Niet de uiterst rechtse FPÖ krijgt in Oostenrijk de taak een nieuwe regering te vormen, maar de rechts-conservatieve ÖVP. Bij de parlementsverkiezingen kwam de FPÖ voor het eerst als grootste uit de bus, maar andere partijen wilden niet met hen in zee.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het is een unicum in de Oostenrijkse politieke geschiedenis: in plaats van de grootste partij heeft de tweede partij van het land van de president het initiatief gekregen bij het vormen van een nieuwe regering. President Alexander Van der Bellen (De Groenen) wees dinsdag Karl Nehammer, de huidige bondskanselier aan, om een coalitie te smeden.
Van der Bellen zei in een verklaring zich ervan bewust te zijn dat hij breekt met een traditie. Maar de parlementsverkiezingen zijn volgens hem ‘geen race waarbij de winnaar automatisch gaat regeren’. Geen enkele andere partij bleek bereid met de FPÖ een verbintenis aan te gaan, zo zei Van der Bellen.
Bij de parlementsverkiezingen eind vorige maand werd de FPÖ van partijleider Herbert Kickl met bijna 29 procent van de stemmen voor het eerst de grootste partij van het land.
Net als andere radicaal-rechtse partijen in Europa laat de partij zich voorstaan op zijn anti-immigratiestandpunten. In het partijprogramma spreekt de FPÖ over de ‘remigratie’ van vluchtelingen en het opschorten van het asielrecht. De ÖVP van Nehammer eindigde bij de verkiezingen vlak achter de FPÖ, met iets meer dan 26 procent van de stemmen.
De voortekenen voor een moeizame formatie met de FPÖ aan het hoofd waren er al voor de definitieve verkiezingsuitslag goed en wel binnen was. Voor het vormen van een coalitie zou Kickl zijn aangewezen op de ÖVP, aangezien andere partijen onder geen beding wilden aanschuiven in een door de FPÖ geleide regering.
De FPÖ heeft drie keer eerder plaatsgenomen in coalitie, maar nooit als grootste partij. Nehammer stak al voortijdig een stokje voor deelname van de FPÖ aan een nieuwe coalitie. De huidige bondskanselier liet weten niet te willen samenwerken met die partij zolang Kickl daar de touwtjes in handen heeft.
Kickl is een omstreden figuur in de Oostenrijkse politiek. Tijdens de campagne sprak hij over de ambitie om Volkskanzler te worden; een term waarmee Adolf Hitler zichzelf omschreef.
In 2016 sprak Kickl op een extreemrechts congres waar volgens de Oostenrijkse veiligheidsdienst onder anderen neonazi’s en mensen met pro-Russische standpunten bij aanwezig waren. Nehammer heeft Kickl – die zich verzet tegen de Europese steun voor Oekraïne – omschreven als een ‘veiligheidsrisico’.
Kickl wilde echter van geen wijken weten. Na de voor de FPÖ succesvol verlopen parlementsverkiezingen schoof zijn partij hem nadrukkelijk naar voren als de nieuwe bondskanselier. Maar bij gebrek aan een absolute meerderheid voor de FPÖ bleken daar geen levensvatbare opties voor te zijn.
In een bericht op sociale media schreef Kickl dat het besluit om hem te passeren ‘voor velen van jullie kan aanvoelen als een klap in het gezicht’. Hij heeft zijn volgers beloofd dat ‘het laatste woord hierover nog niet gesproken is’.
Nu het initiatief in de formatie bij de ÖVP ligt, zal Nehammer het over links moeten proberen. Van der Bellen heeft hem de opdracht gegeven ‘onmiddellijk’ onderhandelingen te beginnen met de sociaal-democratische SPÖ, die als derde eindigde bij de verkiezingen. Samen hebben de twee traditionele Oostenrijkse partijen een meerderheid van één zetel in de Nationalrat.
In een verklaring dinsdag zei Nehammer dat voor een ‘stabiele meerderheid’ een derde partij nodig is. Daarvoor kijkt hij naar De Groenen, met wie hij nu ook in een coalitie zit, of de liberale partij NEOS.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant