PVV, VVD, NSC en BBB moeten volgende week een alternatief voor de asielnoodwet presenteren, waar het kabinet dan vrijdag mee kan instemmen. De gemoederen kunnen dan weer even bedaren. Al is de rechtszaak van Greenpeace een volgende potentiële bom.
Na een week lang dreigen met een kabinetscrisis, zoals PVV-leider Geert Wilders begin deze maand deed, is het nu tijd voor onderhandelen achter gesloten deuren. De noodwet voor asielmaatregelen, waarbij het parlement deels buitenspel wordt gezet, stuit op te veel weerstand buiten én binnen de coalitie.
Zo is er een miniformatie gestart over het asielhoofdstuk tussen Wilders, NSC-fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven en premier Dick Schoof. Het zijn immers vooral PVV en NSC die hier lijnrecht tegenover elkaar staan. De afgelopen week is er dagelijks contact geweest. VVD en BBB worden tussendoor geïnformeerd over de stand van zaken. Ook deze partijen moeten met de aanpassingen kunnen leven.
Wilders moet 'zijn' asielnoodwet loslaten en wil daar iets voor terug. Het is onduidelijk wat er precies op tafel ligt. Wel zijn de wensen al voorgelegd aan NSC en de andere coalitiepartijen, om te kijken of zij het kunnen dragen.
Op het gebied van asiel valt er weinig toe te voegen aan de huidige kabinetsplannen. Wilders zou nog een snellere intrekking van de spreidingswet kunnen eisen. De PVV is altijd fel tegen deze wet van het vorige kabinet geweest, waarbij asielzoekers worden verdeeld over gemeenten op basis van inwonersaantallen en een sociaal-economische score. Toen de spreidingswet tijdens de formatie door de Eerste Kamer werd aangenomen, noemde Wilders dat nog "een groot probleem".
Binnen de coalitie staat niet iedereen hierom te springen. Als er namelijk veel asielzoekers naar Nederland komen, is een eerlijke verdeling over gemeenten helemaal geen slecht idee. Is de instroom laag - precies wat de coalitie graag wil - dan heb je de wet helemaal niet nodig.
De meest voor de hand liggende oplossing is een spoedwet. Daar kan iedereen binnen de coalitie mee leven en ook daarbuiten lijkt iedereen ervoor te porren. CDA en SGP opperden deze route bijvoorbeeld zelf al. Die partijen zijn nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer. De coalitie komt daar acht zetels tekort.
Als de procedure voor een spoedwet wordt gestart, eist men binnen de coalitie wel dat de rijen gesloten blijven om vertraging te voorkomen. "Dan gooien we alles dicht. Dus ook geen hoorzittingen of rondetafelgesprekken", zegt een betrokkene.
Het is de verwachting dat er in de loop van volgende week een akkoord ligt waarmee het kabinet vrijdag in de ministerraad kan instemmen.
Daarmee moet de rust voor even terugkeren in de coalitie en het kabinet. Dat zou zeldzaam zijn na de afgelopen chaotische weken.
Toch is de onrust ook nu niet ver weg. Op 12 november dient een rechtszaak die Greenpeace heeft aangespannen tegen de overheid. De milieuorganisatie vindt dat het kabinet meer moet doen om de stikstofneerslag omlaag te brengen. De uitspraak wordt begin volgend jaar verwacht.
Binnen het kabinet zijn de risico's al opgesomd, mocht de zaak worden verloren. Dan moeten er "in zeer korte termijn" stikstofmaatregelen worden genomen om de stikstofneerslag "aanzienlijk terug te brengen". Snelheid betekent in het stikstofdossier vooral pijnlijke en dure maatregelen. Gedwongen uitkoop van boeren bijvoorbeeld. Naast dat dit voor BBB onbespreekbaar is, is het ook vooral erg prijzig. De rekening kan oplopen tot 15 miljard euro, denkt het landbouwministerie.
Het is geen verrassing dat deze rechtszaak er zou komen. In Den Haag leeft de zorg dat een belangrijk deel van de verdediging is gebaseerd op het oude stikstofbeleid, het zogenoemde Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Alleen is dat nu juist door het nieuwe kabinet overboord gegooid.
"We weten allemaal dat het verweer van de Staat in de zaak-Greenpeace gebaseerd is op het Nationaal Programma Landelijk Gebied", zei VVD-Kamerlid Thom van Campen deze week tijdens het landbouwdebat. "Als dat wegvalt - wat nu het geval is - moet daar dus iets voor in de plaats komen."
Wat dat "iets" is, maakt landbouwminister Femke Wiersma op z'n vroegst begin december bekend. De rechtszaak wacht daar niet op. De coalitie zet zich dan ook schrap. "Dat wordt misschien de uitspraak van het decennium."
Source: Nu.nl algemeen