De vondst van een neergestorte drone in de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang zaterdag jaagt de spanningen op het Koreaanse schiereiland verder op. Deze week bereikte de verhouding tussen de beide Korea’s een dieptepunt, toen Noord-Korea zijn oude streven naar hereniging met het zuiden opgaf.
Dit type drone, dat volgens het Noord-Koreaanse staatspersbureau KCNA beschadigd in een boom hing, zou eerder op een Zuid-Koreaanse militaire parade te zien zijn geweest. Noord-Korea zei eerder dat Zuid-Koreaanse drones recent drie keer propagandafolders hebben afgeworpen.
Het zou gaan om foto’s van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en zijn dochter Ju-ae met Rolex-horloges en Dior-jas, compleet met de prijzen van deze luxe-artikelen.
Over de auteur
Marije Vlaskamp is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze was 18 jaar correspondent in Beijing.
De Zuid-Koreaanse regering ontkent het sturen van drones, maar activisten in het zuiden - die vaker voor het Noord-Koreaanse regime ontluisterende informatie in ballonnen vol folders richting Noord-Korea oplaten - beschikken niet over militaire drones.
Volgens het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap heeft Noord-Korea zaterdag ballonnen met afval naar het zuiden laten zweven. Of het daarbij blijft is de vraag: Noord-Korea dreigt met ‘een afschuwelijke ramp’ als Zuid-Korea opnieuw drones stuurt.
De staatsmedia grossieren in propaganda over ‘de kwaadaardige vijand’ Zuid-Korea, bijvoorbeeld foto’s van Kim op een legerbasis, die bij een kaart met het opschrift Seoul de inzet van ‘offensieve troepen’ bespreekt.
Zulke beelden moeten de indruk wekken dat Kim elk moment tot militaire actie kan overgaan, maar vooral de Noord-Koreaanse bevolking doordringen van de ingrijpendste verandering in de staatsideologie ooit. Kims grootvader en vader hebben generaties Noord-Koreanen eenwording met het ‘broedervolk’ in het zuiden voorgehouden.
De Korea’s, die als gevolg van de Koude Oorlog in de jaren vijftig van de vorige eeuw zijn gescheiden, hadden beiden eenwording van het schiereiland in de grondwet staan. Seoul en Pyongyang hebben van 1998 tot 2008 voorzichtige toenadering gekend, maar Pyongyang gebruikte die relatieve rust ook voor het ontwikkelen en testen van kernwapens.
In januari zei Kim, die in een totale breuk tussen Noord- en Zuid-Korea blijkbaar de beste overlevingskansen voor zijn regime ziet, dat de eeuwenoude culturele en etnische verwantschap met het zuiden voorbij is. Sindsdien verdwenen Noord-Koreaanse monumenten, straatnamen en postzegels die getuigen van de verbondenheid met Zuid-Korea. Deze week werden wegen en treinverbindingen naar het zuiden demonstratief opgeblazen. Nog gevaarlijker dan deze symbolische acties is het opdoeken van concrete samenwerking die de kans op escalatie verminderde, zoals hotlines en staatsorganisaties voor dialoog.
Kim durft te breken met de ideologie van zijn voorvaderen omdat de Noord-Koreaanse alleenheerser de wind mee heeft. Uit Chinese douane-cijfers blijkt dat het economisch minder slecht gaat met Noord-Korea, dat meer goederen naar China exporteerde dan vorig jaar om deze tijd. Kims partnerschap met Moskou brengt Russische energie, technologie en geld binnen.
Geopolitiek is Noord-Korea voor het eerst sinds het einde van de Koude Oorlog geen internationale paria meer, maar een vriend in een uitdijend autoritair blok met Rusland, China, Syrië en Iran.
In juni sloten Kim en de Russische president Vladimir Poetin een militair bondgenootschap. Dat pact, waarin Moskou en Pyongyang elkaar bijstaan bij aanvallen op hun territorium, geeft de Noord-Koreaanse retoriek dat Zuid-Koreaanse drones worden opgevat als ‘oorlogsverklaring’, een grimmige lading.
Noord-Korea laat regelmatig de spanningen oplaaien, vooral rond Amerikaanse presidentsverkiezingen. Zo wil Pyongyang Amerikaanse erkenning van Noord-Korea als atoommacht afdwingen en de internationale sancties beëindigen. Amerikaanse inlichtingendiensten houden dan ook rekening met een Noord-Koreaanse kernproef dit najaar.
De huidige escalaties hebben ook te maken met het gebrek aan behoedzaamheid waarmee de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol Noord-Korea benadert. Waakten zijn voorgangers ervoor Pyongyang in tijden van hoogspanning te prikkelen, Yoon doet het tegenovergestelde. Hij heeft een militair akkoord met het noorden ter vermindering van spanningen bij de grens in 2018 deels opgezegd. Onder Yoon zijn de banden met Japan aangehaald en de militaire samenwerking met de Verenigde Staten opgevoerd.
Seoul gaat nog niet zover Oekraïne openlijk van aanvalswapens te voorzien, maar dit kan veranderen door nog onbevestigde aanwijzingen deze week over mogelijk 1.500 Noord-Koreaanse militairen aan Russische zijde in Oekraïne. Kyiv en zijn bondgenoten zijn zeer bezorgd over deze potentiële escalatie.
Nadat eerder deze maand Oekraïense inlichtingendiensten meldden dat zes Noord-Koreaanse officieren aan de frontlinie van het door Rusland geannexeerde Donetsk zijn gedood, zei vrijdag de Zuid-Koreaanse spionagedienst dat in Siberië in totaal zo’n twaalfduizend Noord-Koreaanse commando’s worden klaargestoomd om tegen Oekraïne te worden ingezet. Een Noord-Koreaanse raket-technicus zou op Russische foto’s zijn herkend. Volgens Amerikaanse defensie-experts gebruikt Pyongyang het slagveld in Oekraïne als oefenterrein om de prestaties van Noord-Koreaanse raketsystemen bij een gewapend conflict te testen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant