Na een dodelijke aanslag op twee oppositieleden in Mozambique zijn boze aanhangers maandag de straat opgegaan. Een van de slachtoffers, advocaat Elvino Dias, was bezig de fraude tijdens de stembusgang van 9 oktober aan de kaak te stellen.
is correspondent Afrika van de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal.
Honderden demonstranten marcheerden maandag na een oproep van oppositiepoliticus Venancio Mondlane naar een van de belangrijkste verkeersaders van Maputo. Daar werd in de nacht van vrijdag op zaterdag een auto met daarin advocaat Elvino Dias en partijmedewerker Paulo Guambe door onbekende mannen met kogels doorzeefd.
Dias was bezig met de voorbereidingen van een rechtszaak waarin hij verkiezingsfraude tijdens de stembusgang van 9 oktober aan de kaak wilde stellen. Dat beroep zou binnenkort worden voorgelegd aan de hoogste rechtbank van het land.
De advocaat maakte vorig jaar naam met een gelijkaardige zaak, toen hij aantoonde dat er fraude was gepleegd tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Toen braken gewelddadige rellen uit, waarbij de Mozambikaanse politie met scherp op betogers schoot.
De zwaarbewapende oproerpolitie stond daarom maandag al klaar, voorbereid op een confrontatie met de boomlange Mondlane en de demonstranten in zijn kielzog. Toen de agenten de menigte met traangas uiteendreven, vroeg Mondlane zijn volgers naar huis te gaan. Daarna braken er rellen uit. Volgens ooggetuigen schoot de politie met scherp op de betogers, waarbij twee journalisten en een beveiliger lichtgewond raakten.
Mozambique staat onder hoogspanning sinds de verkiezingen. Hoewel de officiële resultaten van de stembusgang op donderdag worden verwacht, laten de eerste resultaten zien dat regeringspartij Frelimo de verkiezingen heeft gewonnen. Die partij is al een halve eeuw aan de macht.
Gesterkt door andere Mozambikaanse oppositieleden, maatschappelijke organisaties en verkiezingswaarnemers stelt Mondlane’s partij Podemos dat de verkiezingsuitslag gemanipuleerd is.
Amerikaanse waarnemers zeiden eerder dat de stembusgang niet voldeed aan de internationale normen voor democratische verkiezingen. Zo zouden er onder meer stemmen zijn gekocht, was er gebrekkige transparantie bij de telling en zouden stemmers voorafgaand aan de verkiezingen geïntimideerd zijn.
De fraudeclaims zijn niet nieuw: sinds Frelimo in 1994 de democratie invoerde – de partij was toen al twee decennia aan de macht – wordt er volgens experts met de verkiezingsuitslagen gesjoemeld. Net als voorgaande keren weigert de kiescommissie van Mozambique commentaar te geven op de beschuldigingen.
Toch is er bij de afgelopen verkiezingen wel iets veranderd: waar de ‘strijd’ om de verkiezingen eerder verliep tussen oppositiepartij Renamo, een voormalige rebellenorganisatie, en regeringsparij Frelimo, deed Mondlane’s partij Podemos dit jaar voor het eerst mee. Mondlane, die zegt zich niet neer te leggen bij de verkiezingsfraude, vormt daarmee een bedreiging voor die twee partijen.
De moord op Dias en Guambe werd internationaal veroordeeld, door de EU en voormalig kolonisator Portugal. De Verenigde Staten, met een jaarlijks bedrag van 560 miljoen dollar aan donorgeld de grootste bilaterale ontwikkelingspartner van Mozambique, heeft aangedrongen op ‘een snel en grondig onderzoek naar de moorden’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant