De inslag van een reusachtige ruimtesteen op aarde vernietigde 3,2 miljard geleden veel, maar was volgens Amerikaanse onderzoekers op langere termijn juist gunstig voor het leven op de planeet.
De oceanen kookten, een gewelddadige tsunami raasde over de aardbol, de zeebodem werd kapot getrokken en de lucht slibde dicht met een dikke laag stof: de inslag van de reusachtige S2-meteoriet, zo’n 3,26 miljard jaar geleden, had de nodige apocalyptische trekjes.
En toch, schrijven Amerikaanse onderzoekers vandaag in vakblad PNAS, was de invloed op het leven van die mega-inslag wellicht zelfs positief.
‘Heel interessant’, vindt paleontoloog Melanie During van de Universiteit van Uppsala (Zweden) het onderzoek. Zelf onderzocht ze onder meer de gevolgen van de inslag die het einde inluidde van de dinosauriërs, zo’n 66 miljoen jaar geleden. Dat is veel recenter op de geologische tijdschaal.
‘Ik vergelijk de geschiedenis van onze planeet vaak met een mensenleven van 100 jaar. In die vergelijking was er tussen het 17de en 57ste levensjaar op aarde alleen eencellig leven aanwezig, in de oceanen. De aarde waarop deze meteoriet insloeg, was echt dus totaal anders dan de planeet die we nu kennen.’
De S2-meteoriet had een diameter van 37 tot 58 kilometer, grofweg viermaal de hoogte van de Mount Everest. De geschatte massa bedroeg vijftig tot tweehonderd maal die van de ruimtesteen die de dinosauriërs de kop kostte.
S2 is deel van een reeks van zestien inslagen door planetoïden groter dan 10 kilometer die op aarde knalden gedurende het geologische tijdperk van het Archeïcum (duur: 2,5 miljard jaar).
Voor de meeste eencelligen die destijds leefden, betekende de inslag een doodsvonnis. Maar spoel de klok enkele duizenden jaren vooruit en de micro-organismen kwamen juist in groten getale terug, zo schrijven de onderzoekers. Bij de inslag kwam volgens hen veel ijzer uit de bodem vrij, een rijke voedingsstof voor het type eencelligen dat destijds leefde.
‘Een leuk, maar speculatief artikel’, oordeelt paleontoloog Jan Smit van de Vrije Universiteit. Hij wijst erop dat het echte bewijs voor veel beweringen van de onderzoekers vooralsnog ontbreekt.
Zo is de schatting van het formaat van de S2-meteoriet geheel gebaseerd op het bodemonderzoek in Zuid-Afrika. ‘Om tot het formaat van ruim vijftig kilometer te komen, moet je aannemen dat de inslag over de gehele planeet een even dikke laag materiaal heeft achtergelaten als daar in Zuid-Afrika’, zegt hij. Dat is geen absurde aanname wanneer het hier inderdaad ging om een inslag met wereldwijde gevolgen. ‘Maar het bewijs ontbreekt.’
Ook het idee dat de hoeveelheid ijzer in de oceanen toeneemt na de inslag, noemt Smit op basis van het nieuwe artikel specultatief. Toch, zegt hij, past het onderzoek in het beeld van deze periode, waarin de planeet veel vaker dan nu door zware ruimterotsen werd geraakt. ‘Het kán zeker dat dit zo’n grote inslag was, met positieve gevolgen voor het leven.’
Of, zoals hoofdauteur Nadja Drabon van Harvard University het zei in een persverklaring: ‘We denken dat inslagen zoals deze desastreus zijn voor het leven, maar deze studie laat zien dat dit soort inslagen er mogelijk juist voor zorgde dat het leven kon floreren.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant