Dearborn, ‘het Midden-Oosten van de VS’, gaat Kamala Harris niet aan het presidentschap helpen. De Arabisch-Amerikaanse inwoners van de stad horen geen kritisch woord over Israël, dat ver weg de huizen van familieleden bombardeert.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
De krullen van Sara Nasser zijn nog niet droog als ze ’s ochtends vroeg de eerste bommen ziet vallen. De 31-jarige vrouw zit met haar zus voor de televisie in Dearborn, Michigan, ook wel het Midden-Oosten van de VS genoemd. Zender Al Jazeera toont de raketaanvallen die de afgelopen uren hebben plaatsgevonden in Libanon, het land dat Nasser als 2-jarige verliet. Binnen ruikt het naar vanille en lavendel, toch trekt de familie vieze gezichten naar het tv-scherm.
‘Twee weken geleden hebben we in Libanon zes familieleden verloren tijdens de verjaardag van een jongen die 7 werd’, zegt Nasser. ‘Het pijnlijkste is dat ik meebetaal aan die wapens, zonder het geweld te kunnen stoppen.’
Al een jaar roepen ze in Dearborn dat de VS moeten stoppen met het leveren van wapens aan Israël. Ze hadden weinig vertrouwen in president Joe Biden, die zichzelf al jaren een zionist noemt. Toen Kamala Harris in juli kandidaat werd, dachten ze dat zij de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wel harder zou aanpakken. De oorlog werd echter niet kleiner, maar groter. Boven op de veertigduizend Palestijnse slachtoffers zijn er meer dan tweeduizend Libanezen omgekomen.
Ruim twee weken voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen is Dearborn de achilleshiel van de Democraten. In 2020 won Biden in Michigan van Trump met 150 duizend stemmen verschil. Zonder steun van de 200 duizend Arabische inwoners van deze swingstate is de kans kleiner dat ze hier wint. En zonder Michigan verliest ze mogelijk de presidentsverkiezingen.
Dearborn, een voorstad van Detroit, groeide de afgelopen decennia uit tot de grootste Arabische enclave in de VS. Het begon met de Libanezen, die hier een eeuw geleden naartoe trokken om in autofabrieken te werken. Na iedere oorlog en na elk conflict dijde de gemeenschap in het Midden-Westen van de VS uit, met Palestijnen, Jemenieten, Irakezen en Syriërs.
Je ziet hier vrouwen in boerka’s achter het stuur van pick-uptrucks. In de vele Libanese restaurants wordt echte hummus geserveerd. Inwoners zien zichzelf als Arabisch én Amerikaans. Ze hangen in theehuizen of shishabars, eten dezelfde taboulehs en kebabs als hun familieleden overzees.
Sinds vorig jaar de oorlog uitbrak tussen Israël en Hamas voelen de inwoners van Dearborn zich genegeerd door de politiek. Alsof hun pijn niet bestaat. Zeker nu het verkiezingstijd is en het over niets anders gaat dan politieke problemen en oplossingen.
Rashida Tlaib, het Democratische Palestijns-Amerikaanse Congreslid dat de gemeenschap vertegenwoordigt, steunt Harris nog altijd niet. Zij hield in augustus tijdens Netanyahu’s toespraak in Washington een bordje omhoog met de tekst ‘Oorlogsmisdadiger’. Met de media praat ze al maanden niet. ‘Ik geef geen interviews’, zegt Tlaib desgevraagd in Haraz Coffee House in Dearborn, tijdens een toevallige ontmoeting.
Al tijdens de voorverkiezingen moedigde de zogenoemde Uncommitted-beweging kiezers aan om niet op Biden – destijds nog kandidaat – te stemmen, maar blanco, als vorm van protest. Honderdduizend inwoners van Michigan gaven hieraan gehoor, in de hoop de president van koers te doen veranderen. Toch veranderde het Israëlbeleid van de Democratische Partij niet.
Dat stemadvies is niet gewijzigd sinds Harris presidentskandidaat voor de Democraten is. ‘Dat Harris niet bereid is te kiezen voor een voorwaardelijk wapenbeleid of zelfs maar een duidelijke verklaring wil afleggen ter ondersteuning van mensenrechten, heeft het voor ons onmogelijk gemaakt haar te steunen’, schreef de organisatie van Uncommitted in een verklaring. Die riep haar achterban op om ook niet op Donald Trump of andere kandidaten te stemmen. Dan liever geen stem.
‘Onze stem is ze hoe dan ook kwijt’, zegt Sara Nasser resoluut. Ze ziet zichzelf als Arabisch-Amerikaans. In de Verenigde Staten ging ze naar school, werd ze therapeut en betaalt ze belasting. ‘We kunnen niet én naar beelden van verbrande kinderen kijken, én stemmen op Harris.’
Zoals de familie van Nasser hier zit, met telefoons in de hand wachtend op berichten van familie uit Libanon, zo brengen duizenden families in Dearborn hun dagen door. Velen hebben het afgelopen jaar vrienden en familieleden verloren. In de plaatselijke moskee vinden aan de lopende band ceremonies plaats voor nabestaanden die op afstand afscheid moeten nemen.
Vader Ibrahim, die zichzelf voorstelt als Bob, staat met zijn armen over elkaar in de deuropening. ‘Het is toch niet te geloven dat...’ Steeds wanneer hij een zin begint, stopt hij halverwege, draait hij zijn hoofd weg en slikt zijn verdriet in. De inwoners van Dearborn hebben collectief een brok in de keel. Want die bommen daar voelen ze hier ook.
‘Ik kan niet in stilte toezien’, verzucht Sara Nasser. ‘Ik moet íéts doen.’ Boven pakt ze haar hoofddoek en haar leren schoudertas. Van top tot teen in het zwart vertrekt ze naar de moskee verderop. De rest van haar familie laat ze achter voor de tv.
Hoewel Harris bij haar partijnominatie in augustus zei dat ze niet zou wegkijken van het leed in Gaza, biedt zij geen andere visie dan Biden. Het blijft vooralsnog onduidelijk hoe Harris zelf naar de rol van de VS in de wereld kijkt. Als vicepresident, nog vóór Biden, pleitte ze voor een staakt-het-vuren, en vroeg ze aandacht voor het humanitaire lijden van de Palestijnen. Daar bleef het bij. Als kandidaat heeft ze geen nieuwe beleidsvoorstellen gedaan.
Het lukt Biden niet om Netanyahu in het gareel te houden. De Israëlische premier wuift iedere kritiek over de vele burgerslachtoffers weg. Toch krijgt hij steun. De VS boden sinds vorig jaar 17,9 miljard dollar aan militaire hulp aan Israël, zo becijferde het Cost of War-project onlangs. Vorig weekeinde nog liet het Pentagon weten een raketverdedigingssysteem en honderd militairen naar Israël te sturen, vanwege de spanningen met Iran.
‘Steeds als je denkt dat het niet erger kan worden…’ Sara Nasser slaat de deur van haar Chevrolet dicht voor het Islamic Center of America. Ze loopt de moskee binnen met een witte poster waarop de kaart van Libanon is getekend. Uit een van de zalen klinkt gejoel. Tientallen gepensioneerden spelen onder grote kroonluchters een quiz over de geschiedenis van Libanon, de mannen tegen de vrouwen.
Sinds de oorlog geeft Nasser therapeutische kunstlessen aan de senioren van Dearborn. Door tekeningen en poppen te maken, helpt Nasser ouderen hun pijn en zorgen te uiten. ‘Deze oorlog trekt oude wonden open’, zegt ze. ‘Velen hebben last van overleversschuld.’ Ze zijn bang dat ze achterblijvers in de steek hebben gelaten, terwijl ze zelf in veiligheid leven. Maar dat is niet het enige.
‘Vorige week moest ik hier een vrouw kalmeren die niet kon stoppen met huilen’, zegt Nasser. ‘Ze zei dat het geweld in Libanon haar schuld was, omdat zij op Joe Biden had gestemd.’
Publiekelijk steunt Harris het Israëlbeleid van Biden, maar privé zou ze pleiten voor een kritischer opstelling, meldde The Washington Post eind augustus op basis van gesprekken met ingewijden. Harris heeft in interviews vaak gezegd dat ze een ‘rule of law’-politicus is, die de regels van de rechtsstaat volgt, zoals ze vroeger als aanklager deed. Een meetlat waar Amerikanen de Israëliërs niet aan houden.
Sterker nog, de VS omzeilen eigen wetten en procedures om Israël te steunen. Zo verbiedt de Leahywet ministeries om buitenlandse militaire eenheden of individuen te financieren als er geloofwaardige informatie is dat zij grove mensenrechtenschendingen hebben begaan, net als de Foreign Assistance Act. In mei erkende de Biden-regering zelfs dat er zeer waarschijnlijk Israëlische militaire schendingen hebben plaatsgevonden met door de VS geleverde wapens. Toch blijven ze Netanyahu steunen.
Dat Harris vlak voor de verkiezingen haar positie verandert, is zeer onwaarschijnlijk. Ook niet nu het Arab American Political Action Committee, dat zich doorgaans aansluit bij de Democraten, heeft laten weten niet achter Harris te staan vanwege haar ‘blinde steun’ aan Israël.
Arabieren maken slechts 1 procent uit van de Amerikaanse samenleving. De inschatting van de Democraten is kennelijk dat een wapenembargo op Israël hun meer stemmen kan kosten dan ze in Michigan zullen verliezen.
‘Harris worstelt met de perceptie dat ze zwak zou zijn op het vlak van buitenlands beleid’, zegt politicoloog Natalia Dinello van de George Washington Universiteit in de Amerikaanse hoofdstad. ‘Dat idee wordt fel gepromoot door Republikeinen. Het verliezen van de pro-Israëlische stem kan een nog groter gevaar voor haar kandidatuur vormen.’
‘Kijk wat er met het huis van mijn zus is gebeurd’, snikt Fatime Habib in de moskee. ‘Drie verdiepingen met de grond gelijk!’ De 73-jarige vrouw haalt een foto tevoorschijn van een verpulverd gebouw in Ansariyeh. Haar zus had op tijd het gebied verlaten, drie van hun buren overleefden de Israëlische aanval niet. ‘We hebben overal familieleden zitten die op ieder moment kunnen doodgaan’, huilt ze. ‘Waarom moeten we dit accepteren?’
Sara Nasser hoort het verhaal van de oudere vrouw aan en slaat een arm om haar heen. ‘Mensen hier rouwen om bekenden die al dood zijn’, zegt ze, ‘maar soms ook alvast om de mensen die nog dood kunnen gaan.’
Ze heeft de moskeegangers rode en groene verf gegeven waarmee ze middels een vingerafdruk op een landkaart hun voormalige woonplaats kunnen aangeven. Een manier om ze over hun zorgen en pijn te laten vertellen, legt Nasser uit. Vooral het zuiden van Libanon wordt ingekleurd, vlak over de grens met Israël. Veel inwoners van Dearborn vrezen dat Israël van plan is om delen van Libanon in te nemen.
Ze hebben nog een paar weken om te beslissen op wie ze gaan stemmen. Velen twijfelen nog tussen niet stemmen en kiezen voor een kansloze derde kandidaat. ‘Niet Harris’, zegt een man. ‘Harris is haram.’ Nasser zelf blijft op 5 november thuis, zegt ze terwijl ze de moskee uitloopt.
Het gevolg is dat de gemeenschap van Dearborn de kansen van Donald Trump op de winst in Michigan, en daarmee ook landelijk, vergroot. En dat terwijl Trump de positie van Netanyahu tijdens zijn presidentschap versterkte. Hij verplaatste de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem en normaliseerde de banden tussen Israël en de Arabische wereld. Nu beticht hij Harris van onvoldoende steun aan Netanyahu. ‘Harris haat Israël’, zei de oud-president vorige maand.
Veel inwoners van Dearborn zeggen nog maar weinig verschil te zien tussen de twee partijen. ‘Trump zegt verschrikkelijke dingen die hij niet uitvoert’, zegt Sara Nasser, ‘en Democraten roepen mooie dingen over mensenrechten die ze óók niet uitvoeren.’
Dat Trump doorgaans weinig opheeft met haar gemeenschap, weet Nasser best. ‘Maar toen hij president was, speelde dit allemaal niet. Mijn familieleden waren veilig.’ Dat Trump dingen slechter kan maken, vindt ze moeilijk voorstelbaar. ‘Wat kan erger zijn dan wat ik nu elke dag zie binnenkomen op mijn telefoon?’
Het is niet zo dat het Witte Huis van Biden en Harris niets probeert. Zij blijven aandringen op een staakt-het-vuren en hebben Netanyahu gevraagd om hulpgoederen binnen te laten in Gaza, en de oorlog niet uit te breiden naar Libanon en Iran. Maar de Israëlische premier geeft geen gehoor aan de wensen van Washington.
Dat leidt tot kortsluiting in de hoofden van de Arabische gemeenschap. Zoals Nasser zegt: ‘Miljoenen voor humanitaire hulp én miljarden voor wapensteun? Hoe kunnen die twee dingen naast elkaar bestaan?’
Buiten de moskee kijkt Nasser op haar horloge. Het is 13.00 uur. Nog vier uur tijd voor activisme, voordat ze patiënten ontvangt in haar praktijk. Nasser doet haar zwarte hoofddoek af en zet haar zwarte zonnebril op. Ze heeft posters uitgeprint met een QR-code die ze in Detroit gaat verspreiden. Enkele uren later zal Harris hier te gast zijn voor een interview met een bekende zwarte podcaster. Democraten lijken de Arabische stem te hebben opgegeven en hopen in plaats daarvan meer zwarte kiezers in Michigan te bereiken.
Op iedere straathoek staan Secret Service-agenten, maar de wijk is nog niet afgesloten. Nasser hangt snel wat posters aan houten palen. ‘Kyle, ik weet dat je bent vreemdgegaan’, staat er op haar posters. ‘Hier foto’s zodat iedereen kan zien wie je bent.’ Wie de QR-code opent, leert over de slachtoffers van Israëlische aanvallen.
Wat zou ze eigenlijk doen als Harris nu voor haar neus uit de auto zou stappen? Nassers ogen worden groot, dan weer klein. ‘Ik denk dat ik niks zou zeggen’, antwoordt ze. ‘We hebben al zo vaak geroepen wat we willen. Naar ons luistert ze toch niet.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant