De Amerikaanse president Joe Biden bracht vrijdag een ‘bliksembezoek’ aan Duitsland, nadat zijn officiële staatsbezoek vorige week niet was doorgegaan. Wat betekent zijn komst, nog geen drie weken voor het einde van zijn ambtstermijn? We bellen met Duitsland-correspondent Remco Andersen, die in Berlijn is.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Remco, Biden is over amper drie weken geen president meer, maar toch maakt hij van zijn bezoek aan Duitsland een prioriteit. Hoe groot is de liefde tussen de twee landen?
‘Bidens bezoek laat zien hoe belangrijk Duitsland voor hem is in het trans-Atlantische bondgenootschap. Hij zei het vrijdagmiddag letterlijk, aan het einde van zijn toespraak: ‘Ik zou niet weten hoe we stabiliteit in Europa en de rest van de wereld zouden behouden zonder een sterke band tussen Duitsland en de VS.’
‘Duitsland is na de Verenigde Staten de grootste steunpilaar voor Oekraïne. Daarnaast bedankte Biden bondskanselier Scholz voor zijn inzet bij de gevangenenruil, waarbij onder meer een tot levenslang veroordeelde Rus vanuit Duitsland werd vrijgelaten. Ook het Midden-Oosten en Iran stonden op het programma. Dit bezoek dient echt om aan vriend en vijand te laten zien dat de band tussen beide landen cruciaal is.’
Waarom is de Duits-Amerikaanse samenwerking zo belangrijk?
‘Duitsland heeft zich altijd kunnen scharen onder de veilige vleugel van de VS. Als het om steun aan andere landen gaat, loopt Duitsland eigenlijk altijd hand in hand met Amerika. Gezien de geschiedenis is Duitsland huiverig om als eerste wapens of tanks te leveren aan bijvoorbeeld Oekraïne, dus volgen ze vaak het Amerikaanse voorbeeld.
‘Duitsland is dan ook gespannen over de aankomende verkiezingen in de VS. De regeringsleiders zijn hier zeker ook bijeen om te bespreken hoe het verder moet in het geval dat Trump opnieuw wint. Die heeft veel minder op met Europese samenwerking of steun aan Oekraïne. Dat zal Duitsland voor een aantal hele moeilijke vraagstukken stellen.
‘Er is een uitspraak van een hoge Duitse diplomaat die me altijd is bijgebleven: ‘Het probleem van Duitsland is eigenlijk altijd geweest dat het te klein is voor de wereld en te groot voor Europa.’ Duitsland wil geen leider zijn op het wereldtoneel, maar zonder de Amerikaanse steun zal het beslissingen moeten gaan nemen.’
Over het Midden-Oosten is ook gesproken. Olaf Scholz zei deze week dat hij altijd wapens zou blijven leveren aan Israël, terwijl andere Europese landen steeds terughoudender lijken. Kan Biden die verdeeldheid tegengaan?
‘In hoeverre Biden kan bijdragen aan de eenheid in Europa is moeilijk te zeggen. Duidelijk is wel dat als Europa een grotere rol moet spelen in het Midden-Oosten, het wel behulpzaam is als men in elk geval bínnen Europa ongeveer hetzelfde wil. Dat is op dit moment totaal niet zo.
‘De Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer waren er daarom ook. Zeker wat betreft Israël, Gaza en Libanon zullen ze hebben geprobeerd om in elk geval die drie Europese leiders op een lijn te krijgen.’
Biden had zijn hielen nog niet gelicht of er laaide een protest op in Berlijn, vertelde je. Jij bent daar geweest, hoe ging het eraan toe?
‘De strekking van het protest is: Joe Biden is niet welkom. Dat heeft te maken met onvrede over het huidige Israëlbeleid. De demonstratie werd georganiseerd door pro-Palestijnse bewegingen, dus er waren overal Palestijnse vlaggen, met hier en daar een Libanese vlag.
‘Er zijn hier bijna dagelijks protesten, en dat is elke keer een ontzettend gespannen situatie. De politie treedt buitengewoon voortvarend op, er stonden tientallen ME-busjes. Deels klopt het dat de protesten regelmatig in geweld ontaarden, maar er zijn veel zorgen over hoe Duitsland er ogenschijnlijk alles aan doet om de pro-Palestijnse geluiden in te dammen. Die aanpak zorgt voor alleen maar meer woede.
‘In de gezamenlijke verklaring na Bidens werkbezoek zei Scholz toe te werken naar een bestand in Gaza, vrijlating van de Israëlische gijzelaars en een politieke oplossing voor het conflict in het Midden-Oosten. Tegelijkertijd benadrukte hij nogmaals de steun aan Israël, dat volgens hem handelt uit zelfverdediging. Hij bedankte Biden voor zijn inzet in het conflict.
‘Door de geschiedenis van Duitsland is de steun aan Israël een heikel punt. Ik sprak een paar omstanders, die niet bij het protest betrokken zijn. Een vrouw die nota bene voor de overheid werkt, zei het oneens te zijn met de Duitse omgang met Israël. ‘Wij hebben in het verleden vreselijke misdaden gepleegd, maar nu maken we onszelf gijzelaar van de geschiedenis.’ Een andere voorbijganger zei: ‘Wij zijn bij uitstek in de positie om Israël te waarschuwen voor fouten die wij in het verleden hebben gemaakt.’’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant