Criminele bendes hebben zich gestort op de streamingindustrie. Er worden miljoenen uitgekeerd aan fraudeurs en er is weinig tegen te doen, blijkt bij een debat op het Amsterdam Dance Event.
Georganiseerde misdaad, terreurorganisaties, miljoenenfraude; het zijn geen onderwerpen die je zou verwachten op het altijd toch vrij blijmoedige Amsterdam Dance Event (ADE).
Op het vierdaagse congres rond het festival, waar jaarlijks honderden danceprofessionals op af komen, wordt meestal gesproken over hoopgevende zaken. Dit jaar wordt bijvoorbeeld de opkomst van de dancecultuur in Afrika gevierd, of de opmars van de dj’s en producers uit Australië.
Over de auteur
Robert van Gijssel is muziekredacteur van de Volkskrant en schrijft over pop en de muziekindustrie. Hij schrijft ook over gamecultuur.
Maar hoe succesvol de dance de afgelopen jaren ook is geworden − er gaat jaarlijks bijna tien miljard euro in om − er hangt toch een onweer boven alle mooie cijfers, en eigenlijk boven de hele muziekindustrie. Want het probleem van de zogeheten ‘streamingfraude’ wordt steeds nijpender.
Grote streamingplatforms keren de laatste jaren miljoenen euro’s uit aan dubieuze partijen, van artiesten die hun streamingcijfers kunstmatig opkrikken tot criminelen die complete ‘streamingfarms’ onderhouden of netwerken hacken. En er is weinig tegen te ondernemen.
De cijfers zijn schrikbarend. Volgens de Amerikaan Andrew Batey, een streamingfraude-expert en een van de sprekers op het ADE, verdwijnt jaarlijks naar schatting 2- tot 3 miljard euro aan auteursrechten in de zakken van kwaadwillende partijen. Bijna 10 procent van alle wereldwijd gestreamde muziek zou daarmee frauduleus zijn.
Batey is een van de oprichters van het bedrijf Beatdapp, dat met gespecialiseerde software oplichterij opspoort en artiesten, distributeurs en streamingplatforms waarschuwt als er dubieuze handelingen worden gesignaleerd.
Hij is zelf een ex-hacker. Batey zorgde er in zijn jonge jaren voor dat zijn favoriete artiesten betere klikcijfers kregen op bijvoorbeeld YouTube. Dat deed hij voor de lol. ‘Maar de lol is er nu af’, zegt hij tijdens een debat over fraude in het Amsterdamse cultuurhuis Felix Meritis.
‘Wij hebben witwasoperaties opgespoord waar tientallen miljoenen in omgingen. We hebben gezien hoe miljoenen aan auteursrechten werden uitgekeerd aan een terreurgroep die een rekening had in de Qatarese stad Doha. De partijen die fraude plegen met streamingcijfers zijn goed toegeruste criminele organisaties. Zij hebben gezien dat er een grote zak met geld ligt bij de streamingdiensten en hebben manieren gevonden om daar een graai uit te nemen.’
De meeste streamingbedrijven werken met een uitkeringssysteem waarbij een bepaald bedrag beschikbaar is en moet worden verdeeld over de labels en artiesten, per gestreamd nummer. Hoe vaker een liedje van een singer-songwriter of een track van een dj wordt beluisterd, hoe meer er wordt uitgekeerd. Er zijn veel manieren om te frauderen met deze streamingcijfers. En de oplichters worden steeds innovatiever.
Artiesten die bedrog willen plegen, omdat zij populairder willen lijken dan zij werkelijk zijn óf meer geld uitgekeerd willen krijgen, kunnen een externe partij inhuren. Deze ‘promotiebedrijven’ zorgen ervoor dat bepaalde nummers duizenden keren vaker worden beluisterd. Deze streams gaan alleen niet naar menselijke oren maar naar een computer of ‘clickbot’, die geheel geautomatiseerd tracks afspeelt. De beheerders van deze streamingboerderijen worden op hun beurt weer betaald door de artiest.
Maar er vindt ook veel grootschaliger fraude plaats, zegt Batey. Zijn bedrijf ontdekte dat een criminele bende de computers van een Amerikaans gevangenisnetwerk had gehackt, en die constant bepaalde nummers liet aanklikken. ‘Dit zijn geen kinderen in een kelder meer. Volgens ons zijn wereldwijd op het moment ongeveer honderd miljoen computers gehackt om streams te genereren.’
Die gestreamde liedjes zijn vaak ook nog eens nep, en door dezelfde bende op het streamingplatform gezet. Je kunt dan denken aan ‘nummers’ die alleen wat ruis laten horen. Of een zogenaamde cover van een bestaande hit. Er bestaan versnelde versies van de grootste hits van het moment, zoals Espresso van Sabrina Carpenter. Soms verschijnen die nepnummers zelfs op het officiële kanaal van de echte artiest. Voor ze worden ontdekt en verwijderd door de streamingdienst, zijn ze vaak al duizenden keren gedraaid.
Het probleem is enorm. Maar volgens Batey is het moeilijk op te treden tegen de fraudeurs. ‘In de Verenigde Staten is nog geen wet in het strafrecht die specifiek gericht is op streamingfraude. Het is soms ook een beetje een grijs gebied.’ Het is simpelweg niet verboden een nepliedje op een streamingplatform te zetten en er vervolgens heel vaak naar te luisteren.
Volgens de Nederlandse specialist Diederik d’Engelbronner, die werkt voor het Amerikaanse auteursrechtenbedrijf Downtown Music, is het beter in te grijpen vóór de fraude plaatsvindt en er geld wordt uitgekeerd. ‘Want dat geld is niet meer terug te krijgen.’
Streamingbedrijven, artiesten en distributeurs van muziek moeten volgens hem samenwerken en data delen, als ergens fraude is aangetoond. Zodat nep-accounts kunnen worden geweerd en nepliedjes sneller van het platform kunnen worden gegooid. ‘Want vooral kleine artiesten zijn de dupe van deze praktijken’, zegt hij. ‘Als er meer geld naar de fraudeurs gaat, betekent dat er minder geld overblijft voor de echte artiesten. En dat raakt een kleine, beginnende artiest harder dan de grote sterren.’
En al worden de opsporingsmiddelen steeds geavanceerder, de fraudeurs zullen altijd manieren vinden om geld weg te sluizen. Volgens Andrew Batey is het belangrijk om beginnende artiesten ook een beetje op te voeden. ‘Als zij in dienst gaan met een promotiebedrijf dat zegt meer streams te garanderen, moeten ze natuurlijk argwaan krijgen.’
Volgens hem moet er ook weer ouderwets handwerk aan te pas komen, wil je als artiest meer beluisterd worden. ‘Maak na een concert weer contact met je fans in de zaal. Zodat ze daarna nog vaker naar je gaan luisteren. Het kost tijd en moeite, maar die klikcijfers zijn tenminste echt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant