Jill Stein kan een cruciale rol spelen bij de Amerikaanse verkiezingen. Hoewel ze zelf geen kans maakt op het presidentschap, vrezen de Democraten dat Stein hun cruciale stemmen gaat kosten. Wie is deze kandidaat van de Groene Partij?
‘Een stem op Stein is een stem op Trump’, waarschuwt een reclamespotje van de Democratische Partij. Onder begeleiding van bombastische muziek introduceert een ernstige vrouwenstem de ‘vriendengroep’ van Jill Stein: voormalig Ku Klux Klan-leider David Duke, de Russische president Vladimir Poetin en Donald Trump – drie mannen die haar in meer of mindere mate zouden hebben gesteund.
In de laatste drie seconden klinkt de stem van de Democratische presidentskandidaat: ‘Ik ben Kamala Harris, en ik keur deze boodschap goed.’
De Democraten doen er alles aan om Jill Stein (74) in een slecht daglicht te stellen. Volgens hen snoept de leider van de Groene Partij kiezers weg die anders op Kamala Harris zouden stemmen, en doet ze dat bewust.
Stein stelt in haar campagne pacifisme centraal en omschrijft Israël als genocidepleger, met Harris als medeplichtige. De kiezers op wie de groenen zich deze verkiezingsrace focussen zijn voornamelijk Arabische, islamitische of Israël-kritische stemmers, woonachtig in swingstates als Michigan, die de uitslag van de verkiezingen bepalen.
Zo hielp deze groep Joe Biden aan zijn overwinning in 2020. Vanwege de oorlog in het Midden-Oosten zou het goed kunnen dat deze kiezers dit jaar in groten getale stemmen op een partij die zich hard uitspreekt tegen Israël.
Critici noemen de Groene Partij een ‘spoiler-partij’: een partij die geen kans maakt op het Witte Huis, maar wel een andere partij aan de winst kan helpen. Volgens Hillary Clinton speelde Stein op deze manier in 2016 een belangrijke rol bij de verkiezing van Trump, iets wat Stein ontkent in een interview met Newsweek. ‘Volgens de exitpolls bestond het grootste deel van onze kiezers juist uit mensen die anders niet hadden gestemd.’
Desalniettemin hebben Steins kinderen dit jaar hun moeder opgeroepen zich terug te trekken uit de stembusstrijd, om Trump niet te helpen. Stein gaf er geen gehoor aan.
Jill Stein werd geboren in 1950 en groeide op in een liberaal-joodse gemeenschap in Chicago, waar ze ook naar de synagoge ging. De geschiedenis van de Holocaust heeft haar en haar gemeenschap getekend, zegt ze in Newsweek. ‘Wij vonden de omstanders net zo verantwoordelijk als de daders, en wilden een bevestiging dat er nooit meer een genocide zou plaatsvinden.’
Na magna cum laude te zijn afgestudeerd aan Harvard, werkte ze twintig jaar als arts in gezondheidscentra in en rond Boston. In die jaren kreeg ze steeds meer oog voor gevolgen van milieuvervuiling voor de volksgezondheid. In de jaren negentig zette ze haar zorgen om in activisme. Ze protesteerde onder andere tegen de ‘vieze vijf’ kolencentrales in Massachusetts. Ook voerde ze actie tegen het gebruik van giftige pesticiden.
In 2002 sloot Stein zich aan bij de Groene Partij, die zich van oudsher richt op klimaatbescherming en sociale rechtvaardigheid. Sinds 2012 was ze meerdere keren lijsttrekker van de partij. Haar activistische veren is ze sindsdien niet verloren. Zo werden Stein en haar running mate in 2016 aangeklaagd omdat ze bij een protest tegen een bijna 2.000 kilometer lange pijpleiding in North Dakota bulldozers bespoten met de leuze ‘dekolonisatie’.
Deze verkiezingsronde maakt ze van haar Israëlkritiek een speerpunt, wat haar de steun oplevert van de beweging Abandon Harris. Deze groep uit Michigan van met name Amerikaanse Arabieren verzet zich tegen de innige band tussen de VS en Israël. Als de steun aan Stein resulteert in winst voor Trump, dan accepteert de groep dit.
‘Trump weerde onze familie, vrienden en collega’s’, zegt een medeoprichter in The Guardian, refererend aan Trumps inreisverbod van moslims. ‘Maar de vicepresident (Harris, red.) heeft ze vermoord.’
Aan de andere kant zijn er organisaties als Arab Americans for Harris-Walz, die het opnemen voor de vicepresident. ‘We zagen wat vier jaar Trump deed met onze gemeenschap. Harris kan een betere president zijn’, zegt een woordvoerder tegen The Guardian. Over de Groene Partij spreken ze zich niet uit.
Steun voor Stein komt ook uit een andere hoek: die van de Republikeinen. Zo werd ze bijgestaan door een van Trumps advocaten toen de Democraten poogden de Groene Partij vanwege een procedurefout van het stembiljet te weren in Nevada. Dat ze hulp kreeg uit team-Trump laat Stein koud: voor haar draait het erom dat haar naam op zo veel mogelijk stembiljetten prijkt. Overigens wonnen de Democraten de rechtszaak en is Stein in Nevada niet verkiesbaar.
Een blik op de laatste peilingen maakt eens te meer duidelijk dat de activist nooit in het Witte Huis belandt: de Groene Partij peilt nu 1 procent. Maar Trump is in zijn nopjes met zijn groene tegenstander: ‘Ik vind Stein heel leuk. Weet je waarom? Omdat zij 100 procent afpakt van de Democraten.’
- Eind jaren negentig speelde Jill Stein in folkrockduo Somebody’s Sister. Ze bracht drie albums uit. In het nummer Thing Junky zingt ze over ‘onze spullenverslaving’ en hoe we het klimaat hiermee belasten.
- Bij haar eerste deelname aan de presidentsverkiezingen in 2012 brak ze met 500 duizend stemmen een record voor de meeste stemmen aan een vrouwelijke kandidaat. Hillary Clinton verbrak dit in 2016 als Democratische presidentskandidaat.
- In april werd ze gearresteerd toen ze meedeed aan pro-Palestijnse studentenprotesten aan de Washington Universiteit.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant