Kan de komst van duizenden Noord-Koreaanse militairen naar een Europese oorlog de Europeanen uit hun immense lethargie schudden? Het valt nog te bezien.
Deze week wierp de bekende Amerikaanse commentator George Will de vraag op wanneer de Derde Wereldoorlog begon. De Tweede Wereldoorlog, schrijft hij, begon al in 1931, met de Japanse bezetting van Mantsjoerije. Nota bene: een wereldoorlog kan beginnen zonder dat je er erg in hebt. Will denkt dat de Derde Wereldoorlog is begonnen met de Russische inval in Oekraïne in 2014, je kunt ook denken aan de Georgië-oorlog (2008).
Waarom gebruikt zo’n ervaren commentator en schrijver zo’n term voor fenomenen die veel mensen zien als hinderlijke verstoring van hun leven? Daarom: hij is bezorgd over onze blindheid en over die van politici. Connect the dots, verbind de puntjes.
Will: ‘De Tweede Wereldoorlog begon met een serie crises geïnitieerd door de zich vormende as van Duitsland, Italië en Japan. De volgende Amerikaanse president moet omgaan met de as China, Rusland, Iran en Noord-Korea.’ Dat de presidentskandidaten die aankomende storm grotendeels negeren, noemt hij ‘roekeloze veronachtzaming’.
Nu zien we drie dictatoriale regimes Rusland helpen bij de vernietiging van een Europese democratie. Supermacht China koppelt decennia van dubbele militaire groeicijfers aan een agressieve buitenlandse agenda en is een cruciale leverancier van Poetins oorlogsmachine. Poetin mag van president Xi geen kernwapens inzetten, maar verder mag hij zijn gang gaan terwijl Xi doorwerkt aan zijn ‘herenigingsplannen’ met Taiwan.
Iran zet net als Rusland al jaren criminelen in om vijanden te doden of sabotageacties dan wel terreurdaden te organiseren in westerse landen. Het land levert drones en ballistische raketten aan Rusland in ruil voor materieel en (nucleaire?) technologie. Iran wil Israël vernietigen, en was op de hoogte van Hamas’ plannen daartoe. Hamas kreeg ‘in principe’ de steun van de Iraniërs, maar die vroegen om meer tijd. Het plan mislukte, Israël vocht terug. Noord-Korea levert gigantische hoeveelheden munitie aan Rusland, en heeft nu dus volgens Seoul en Kyiv ook soldaten gestuurd. Ook Zelensky spreekt nu over een ‘Derde Wereldoorlog’.
Toch is de term onjuist. Ja, er ontwikkelt zich een ad-hoc autoritaire coalitie, en ook vrije landen trekken meer naar elkaar toe. Maar dit is het nucleaire tijdperk, en elke oorlog waarin niet alle beschikbare middelen worden ingezet, is per definitie een ‘beperkte oorlog’.
Het schoolvoorbeeld is de Korea-oorlog (1950-53). Met alle verschillen, zijn er ook overeenkomsten. Zo wilde president Truman geen wapens inzetten tegen doelen in China (of de Sovjet-Unie). En er waren andere beperkingen. Truman zei net als Biden: ‘We proberen een Derde Wereldoorlog te vermijden’.
De briljante strategische denker Bernard Brodie somde een halve eeuw geleden de lessen op: een ‘beperkte oorlog’ voor ons, kan voor de tegenstander of bondgenoten een ‘totale oorlog’ zijn. ‘Beperkte’ oorlogen kunnen lang duren en heel erg veel mensenlevens kosten. Het vermogen van Amerikanen om zo’n oorlog lang te steunen, is wankel. Amerikanen hebben formidabele militaire macht, maar als ze zichzelf beperkingen opleggen, maken ze zichzelf zoveel kleiner dat een tegenstander ze aankan.
Ontnuchterende waarnemingen. Maar de Korea-oorlog, waarin 36 duizend Amerikanen sneuvelden, toont ook hoe ver externe bemoeienis kan gaan in een ‘beperkte oorlog’ waarin geen kernwapens worden ingezet. Zo bezien heeft Zelensky nooit teveel gevraagd: een door de Navo afgedwongen no fly zone boven Oekraïens gebied had veel leed kunnen voorkomen.
Maar zulke voorstellen maakten nooit enige kans. Het is geen 1950, met Amerika op het toppunt van zijn macht, het is zeven decennia later. Het Westen – Amerika, Duitsland en Frankrijk voorop – ontkenden het probleem zolang mogelijk, gaven Oekraïne vervolgens al op voordat er één schot gelost was, en werden uiteindelijk pas toen Oekraïne stand hield, gedwongen te helpen.
Om al deze redenen moeten de bondgenoten hun steun structureel op een hoger plan tillen en Oekraïne uitnodigen voor Navo-toetreding. Als het gaat om actief je vrijheid te verdedigen, is Oekraïne méér Navo dan veel bondgenoten die het lidmaatschap opvatten als vrijkaartje voor veiligheid. Er is ook geen andere uitweg richting wederopbouw voor de Oekraïners dan collectieve afschrikking van Poetin.
Maar ik moet het nog zien gebeuren. Het zou de ultieme tragiek voor Oekraïne zijn als het ‘Vrije Westen’ waarbij het zich wil aansluiten, niet meer blijkt te bestaan.
Over de auteur
Arnout Brouwers is journalist en columnist voor de Volkskrant, met als specialisatie veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant