De nieuwe Indonesische president Prabowo Subianto wil met grote sociale projecten het welzijn van gewone Indonesiërs verbeteren en tegelijkertijd de economie aanjagen. Waarnemers maken zich zorgen over burgerrechten en corruptie.
Vandaag begint de nieuwe president van Indonesië, Prabowo Subianto, aan een grote klus om zijn verkiezingsbeloftes waar te maken; zoals gratis eten op alle scholen, meer woningen en meer economische groei. Na zijn plechtige inauguratie in de hoofdstad Jakarta formeert de 72-jarige oud-generaal een reusachtig kabinet van politici, ondernemers en technocraten. Dat groeit van 34 naar 49 ministers in een poging vrijwel alle politieke partijen binnenboord te krijgen (ter vergelijking: Nederland telt 16 ministers).
Prabowo heeft grote beloftes gedaan tijdens zijn presidentscampagne en wil zijn plannen uitvoeren met zo min mogelijk politieke oppositie. Zeven van de acht partijen in het parlement zijn toegetreden tot zijn coalitie in ruil voor een kabinetspost of een andere hoge positie. Prabowo belooft onder meer 19 miljoen nieuwe (hoogwaardige) banen, een einde te maken aan (extreme) armoede en corruptie, plus betere toegang tot gezondheidszorg en huisvesting. De economische groei moet verder omhoog van 5 naar meer dan 7 procent (Nederland groeit nu met 0,6 procent).
Over de auteur
Noël van Bemmel is correspondent Zuidoost-Azië voor de Volkskrant. Hij woont op Bali.
Zijn meest in het oog springende plan: gratis ontbijt en lunch voor ruim 82 miljoen kinderen, scholieren en zwangere vrouwen. Gelijk een militaire operatie opent Indonesië 30.000 keukens – tot in de verste uithoeken van de archipel – om zes dagen per week rijst met kip, groente, fruit en een glas melk te kunnen serveren. Dat komt niet alleen ten goede aan de schoolprestaties en de gezondheid van kinderen, zo hoopt Prabowo, maar stimuleert ook de plaatselijke economie. De keukens bieden nieuwe werkgelegenheid en kopen hun ingrediënten op de plaatselijke pasar (markt). Het plan gaat de belastingbetaler naar schatting 26 miljard euro per jaar kosten.
Ook wil Prabowo jaarlijks drie miljoen nieuwe staatswoningen bouwen (voor 5 jaar), de kwaliteit van het onderwijs verhogen, meer voedsel zelf produceren, ambtenarensalarissen verhogen, het defensiebudget verdubbelen en de grote infrastructurele werken van zijn voorganger voortzetten, waaronder de bouw van de nieuwe hoofdstad Nusantara in de provincie Kalimantan.
Daar zijn bergen geld voor nodig. Volgens de steenrijke broer van Prabowo, een bekende zakenman en politicus, is de nieuwe president ‘meer een socialist’. In die zin lijkt Prabowo volgens hem op hun befaamde vader, Sumitro Djojohadikusumo, economisch adviseur van de eerste presidenten van Indonesië en leider van de Indonesische Socialistische Partij.
Waarnemers maken zich zorgen over de financiële haalbaarheid van alle plannen. Prabowo rekent op meer belastinginkomsten dankzij meer economische groei, maar dat is verre van gegarandeerd. Hij verwacht ook veel van een reorganisatie van de Belastingdienst: nu betalen veel Indonesiërs geen belasting of te weinig. Verder is een BTW-verhoging in de maak en wil hij de royale subsidies op benzine, gas en elektriciteit gaan beperken tot het armere deel van de bevolking. Nu tankt ook een Maybach-bezitter voor 60 cent per liter.
Veel buitenlandse investeerders wachten even af. De aandelenmarkt leefde wel op, toen bleek dat ook de huidige minister van Financiën Sri Mulyani is uitgenodigd tot het megakabinet. Deze capabele en onkreukbare technocraat, een voormalig directeur van de Wereldbank, loodste haar land gedegen door diverse mondiale crises en hield na Covid de economische groei op peil en de inflatie en staatsschuld onder bedwang. Als iemand de financiële stabiliteit onder Prabowo kan bewaken, dan is zij het.
Activisten maken zich meer zorgen over de democratie en burgerrechten onder Prabowo. De oud-commandant van de special forces was betrokken bij diverse mensenrechtenschendingen waaronder de verdwijning van studentenleiders eind jaren negentig. Hij werd ontslagen uit het leger, mocht de VS niet meer in, en begon in ballingschap – met hulp van zijn broer – een tweede leven als rijke oligarch (mijnbouw, plantages, visserij).
Sommige activisten vrezen een terugkeer naar de donkere jaren onder dictator Suharto die geen oppositie duldde en bevriende generaals en oligarchen beloonde met lucratieve mijn- of bosbouwconcessies. Een eerste voorstel van Prabowo, om militairen weer toe te staan in zaken te gaan, is volgens critici een teken aan de wand.
Medestanders van de nieuwe president wijzen erop dat Prabowo nooit is veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Tot nu toe belooft Prabowo nadrukkelijk de rechten van burgers te zullen verdedigen. Deskundigen stellen dat Indonesië nog ver afstaat van een dictatuur, daarvoor zijn de democratische en maatschappelijke instituties die de afgelopen decennia zijn opgebouwd te sterk.
Indonesië wil volgens hen meer lijken op een autocratisch land als Vietnam, waar de welvaart razendsnel toeneemt, al kan dat ook flink misgaan, zoals deze zomer in Bangladesh is gebeurd. Daar had de bevolking genoeg van jarenlange onderdrukking, corruptie en favoritisme.
Op korte termijn wekken de megaprojecten van Prabowo vooral zorgen over fraude en corruptie. Wie tientallen miljarden euro’s extra gaat rondpompen in alle steden en dorpen van het land, voor gratis lunch en woningbouw, moet volgens critici niet raar opkijken als een deel van dat geld blijft hangen in de zakken van plaatselijke bestuurders en ondernemers. Daar kan zelfs een capabele minister van Financiën voorlopig weinig aan veranderen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant