Israël heeft een voorstel gedaan voor een bestand in Libanon. Enkele punten daarvan zijn naar buiten gekomen. Die geven vooralsnog weinig hoop op een spoedig einde aan de strijd. Ook door interne Libanese omstandigheden.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Beiroet.
Hooggespannen zijn de verwachtingen niet, gezien de aanhoudende, dagelijkse bombardementen in Libanon. Toch werd er maandag voorzichtig gesproken over een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah. Amos Hochstein, gezant namens het Witte Huis, ontmoette maandag de hoofdrolspelers in de Libanese hoofdstad Beiroet. Inzet was een Israëlisch voorstel voor een bestand waarvan enkele details zijn uitgelekt.
Hoe zo’n bestand eruit zou moeten zien, laat zich deels voorspellen: Hezbollah zal zich terug moeten trekken uit zuidelijk Libanon, waarna ook het Israëlische leger zich terugtrekt. De directe dreiging voor gevluchte Israëlische burgers (Noord-Israël) en Libanezen (Zuid-Libanon) valt dan weg. Daarna zouden twee partijen als een soort politiemacht de controle over zuidelijk Libanon over moeten nemen. De eerste is VN-vredesmacht Unifil, de tweede het Libanese leger dat zich in deze oorlog neutraal opstelt.
Nieuw is dit allemaal niet. De vorige oorlog tussen Israël en Libanon in 2006 eindigde met het aannemen van een resolutie in de VN-veiligheidsraad. Het probleem van die resolutie (bekend als 1701) is dat hij nooit is geïmplementeerd. Het Libanese leger is zwakker dan Hezbollah en heeft de militie nooit durven stoppen of ontwapenen. Unifil (dat een beperkt mandaat heeft) was net zo tandeloos. En de Israëlische luchtmacht is altijd boven Libanon blijven vliegen; een schending.
Met 1701 in oude vorm kan Hezbollah waarschijnlijk prima leven, maar voor Israël is dat onbespreekbaar. Het nieuwste voorstel, uitgelekt via de Amerikaanse nieuwssite Axios, moet een soort ‘1701-plus’ worden. Israël wil aan ‘actieve handhaving’ gaan doen, voor het geval Unifil en het Libanese leger opnieuw verzaken. ‘Als het Libanese leger en Unifil méér doen, zal het Israëlische leger minder doen en andersom’, aldus een Israëlische bron tegen Axios.
Dit laatste is voor Libanon onbespreekbaar: het zou erop neerkomen dat het land zijn soevereiniteit zou opgeven, en op ieder gewenst moment de rode loper voor Israël zou moeten uitrollen. Premier Netanyahu wil volgens de uitgelekte details ook het recht krijgen om het Libanese luchtruim te blijven doorkruisen. Daarnaast zal Unifil een veel sterker mandaat moeten krijgen: peace enforcement in plaats van peacekeeping, in VN-jargon. Betwijfeld wordt of sommige leden van de Veiligheidsraad met zo’n ingrijpende wijziging kunnen leven. Zowel China als Rusland hecht aan de verregaande soevereiniteit van landen.
Een ander obstakel heeft te maken met de interne politieke situatie. Door politiek gekissebis zit Libanon al twee jaar zonder president. Zowel Hezbollah als het anti-Hezbollah-kamp heeft een eigen kandidaat, maar de consensus is ver te zoeken. ‘We hebben een president nodig met gezag’, zegt oud-generaal Elias Hanna telefonisch. ‘Alleen dan heeft het Libanese leger de politieke rugdekking om in het zuiden op te treden.’ Ook de Amerikaanse gezant Hochstein lobbyt al maanden voor een einde aan de politieke impasse.
Maandag sprak hij met parlementsvoorzitter Nabih Berri, een bondgenoot van Hezbollah (door Amerika aangetekend als een terreurorganisatie) die als boodschapper fungeert. Berri sprak van een ‘laatste kans’ voordat de Amerikaanse presidentsverkiezingen, begin november, alle verhoudingen op hun kop kunnen zetten.
Intussen wijst niets erop dat de oorlog luwt – integendeel. Israël kan ieder moment zijn aangekondigde wraakactie lanceren tegen Iran. In Libanon denkt zowel Israël als Hezbollah de eigen uitgangspositie gewapenderhand te kunnen verbeteren. In de nacht van zondag op maandag bombardeerde Israël talloze vestigingen van Al-Qard al-Hassan, de bank van Hezbollah die met Iraans geld microkredieten verstrekt. Honderden inwoners van Zuid-Beiroet sloegen op de vlucht. Bij een ander bombardement doodde Israël drie soldaten van het Libanese leger. Een vergissing, klonk het aan Israëlische kant.
Andersom bestookt Hezbollah Israël dagelijks met raketten en drones. Afgelopen weekend wist het een buitenverblijf van Netanyahu te raken in de badplaats Caesarea, overigens met alleen materiële schade tot gevolg. Israëls voorstel voor een bestand kan bij Hezbollah vooral rekenen op hoon. In de Libanese krant L’Orient Le Jour werd het door een Hezbollah-bron weggewuifd als een ‘manier om tijd te winnen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant