De vreselijke beelden staan op mijn netvlies gegrift, van Afrikanen die naar Europa willen reizen, en hoe ze worden behandeld in Libië. Mensonterend. Bijvoorbeeld die van 2023, toen de Tunesische regering vluchtelingen dumpte in de woestijn, zonder eten en drinken.
Een man met een baby in zijn armen werd gevonden in de woestijn, in de hete zon, met 50 graden. De baby was duidelijk oververhit en overstuur. Ondertussen lagen een paar Afrikaanse vrouwen op de grond te huilen uit pure ellende. 27 mensen zijn in de woestijn overleden… Dit is het resultaat van een omstreden deal die is gesloten met Tunesië: in ruil voor investeringen zoals watermanagement en duurzame landbouw hanteert het land nu strengere grensbewaking. Strenger staat hier gelijk aan onmenselijk.
Over de auteur
Yesim Candan is publicist en columnist. In de maand oktober is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Er is duidelijk een rangorde als het gaat om asielzoekers. Je kunt maar beter geen man of niet-westers zijn, als je naar Europa wilt komen. En ook qua land van herkomst hebben we zo onze voorkeuren. Toen de oorlog uitbrak in Oekraïne, wilden Nederlanders massaal vluchtelingen uit dat land in huis nemen. Logisch, want zij lijken op henzelf: de zogenoemde norm-vluchteling: wit en christen.
Naarmate landen in de Europese Unie meer verrechtsen, eisen ze een strenger asielbeleid. ‘Vol is vol’ en ‘eigen volk eerst’ worden dan de mantra’s. Ze zijn als de dood voor asielzoekers uit landen als Afghanistan, Syrië of Irak. Als het maar geen asielzoeker is uit een islamitisch of Afrikaans land. Dus probeert de EU op allerlei manieren de grenzen strenger te bewaken en deals te sluiten.
Italië heeft onlangs met Albanië een deportatieplan opgesteld: mannelijke asielzoekers worden naar Albanië gestuurd om daar de afhandeling van hun asielaanvraag af te wachten. Ik geloof niet dat deze mannen nog terug zullen keren, al wordt dat wel beweerd. Italië dumpt asielzoekers als afval in Albanië, in bunkers die op gevangenissen lijken. Voor Albanië is dit niet alleen een kans om een wit voetje te halen en misschien wel EU-lid te worden, het land krijgt er ook 600 miljoen euro voor. Net als dat het kabinet de mogelijkheid wil verkennen om door Nederland afgewezen asielzoekers in Oeganda te dumpen. Hoeveel geld zou Oeganda hiervoor ontvangen? Is dit een verdienmodel, of de achilleshiel van Europa?
De Europese Commissie is bezig met een nieuwe wet voor het terugkeerbeleid van migranten. Voorzitter Ursula von der Leyen stuurde hierover een brief naar alle lidstaten. Volgens haar is de migratieaanpak van de EU-landen niet goed op elkaar afgestemd. Ze wil ervoor zorgen dat dit beter gestructureerd gaat verlopen, zodat asielzoekers niet alsnog van land naar land kunnen trekken als hun asielaanvraag in het ene land, of in meerdere landen, wordt afgewezen.
Een waterdicht vluchtelingenbeleid dus. Als een Afghaan vanuit Italië naar Albanië wordt uitgezet en de aanvraag wordt afgewezen, waar moet die Afghaan dan naartoe? Of een Afrikaan, die net al zijn geld bij elkaar heeft gesprokkeld voor de oversteek naar Europa?
Migratie is een hot topic. Rechts-extremistische politieke partijen gebruiken het als stok om mee te slaan. Ook in Nederland probeert minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie strenge asielmaatregelen door te voeren. Ze is door Wilders onthaald als de redder van Nederland, zo van: eindelijk zal er grip ontstaan op de situatie met asielzoekers. De PVV wil op grond van artikelen 110 en 111 van de Vreemdelingenwet het staatsnoodrecht daarvoor gebruiken, zodat pas achteraf de goedkeuring van de Eerste en Tweede Kamer nodig is voor genomen maatregelen.
Waar is de menselijkheid gebleven van deze regeringsleiders in dit hele verhaal? We dumpen nu asielzoekers in bunkers zoals in Albanië, net een gevangenis. We criminaliseren mensen die op de vlucht zijn. Waarom zijn we niet in staat om mensen op een humane wijze op te vangen, in plaats van als wilde beesten? Afval wordt zelfs beter gedumpt dan een mens. Ik erken absoluut dat te veel asielzoekers een druk op een land uitoefenen, zoals in het geval van Italië, dat deze instroom niet meer aankan. Maar ik kamp met een gewetensvraag: als alle Europese grenzen dichtgaan, laten we dan deze mensen aan hun lot over? De buitengrenzen van de EU zullen net een begraafplaats zijn.
Geluk is geboren worden in een geciviliseerd land. Ongeluk is geboren worden in een land waar geen enkel zicht is op de toekomst. Alles is beter dan het leven in dat land, met alle gevolgen van dien. Of je nou wel of niet de oversteek in een bootje overleeft. Maar wie zijn wij om over het lot van een leven te bepalen?
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant