De regering moet spoedig overgaan tot het erkennen van een Palestijnse staat. Zo luidt de belangrijkste aanbeveling van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV). Dat advies staat haaks op de aanpak van het kabinet, dat erkenning ziet als uitkomst van een vredesproces.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het uitgangspunt bij die erkenning moet wel een tweestatenoplossing zijn, schrijft de AIV: naast acceptatie van de Palestijnse natie moet de veiligheid van Israël worden gewaarborgd. Dat betekent bijvoorbeeld dat Hamas moet worden ontwapend en dat de toekomstige Palestijnse staat onder gezag van ‘nieuw Palestijns leiderschap’ moet komen.
De adviesraad benadrukt verder dat erkenning van een Palestijnse staat niet afhankelijk moet zijn van een eventuele vredesovereenkomst met Israël. Van zo’n overeenkomst is vooralsnog verre van sprake: ondanks intensieve gesprekken met buitenlandse onderhandelaars kwam het de afgelopen maanden niet eens tot een staakt-het-vuren.
Het huidige kabinet streeft ook naar een tweestatenoplossing, maar ziet erkenning van de Palestijnse staat niet als beginpunt, maar juist als uitkomst van een breder vredesproces. Dat was ook het standpunt van het vorige kabinet. In mei liet het ministerie van Buitenlandse Zaken nog weten dat erkenning ‘onderdeel moet zijn van het politieke proces naar een tweestatenoplossing. Eenzijdige erkenning brengt een oplossing niet dichterbij.’
Premier Dick Schoof herhaalde dat standpunt onlangs in de Eerste Kamer. ‘Uitgangspunt blijft een tweestatenoplossing, maar wel met de kanttekening dat niet onderhandeld kan worden met terroristische organisaties.’ Vooralsnog heeft Hamas, dat door andere de Europese Unie als terroristische organisatie wordt beschouwd, de macht in Gaza.
Zeker regeringspartij PVV, die tegen een tweestatenoplossing is, zal er alles aan doen om snelle erkenning van de Palestijnse staat door Nederland tegen te houden. Het conflict in het Midden-Oosten leidde tijdens het opstellen van het regeerprogramma al tot stevige wrijving tussen PVV en coalitiepartner NSC.
De PVV, die zich sinds jaar en dag positioneert als ‘vriend’ van Israël, zou van een tweestatenoplossing niets hebben willen weten. Een meerderheid van het Israëlische parlement stemde afgelopen zomer nadrukkelijk tegen de oprichting van een Palestijnse staat, en daarmee tegen een tweestatenoplossing. Coalitiepartner NSC – en ook de VVD – committeren zich hier wel aan, omdat die veiligheid voor de Palestijnen garandeert, zo schreef onder meer de NOS.
Afgelopen juli leidde de positie van de PVV ten aanzien van de Palestijnen tot een diplomatieke rel. Op X schreef partijleider Geert Wilders dat Jordanië wat hem betreft de ‘enige echte’ Palestijnse staat is, waarmee hij het bestaansrecht van een Palestijnse staat ontkende.
Het leidde tot woede van Jordanië, dat de Nederlandse ambassadeur op het matje riep. Het land verweet Wilders ‘opruiende uitspraken’ te doen die in strijd zijn met het internationaal recht. Volgens dat recht moet de illegale Israëlische bezetting van Palestijns land stoppen.
De AIV benadrukt woensdag dat een tweestatenoplossing op de lange termijn cruciaal is voor de stabiliteit van de regio en dat het verder uitstellen van erkenning van Palestina ‘geen wenselijke optie is’. Idealiter trekt het kabinet op dit dossier samen met gelijkgezinde landen.
Een aantal Europese bondgenoten heeft al erkenning gegeven aan de Palestijnse staat, zoals Zweden. Ierland, Spanje, Slovenië en ook Noorwegen volgden in de afgelopen maanden.
De AIV, die regeringen ongevraagd kan adviseren over buitenlandbeleid, concludeert dat Nederland en de internationale gemeenschap tot dusver te weinig hebben gedaan om de spanningen te de-escaleren. Internationale druk is daarvoor noodzakelijk.
Om druk op Israël te zetten, moet Nederland bijvoorbeeld overwegen het associatieverdrag tussen de EU en Israël op te schorten. In dat verdrag zijn handelsvoordelen en andere samenwerkingen tussen de EU en Israël vastgelegd. De EU is de belangrijkste handelspartner van Israël.
Verder moeten de exportcriteria voor de levering van wapens worden nageleefd, zo vindt de AIV. Wanneer Israël het humanitair rechts schendt met door Nederland geleverde wapens, moeten de leveranties worden stopgezet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant