes Sigmund
2006Maakt muziek onder de artiestennaam Blaudzun
2008Debuutalbum Blaudzun
2013Wint een Edison voor Beste Zanger
2014Scoort een grote hit met Promises of No Man’s Land
2022 Eerste serie Oscar-shows
2024 Tweede serie Oscar-shows
2024Zevende album Latter Days
Blaudzun woont in Utrecht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant