Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Noord-Korea heeft besloten twaalfduizend militairen naar Oekraïne te sturen om Rusland bij te staan in de oorlog. Dat stelt de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst (NIS) volgens het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemde de Noord-Koreaanse versterking van het Russische leger eerder deze week een ‘eerste stap’ in de richting van een ‘nieuwe wereldoorlog’.
Westerse landen maken zich al langer zorgen over de steeds nauwere militaire samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea. Tijdens een bezoek aan Noord-Korea tekende de Russische president Vladimir Poetin afgelopen zomer een ‘strategisch partnerschap’ met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.
Volgens NIS lijkt het erop dat het verdrag de opmaat is tot het sturen van Noord-Koreaanse troepen. Tot dusver stond Pyongyang Moskou vooral bij met materiële steun. Zo zet het Russische leger Noord-Koreaanse drones en ballistische raketten in tegen Oekraïne. Ook was al bekend dat Noord-Korea arbeidsmigranten naar Rusland en de door Rusland bezette delen van Oekraïne stuurt, waar ze onder meer werken in de bouw en in de industrie.
Inmiddels zouden al 1.500 Noord-Koreaanse militairen naar Rusland zijn gestuurd. Op militaire bases in het verre oosten van het land, onder meer in Vladivostok, krijgen zij training voordat zij worden uitgezonden naar de frontlinie in Oekraïne. De Noord-Koreaanse militairen zouden paspoorten hebben gekregen waarin staat dat zij inwoners zijn van gebieden uit Siberië. De lokale bevolking heeft daar qua uiterlijk veel weg van Noord-Koreanen.
Tegelijkertijd zouden er al Noord-Koreaanse militairen al actief zijn aan het front. Deze week berichtten Oekraïense media over achttien Noord-Koreaanse militairen die zijn weggevlucht van hun posities in Rusland. Zij zouden gestationeerd zijn geweest in de Russische regio's Brjansk en Koersk, die grenzen aan Oekraïne.
Thom Canters
Rusland heeft afgelopen nacht 135 drones op Oekraïne afgevuurd. Dat meldt de Oekraïense luchtmacht in een bericht op Telegram. Naar eigen zeggen heeft de luchtmacht 80 drones uit de lucht geschoten, boven regio’s verspreid over heel Oekraïne. De beschuldigingen zijn niet onafhankelijk geverifieerd.
Rusland bestookt Oekraïne vrijwel dagelijks met drones, hoewel niet altijd in zulke grote aantallen. Net zoals bij eerdere aanvallen heeft Rusland niet op de beschuldigingen gereageerd.
Hoeveel schade de neergehaalde drones hebben toegebracht is nog niet duidelijk. Volgens Oekraïne zijn er nog tien Russische drones in de lucht. Ruim veertig zijn zoekgeraakt in de lucht.
Thom Canters
• Rusland zou Oekraïne vannacht met in totaal 56 aanvalsdrones hebben aangevallen. Dat meldt het Oekraïense leger vanochtend. De Oekraïense luchtmacht wist 22 drones te onderscheppen, veel minder dan het doorgaans bekendmaakt te onderscheppen. Van 27 drones weet de luchtmacht niet waar zij terechtgekomen zijn. De aanval is niet onafhankelijk geverifieerd, Rusland heeft nog niet gereageerd en maakt vrijwel nooit melding van zijn nachtelijke droneaanvallen.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky maakt zich grote zorgen over tienduizend Noord-Koreaanse militairen die mogelijk op het punt staan het Russische leger te versterken. ‘Dat zou de eerste stap zijn naar een nieuwe wereldoorlog’, aldus Zelensky vanmiddag in Brussel na afloop van een overleg met de Europese regeringsleiders.
• De Oekraïense premier Denys Shmyhal was vandaag in Zwitserland om wereldwijde hulp te vragen om alle landmijnen in Oekraïne te verwijderen. Landmijnen en andere niet-geëxplodeerde bommen bevinden zich in ongeveer een kwart van het land. In geen ander land op de wereld zijn zoveel mijnen geplaatst als in Oekraïne.
De Oekraïense premier Denys Shmyhal was vandaag in Zwitserland om wereldwijde hulp te vragen om alle landmijnen in Oekraïne te verwijderen. Landmijnen en andere niet-geëxplodeerde bommen bevinden zich in ongeveer een kwart van het land. In geen ander land op de wereld zijn zoveel mijnen geplaatst als in Oekraïne.
In Zwitserland is deze week een bijeenkomst van grofweg 50 verschillende overheidsfunctionarissen om financiële steun te verzamelen voor het ontmijnen van Oekraïne. Volgens een rapport van de Wereldbank kost dat ongeveer 34 miljard dollar.
Shmyhal noemt het ontmijnen van Oekraïne ‘een enorme klus’. ‘Ik roep de wereld op om de steun voor het ontmijnen van Oekraïne te vergroten’, aldus Shmyhal in Zwitserland vandaag. De premier zegt dat Oekraïne als doel heeft om het land in 2033 vrij van mijnen te krijgen, maar dat het daarvoor wel hulp nodig heeft bij het trainen van personeel en graafmachines nodig heeft om ze te ontruimen. Zwitserland beloofde vandaag drie op afstand bestuurbare machines te leveren, die Oekraïne moeten helpen bij het verwijderen van mijnen.
Het ontmijnen van de veelal plattelandsgebieden in Oekraïne is cruciaal voor het herstel van de agrarische industrie van het land en voor de terugkeer van miljoenen Oekrainers, zegt Shmyhal. 360 Oekraïense burgers zouden zijn gedood door landmijnen en 798 mensen zouden zijn gewond geraakt door de ontploffing van de explosieven, zeggen de Verenigde Naties.
Yassin Boutayeb
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky maakt zich grote zorgen over tienduizend Noord-Koreaanse militairen die mogelijk op het punt staan het Russische leger te versterken. ‘Dat zou de eerste stap zijn naar een nieuwe wereldoorlog’, aldus Zelensky vanmiddag in Brussel na afloop van een overleg met de Europese regeringsleiders.
Zelensky zei dat zijn inlichtingendiensten aanwijzingen hebben dat Noord-Korea tienduizend manschappen wil sturen om Rusland te helpen bij de invasie van Oekraïne. Het gaat volgens hem om zowel militairen als ondersteunend personeel.
De Oekraïense president wees erop dat dit de eerste keer zou zijn dat een ander land (buiten Oekraïne en Rusland) zich met manschappen in de strijd mengt. Dat is volgens hem de opmaat naar een wereldoorlog. Tot nog toe krijgen Kyiv en Moskou alleen materiële steun van bondgenoten. Volgens Zelensky is het Kremlin blij met de personele steun van Noord-Korea, omdat de recruitering van nieuwe soldaten in Rusland stokt en de verliezen op het slagveld groot zijn.
Zelensky zei verder dat hij met de Amerikaanse president Joe Biden en de presidentskandidaten Kamala Harris en Donald Trump gesproken heeft over het door hem zeer gewenste Navo-lidmaatschap. Volgens Zelensky zei Trump dat hij goede argumenten had. Tot nog toe is de Navo verdeeld over een Oekraïens lidmaatschap uit vrees dat alle leden dan direct bij de oorlog in Oekraïne betrokken worden. Zelensky bezoekt vandaag ook het Navo-hoofdkwartier in Brussel.
Het Navo-lidmaatschap is een van de punten uit het ‘overwinningsplan’ waarmee Zelensky de Russische president Vladimir Poetin naar de onderhandelingstafel wil krijgen. Een tweede onderdeel is de levering van meer langeafstandsraketten uit de VS en Europese landen die ook voor militaire doelen in Rusland zelf mogen worden ingezet.
Marc Peeperkorn
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bezoekt vandaag het Navo-hoofdkwartier in Brussel. Daar vindt een vergadering plaats van de ministers van Defensie van de Navo-landen.
De ministers bespreken voornamelijk de militaire steun aan Oekraïne. Zelensky is uitgenodigd om zijn ‘overwinningsplan’ toe te lichten. De president presenteerde het vijfpuntenplan gisteren aan het Oekraïense parlement. Het plan vraagt veel van de Navo-landen: onder meer lidmaatschap van Oekraïne van de millitaire alliantie en meer wapensteun en toestemming langeafstandswapens te gebruiken op Russisch grondgebied.
Na afloop zal Zelensky een persconferentie geven, samen met secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte. De Oekraïense president is vandaag bovendien te gast op de EU-top in Brussel.
Dylan van Bekkum
Rusland zou Oekraïne vannacht met in totaal 56 aanvalsdrones hebben aangevallen. Dat meldt het Oekraïense leger vanochtend.
De Oekraïense luchtmacht wist 22 drones te onderscheppen, veel minder dan het doorgaans bekendmaakt te onderscheppen. Van 27 drones weet de luchtmacht niet waar zij terechtgekomen zijn. De aanval is niet onafhankelijk geverifieerd, Rusland heeft nog niet gereageerd en maakt vrijwel nooit melding van zijn nachtelijke droneaanvallen.
Overige drones kwamen onder meer terecht bij een energievoorziening in Mykolajiv, een regio in het zuiden in Oekraïne. Volgens de gouverneur is de stroom in delen van de regio tijdelijk afgesloten geweest, maar heeft de droneaanval geen blijvende schade berokkend.
Dylan van Bekkum
De Oekraïense justitie is een onderzoek gestart naar 49 officieren van justitie uit de westelijke regio Chmelnytsky. Ze worden ervan verdacht de militaire dienstplicht te hebben ontlopen door hun echtgenotes als invalide te laten erkennen, maakte het landelijke parket woensdag via Telegram bekend.
Volgens de nieuwssite Censor.net is de hoofdaanklager van de regio een van de verdachten. Hij en zijn collega’s zouden hun invaliditeitsuitkeringen hebben verkregen door steekpenningen te betalen aan een lokale vertegenwoordiger van de partij van president Volodymyr Zelensky. Deze vrouw zou duizenden mensen onterecht een invaliditeitsstatus hebben verleend, waardoor ze ongeschikt werden bevonden voor militaire dienst.
Alle Oekraïense mannen tussen de 18 en 60 jaar zijn dienstplichtig, maar velen willen niet vechten. Een vals invaliditeitscertificaat zou tot 4.000 dollar hebben gekost. De meeste aanvragers waren vrouwen. Als een vrouw als invalide werd geregistreerd, moest haar dienstplichtige man voor haar zorgen en werd daardoor van de mobilisatielijst geschrapt. Omdat de aanvraag via de vrouw liep, zouden dienstplichtontduikers onopgemerkt blijven.
De partijgenoot van Zelensky en haar zoon, die aan het hoofd stond van het regionale pensioenfonds en ook betrokken zou zijn, zijn gearresteerd. Volgens Censor.net zou de zoon in Oekraïne en in het buitenland meer dan 10 miljoen dollar (9,2 miljoen euro) aan contanten en drie huizen hebben.
Het onderzoek beperkt zich waarschijnlijk niet tot het openbaar ministerie in Chmelnytsky en zal naar verwachting ook gaan naar misbruik bij andere afdelingen.
Oekraïne, dat streeft naar lidmaatschap van de Europese Unie en de Navo, is volgens ngo Transparency International na Rusland nog steeds een van de meest corrupte landen in Europa. (ANP)
• De Amerikaanse president Joe Biden heeft vandaag een nieuw militair steunpakket ter waarde van 425 miljoen dollar toegezegd aan Oekraïne. Dat maakte het Witte Huis bekend nadat Biden vandaag telefonisch had gesproken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
• Door wapens en troepen te leveren aan Rusland, vecht Noord-Korea de facto mee aan Russische zijde, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Rusland en Noord-Korea werken militair steeds nauwer samen, aanvankelijk vooral door het leveren van wapens. Ook was al langer bekend dat Noord-Korea arbeidsmigranten naar Rusland en de door Rusland bezette delen van Oekraïne stuurt, waar ze onder meer werken in de bouw en in de industrie.
• De Australische regering heeft toegezegd het Oekraïense leger 49 M1A1 Abrams-tanks te leveren. De gevechtstanks zijn aan het einde van hun levensduur en onderdeel van een groter Australisch steunpakket dat in totaal een waarde van ongeveer 147 miljoen euro vertegenwoordigt. Wel moeten de tanks eerst nog worden opgeknapt, voordat Oekraïne ze kan inzetten.
De Amerikaanse president Joe Biden heeft vandaag een nieuw militair steunpakket ter waarde van 425 miljoen dollar toegezegd aan Oekraïne. Dat maakte het Witte Huis bekend nadat Biden vandaag telefonisch had gesproken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Het nieuwe pakket omvat onder meer luchtafweersystemen, gepantserde voertuigen en belangrijke artillerie voor Oekraïne. Zelensky bedankte Biden via Telegram voor zijn ‘bereidheid om Oekraïne te versterken en Rusland tot een diplomatieke oplossing te dwingen’.
Zelensky en Biden zagen elkaar op 26 september voor het laatst, toen de Oekraïense president zijn ‘overwinningsplan’ presenteerde in de VS. Biden zou de afgelopen week eigenlijk leiders in Europa en Afrika bezoeken, maar moest zijn afspraken afzeggen vanwege Milton, de orkaan die de Amerikaanse staat Florida bereikte.
Vrijdag zal Biden naar verwachting alsnog naar Berlijn vliegen om daar de Duitse bondskanselier Olaf Scholz en de Britse en Franse leiders Keir Starmer en Emmanuel Macron te spreken. Veel Europese landen lijken er minder voor te voelen om Oekraïne financieel te steunen in de oorlog tegen Rusland.
Desondanks kondigde Duitsland, Oekraïnes grootste geldschieter in Europa, vorige week een nieuw steunpakket van 1,3 miljard euro aan tijdens een bezoek van Zelensky aan Berlijn. Dat pakket bestond voor een deel ook uit herstelgelden voor de vernietigde infrastructuur in het land en werd mede betaald door België, Denemarken en Noorwegen.
Yassin Boutayeb
De Australische regering heeft toegezegd het Oekraïense leger 49 M1A1 Abrams-tanks te leveren. De gevechtstanks zijn aan het einde van hun levensduur en onderdeel van een groter Australisch steunpakket dat in totaal ongeveer 147 miljoen euro omvat. Wel moeten ze eerst nog worden opgeknapt, voordat Oekraïne ze kan inzetten.
Dat meldt het Australische nieuwsmedium ABC News. De Australische minister van Defensie-industrie, Pat Conroy, zal de toezegging naar verwachting deze week bekendmaken aan zijn Oekraïense collega, tijdens een Navo-overleg tussen alle defensieministers.
Of de tanks effectief zullen zijn, moet nog blijken. De Verenigde Staten hebben Oekraïne eerder al 31 eerste generatie Abrams-tanks gegeven, maar het Oekraïense leger zou een deel daarvan hebben teruggetrokken uit de frontlinies, omdat de tanks kwetsbaar zouden zijn voor explosieve drones.
Vorig jaar doneerde Nederland samen met Denemarken 14 Leopard 2-tanks aan Oekraïne. Zowel de Leopard- als de Abrams-tanks worden gebruikt door landen wereldwijd. De Leopards staan bekend als meer behendig en betrouwbaar, terwijl de Abrams-exemplaren sterker zijn en beschikken over grotere vuurkracht.
Zelf heeft Australië 75 nieuwe varianten van de tanks besteld. De afgelopen weken kwamen de eerste van die zogeheten M1A2 Abrams-tanks binnen. Het land heeft in totaal 59 M1A1 Abrams-tanks in zijn arsenaal. Ze zijn nooit gebruikt in een oorlogssituatie.
Yassin Boutayeb
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft woensdag zijn langverwachte ‘overwinningsplan’ gepresenteerd aan het Oekraïense parlement. Als de vijf punten die in het plan staan worden uitgevoerd, denkt Zelensky dat Oekraïne in staat is de oorlog binnen een jaar te beëindigen. Inhoudelijk bevat het plan weinig verrassingen: Zelensky heeft de afgelopen jaren meermaals gezegd wat Oekraïne in zijn ogen nodig heeft om de oorlog te winnen.
Samengevat luiden Zelensky’s vijf punten als volgt:
• Oekraïne krijgt een uitnodiging om lid te worden van de Navo.
• Oekraïne krijgt toestemming om langeafstandswapens in te zetten op Russisch grondgebied en om grondoperaties uit te voeren in Rusland.
• Oekraïne moet voorzien worden van een afschrikkingsmechanisme, bestaand uit niet-nucleaire wapens, om een nieuwe Russische aanval te voorkomen.
• De VS en de EU dragen bij aan de bescherming van de Oekraïense economie en breiden hun sanctiebeleid ten aanzien van Rusland uit.
• Na de oorlog worden Oekraïense troepen gestationeerd op Navo-bases in de rest van Europa, om hun ervaringen in de oorlog te delen.
Punten twee, drie en vier bevatten daarnaast een geheime clausule, die Oekraïne heeft gedeeld met westerse bondgenoten als de VS en het VK. Eerder presenteerde Zelensky dit vijfpuntenplan al aan de Amerikaanse president Joe Biden. Morgen legt hij het voor aan de leiders van de EU, die bijeen zijn voor een top in Brussel.
Daan de Vries
Door wapens en troepen te leveren aan Rusland, vecht Noord-Korea de facto mee aan Russische zijde, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Rusland en Noord-Korea werken militair steeds nauwer samen, aanvankelijk vooral door het leveren van wapens. Ook was al langer bekend dat Noord-Korea arbeidsmigranten naar Rusland en de door Rusland bezette delen van Oekraïne stuurt, waar ze onder meer werken in de bouw en in de industrie.
De laatste weken stelt Oekraïne steeds stelliger dat Noord-Korea ook soldaten levert die aan Russische zijde meevechten aan het front. ‘Feitelijk komt dit neer op de deelname van een tweede land in de Russische oorlog tegen Oekraïne,’ aldus Zelensky. Rusland ontkent dat Noord-Koreaanse soldaten aan Russische zijde vechten.
Tijdens een bezoek aan de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang, afgelopen zomer, tekende de Russische president Vladimir Poetin een ‘strategisch partnerschap’ met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. De Noord-Koreanen voorzien Rusland voornamelijk van artilleriegranaten en ballistische raketten. Ook voeren de legers van de twee landen gezamenlijke oefeningen uit.
Daan de Vries
De Zuid-Oekraïense stad Cherson zit sinds vanochtend geheel zonder stroom, meldt Roman Mrotsjko, het hoofd van het militair bestuur van de stad. De lokale autoriteiten onderzoeken nog wat de oorzaak is van de stroomstoring. Ook de naburige provincie Mykolajiv heeft te maken met grootschalige stroomuitval, zegt gouverneur Vitali Kim.
Rusland heeft het afgelopen jaar regelmatig drone- en raketaanvallen uitgevoerd op het Oekraïense elektriciteitsnet. De aanvallen zorgen vaker voor stroomstoringen, maar het komt zelden voor dat hele steden in het donker komen te zitten. Het is nog onduidelijk of de stroomuitval in Cherson en Mykolajiv te maken heeft met de grootschalige Russische droneaanval van afgelopen nacht. Volgens Oekraïne vuurde Rusland vannacht 136 drones af op doelen door heel het land.
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde vorige maand dat het Oekraïense elektriciteitsnet een zware winter tegemoet gaat. De Oekraïense productiecapaciteit is door de Russische aanvallen meer dan gehalveerd, wat tijdens de zomermaanden al leidde tot periodieke stroomuitval. In een rapport schreef het IEA dat het verwachtte dat de situatie in de komende maanden verder zal verslechteren. ‘Problemen die in de zomer nog te verdragen zijn, kunnen ondraaglijk worden als de temperaturen dalen,’ aldus het energieagentschap.
Daan de Vries
Het kabinet is bereid volgend jaar extra geld uit te trekken voor Oekraïne als dat nodig blijkt. Het zou daar dan 'echt zonder meer positief naar kijken', verzekert premier Dick Schoof.
Oppositiepartijen als D66 en GroenLinks-PvdA drongen in het debat over de aanstaande EU-top aan op duidelijkheid van Schoof over financiële steun aan Oekraïne in de komende jaren. De coalitie heeft afgesproken dat Nederland 'Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel actief en onverminderd blijft steunen zolang als dat nodig is'. Dat stelt Oekraïne-gezinde oppositiepartijen nog niet gerust, omdat die steun van de grootste regeringspartij, de PVV, niet zo nodig hoeft. Uit de begroting bleek ook nog eens dat Oekraïne volgend jaar minder geld uit Nederland tegemoet kan zien dan in 2024. En voor daarna staan nog geen bedragen ingeboekt.
Schoof houdt vol dat hij geen bedragen wil noemen, omdat Oekraïne er over twee jaar misschien heel anders voorstaat. De steun in 2025 is alleen minder omdat er geld naar voren is gehaald en al dit jaar wordt besteed. De financiële hulp blijft 'onverminderd', en 'gelet op dat uitgangspunt' weet Schoof zeker 'dat we het gewoon zullen doen' als Oekraïne om hulp vraagt. Daar 'hoeft echt niemand zich zorgen over te maken'. (ANP)
• Het Russische leger trekt steeds verder de Oost-Oekraïense stad Toretsk in. Na de val van Voehledar, begin deze maand, is Toretsk het volgende doelwit van het Russische offensief in de provincie Donetsk. Volgens Oekraïne voert Rusland massale bombardementen uit op gebouwen in Toretsk om het offensief te ondersteunen. ‘De stad lijkt steeds meer op een maanlandschap: er is geen gebouw meer intact,’ aldus de Oekraïense legerwoordvoerder Anastasia Bobovnikova.
• Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky uitgenodigd voor de EU-top later deze week, zei hij in een bericht op X. Daar krijgt Zelensky de mogelijkheid om zijn ‘overwinningsplan’ te presenteren. Om daar steun voor te vergaren reisde hij de afgelopen week al langs meerdere Europese hoofdsteden.
• De Duitse justitie gaat onderzoek doen naar een explosie op het vliegveld van Leipzig deze zomer, zo heeft de openbaar aanklager bekendgemaakt. De explosie is mogelijk het gevolg van Russische sabotage. Tijdens een hoorzitting gisteren waarschuwden de Duitse inlichtingendiensten voor een steeds ‘agressiever optreden’ van hun Russische tegenhangers.
Achttien Noord-Koreaanse militairen zijn gevlucht van hun posities in Rusland. Dat meldt het Oekraïense persbureau Ukrainska Pravda op basis van bronnen bij de Oekraïense veiligheidsdiensten. De militairen zouden deel zijn geweest van een speciaal bataljon met mensen die waren gerekruteerd in Noord-Korea.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky waarschuwde deze week voor steeds innigere militaire samenwerking tussen het Kremlin en Pyongyang . ‘Het gaat nu zelfs om het verplaatsen van mensen uit Noord-Korea naar de bezette gebieden’, zei hij gisteren tijdens zijn dagelijkse toespraak. Noord-Korea zou inmiddels tienduizend militairen naar Rusland hebben gestuurd, meldt de online krant The Kyiv Independent op basis van een westerse diplomaat.
De Noord-Koreanen die zijn gevlucht waren volgens Pravda gestationeerd in de Russische regio's Brjansk en Koersk, dicht bij de grens met Oekraïne. De Russische krijgsmacht zou op zoek zijn naar deze deserteurs, maar hun vlucht tegelijkertijd geheim willen houden.
Vorige week werden bij een Oekraïense raketaanval in door Rusland bezet gebied twintig Russische militairen gedood, onder wie zes Noord-Koreaanse officieren, zo berichtten diverse Oekraïense media op basis van bronnen bij de militaire inlichtingendienst GOeR. De Noord-Koreanen waren in Oekraïne om een gevechtstraining van het Russische leger bij te wonen.
Westerse landen zijn al langer beducht op de steeds inniger band tussen het Kremlin en Pyongyang, zeker nadat zij in juni een nieuw defensievedrag tekenden. Volgens Amerikaanse en Oekraïense inlichtingendiensten voorziet Noord-Korea de Russen van grote hoeveelheden artilleriegranaten en ballistische raketten, die het inzet in de oorlog tegen Oekraïne.
De Verenigde Staten zijn ‘bezorgd’ over de berichten dat Noord-Koreaanse soldaten vechten voor Rusland in Oekraïne, zei een woordvoerder van het Witte Huis dinsdag. Moskou heeft de berichten afgedaan als nepnieuws.
Thom Canters
Lees hier ook: Poetins ‘As van Beroering’ leidt tot nieuwe zorgen in het Westen
Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky uitgenodigd voor de EU-top later deze week, zegt hij in een bericht op X. Daar krijgt Zelensky de mogelijkheid om zijn ‘overwinningsplan’ te presenteren. Om daar steun voor te vergaren reisde hij de afgelopen week al langs meerdere Europese hoofdsteden.
Twitter bericht wordt geladen...
Wat het overwinningsplan van Zelensky precies behelst is nog niet duidelijk. Wel is bekend dat Zelensky al geruime tijd toestemming probeert te krijgen van westerse leiders om doelen dieper in Rusland aan te vallen met westerse raketten. Vooralsnog heeft hij daar geen groen licht voor gekregen. Bovendien aast Zelensky op meer militaire steun van zijn westerse bondgenoten om zich te verdedigen tegen Russische luchtaanvallen op energievoorzieningen en andere belangrijke infrastructuur.
De oorlog in Oekraïne stond sowieso al op de agenda voor de EU-top, die donderdag en vrijdag zal plaatsvinden. Onder meer de levering van luchtafweersystemen komt daarbij aan bod. Verschillende Europese landen hebben Amerikaanse Patriot-luchtafweersystemen toegezegd, maar daar is het niet in alle gevallen ook van gekomen.
Zo meldde het Nederlandse ministerie van Defensie eind juni aan de Tweede Kamer dat Nederland samen met ongenoemde Europese bondgenoten onderdelen had verzameld voor een volledig Patriot-luchtafweersysteem voor Oekraïne. Vorige maand moest het ministerie daar toch op terugkomen, omdat niet alle benodigde onderdelen er bleken te zijn.
Thom Canters
Het Duitse wapenbedrijf Rheinmetall en het Italiaanse defensieconcern Leonardo gaan samen een nieuw bedrijf oprichten voor de bouw van gevechtstanks, hebben de ondernemingen bekendgemaakt. Rheinmetall, de grootste wapenfabrikant van Duitsland, heeft sinds de oorlog in Oekraïne de bestellingen sterk zien stijgen.
Europese landen hebben sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 hun defensie-uitgaven flink opgeschroefd. Haalden vorig jaar nog 10 van de 32 Navo-lidstaten de norm van 2 procent van het bruto binnenlands product, dit jaar zijn dat er 23.
De door Rheinmetall gereviseerde Leopard 1- en 2-tanks zijn sinds vorig jaar actief op het slagveld in Oekraïne. De wapenfabrikant is bovendien begonnen met de bouw van een nieuwe fabriek in het Duitse dorp Unterlüss, waar het onder meer artilleriemunitie gaat produceren voor het Duitse leger. Het totale orderboek aan het eind van de eerste jaarhelft groeide hierdoor naar het recordniveau van 48,6 miljard euro, van 30 miljard euro in 2023.
‘We creëren een nieuw zwaargewicht in de Europese tankbouw’, zegt Armin Papperger, topman van Rheinmetall, over de oprichting van het nieuwe bedrijf met Leonardo. Het nieuwe bedrijf gaat zich eerst richten ‘op de Italiaanse markt, maar zal later ook andere partnerlanden bedienen die hun gevechtssystemen willen moderniseren’, voegde hij toe.
Rheinmetall en Leonardo krijgen elk 50 procent van het nieuwe bedrijf. Het hoofdkantoor komt in Rome. De goedkeuring van toezichthouders wordt tegen 2025 verwacht. De eerste grote order, afkomstig van het Italiaanse leger, heeft een waarde van ruim 2 miljard euro. Het operationele centrum van de nieuwe tankbouwer wordt gevestigd in de Noord-Italiaanse havenstad La Spezia, waar Leonardo al een fabriek heeft.
ANP/Redactie
De Duitse justitie gaat onderzoek doen naar een explosie op het vliegveld van Leipzig deze zomer, zo heeft de openbaar aanklager bekendgemaakt. De explosie is mogelijk het gevolg van Russische sabotage. Tijdens een hoorzitting gisteren waarschuwden de Duitse inlichtingendiensten voor een steeds ‘agressiever optreden’ van hun Russische tegenhangers.
Afgelopen juli explodeerde een brandbom in een distributiecentrum van DHL op het vliegveld van Leipzig. De bom had volgens Haldenwang moeten afgaan in de lucht. Omdat het DHL-vliegtuig dat het pakket had moeten meenemen vertraging had, bleef Duitsland maar net een vliegtuigramp bespaard, zei Thomas Haldenwang, baas van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV.
In een intern document van de Duitse autoriteiten, dat de Duitse nieuwssite Der Spiegel in handen heeft, staat dat de actie ‘vermoedelijk het werk is geweest van ‘clandestien opererende Russische daders’. Na de vermoedelijke aanslagpoging in Leipzig lieten de Duitse inlichtingendiensten een waarschuwing uitgaan naar logistieke bedrijven en regeringen in diverse Europese landen. De Duitse openbaar aanklager wil niet zeggen of de brand in Leipzig mogelijk het werk is van Rusland.
Ook in andere Europese landen vonden vermoedelijk Russische sabotageacties plaats. Afgelopen maart brak in Londen brand uit in een loods van een Brits-Oekraïens logistiek bedrijf dat op grote schaal hulpgoederen naar Oekraïne stuurde. Een pand van het bedrijf in Spanje overkwam hetzelfde. De verdachten die in het Verenigd Koninkrijk zijn aangeklaagd worden door de autoriteiten ervan beschuldigd te hebben gehandeld in opdracht van een Russische huurlingengroep.
De Tsjechische autoriteiten arresteerden in juni een man die een busdepot in Praag in brand had willen steken. Volgens de Tsjechische premier, Petr Fiala, is het ‘zeer waarschijnlijk’ dat Rusland achter die actie zit. Een maand daarvoor beschuldigde de Poolse premier Donald Tusk Moskou ervan achter een brand in een winkelcentrum in Warschau te zitten.
Thom Canters
Lees hier ook: Duitse en Britse inlichtingendiensten waarschuwen voor steeds driestere Russische sabotageacties
Aleksej Moskaljov, die werd veroordeeld nadat zijn 13-jarige dochter een anti-oorlogstekening had gemaakt, is na ruim anderhalf jaar vrijgelaten. Moskaljovs dochter Masja maakte kort na het begin van de Russische invasie van Oekraïne op school een tekening, waarop ze zich uitsprak tegen de oorlog. Haar lerares alarmeerde de schoolleiding, die de politie inschakelde.
De politie deed een huiszoeking en achterhaalde dat Moskaljov, die Masja alleen opvoedde, zich op sociale media kritisch had uitgelaten over de Russische invasie. Hij werd aangeklaagd wegens belediging van het leger en onder huisarrest geplaatst. In afwachting van het proces plaatsten de Russische autoriteiten Moskaljovs dochter in een tehuis.
In het voorjaar van 2023 werd Moskaljov veroordeeld tot twee jaar strafkamp, maar hij was er ondanks zijn huisarrest in geslaagd Rusland te verlaten. Niet veel later achterhaalden de Russische autoriteiten dat hij in Belarus was, dat hem direct uitleverde aan Rusland. Eind vorig jaar werd Moskaljovs straf in hoger beroep met twee jaar verkort, waardoor hij nu na een jaar en tien maanden weer op vrije voeten is. Voor de poorten van het strafkamp werd Moskaljov verwelkomd door zijn dochter Masja.
Daan de Vries
Het Russische leger trekt steeds verder de Oost-Oekraïense stad Toretsk in. Na de val van Voehledar, begin deze maand, is Toretsk het volgende doelwit van het Russische offensief in de provincie Donetsk. Volgens Oekraïne voert Rusland massale bombardementen uit op gebouwen in Toretsk om het offensief te ondersteunen. ‘De stad lijkt steeds meer op een maanlandschap: er is geen gebouw meer intact,’ aldus de Oekraïense legerwoordvoerder Anastasia Bobovnikova.
Bij gevechten in stedelijk gebied is de verdedigende partij in het voordeel, omdat die zich kan verschuilen in gebouwen terwijl oprukkende soldaten door de straten moeten lopen. Om Oekraïne dat voordeel te ontnemen, is het vernietigen van Oekraïense steden aan de frontlinie een vast onderdeel van de Russische strategie. De afgelopen jaren heeft Rusland steden als Bahmoet, Avdiivka en Voehledar, die eerder in Russische handen vielen, met vliegtuigbommen en artillerie grotendeels met de grond gelijk gemaakt.
Deze zomer begon Rusland aan een opmars richting de randen van Toretsk, dat voor de Russische invasie zo’n 30 duizend inwoners had. Eind augustus bereikten de eerste Russische soldaten de buitenwijken van Toretsk. Sindsdien is Rusland langzaam opgerukt richting het centrum. Die opmars gaat gepaard met hevige artilleriebeschietingen en bombardementen. De strijd om Toretsk is onderdeel van het bredere Russische offensief in het oosten van Oekraïne, dat als doel heeft om de hele provincie Donetsk in handen te krijgen.
Daan de Vries
Bij een Russische raketaanval op de Zuid-Oekraïense stad Mykolajiv is in de nacht van maandag op dinsdag zeker een dode gevallen. Dat meldt Vitali Kim, de gouverneur van de provincie Mykolajiv. Ook vielen er zestien gewonden. Volgens Kim veroorzaakte de aanval schade aan verschillende woningen, winkels en een restaurant.
Enkele uren eerder was het dorp Koetsoeroeb, in het zuiden van de provincie Mykolajiv, het doelwit van een Russische droneaanval. Bij die aanval zijn voor zover bekend geen gewonden gevallen.
Redactie
• Rusland maakt op grote schaal gebruik van de Starlink-satellieten van ruimtebedrijf SpaceX van Elon Musk. Dat bericht The Washington Post op basis van gesprekken met zes Oekraïense militairen en officieren die actief zijn aan het front in het oosten van het land. Volgens hen is de terreinwinst die Rusland aan het oostfront heeft geboekt voor een belangrijk deel toe te schrijven aan het gebruik van het Starlink-netwerk.
• De Europese Unie legt nieuwe sancties op aan Iran wegens wapenleveringen aan Rusland. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) gezegd tegen persbureau ANP. Veldkamp komt vandaag samen met zijn Europese collega-ministers om de maatregelen goed te keuren. Westerse landen waarschuwen al langer dat Rusland gebruikmaakt van Iraanse wapens in de oorlog tegen Oekraïne.
De Amerikaanse president Joe Biden reist eind deze week alsnog naar Duitsland. Het bezoek van vorige week werd uitgesteld door de verwoestende orkaan Milton in de Verenigde Staten. Of het uitgestelde topoverleg over Oekraïne in Ramstein ook plaatsvindt volgende week, is nog niet duidelijk.
Bidens besluit om in de VS te blijven leidde er vorige week toe dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zijn zogenoemde overwinningsplan niet kon presenteren tijdens een geplande bijeenkomst met bondgenoten in het Duitse Ramstein. Als alternatief maakte hij een rondje langs Europese leiders om toe te lichten hoe Oekraïne de oorlog van Rusland wil gaan winnen.
De Duitse ambassadeur in de VS heeft het bezoek via berichtendienst X bekendgemaakt. Overheidsbronnen zeiden eerder tegen Duitse media dat Biden deze week naar Berlijn zou gaan en er zou spreken met bondskanselier Olaf Scholz en president Frank-Walter Steinmeier.
ANP/Redactie
De rechtbank in Moskou heeft de Franse ngo-medewerker Laurent Vinatier veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. Rusland beschuldigt hem van het verzamelen van militaire gegevens. Dat zou hij hebben gedaan middels contacten met Russische politieke wetenschappers, sociologen, economen en militaire experts. Bovendien heeft hij zich niet laten registreren als ‘buitenlands agent’.
De 47-jarige Vinatier is onderzoeker op het gebied van de voormalige Sovjet-Unie en was actief als adviseur voor de conflictbemiddeling-groep Centre for Humanitarian Dialogue. Hij werkte voor die organisatie in Rusland toen hij in juni werd opgepakt.
Volgens Russische wetten moet iedere organisatie of persoon die in Rusland actief is zich laten registreren als ‘buitenlands agent’, wanneer ze voor politieke activiteiten hulp uit het buitenland ontvangen. Ook als een organisatie of persoon onder buitenlandse invloed staat, moeten ze zich als buitenlands agent registeren.
Mensenrechtenorganisaties laten zich al lange tijd kritisch uit over de wet. Volgens hen hanteert de wet zulke brede definities dat het Kremlin iedere persoon met contacten in het buitenland kan oppakken. Rusland zou de wet zo gebruiken om kritische media en mensenrechtenorganisaties de mond te snoeren.
Vinatier bekende zijn schuld in de hoop op een strafvermindering en een snel verloop van de rechtszaak. Ook vroeg hij de Russische Federatie om begrip en vergiffenis in het Russisch, meldt persbureau AP.
De advocaten van Vinatier vroegen het Russische OM om de strafeis te beperken tot een boete. Ze wezen op zijn carrière als politiek wetenschapper, en op zijn boeken en artikelen die zich vriendelijk uitlaten over Rusland.
De Franse president Emmanuel Macron verwierp eerder al de beschuldiging dat Vinatier werkt voor de Franse staat. De Franse autoriteiten stellen dat het daarom gaat om een willekeurige arrestatie en drongen Rusland aan op vrijlating.
Malou Hart
De EU-ministers van Buitenlandse Zaken zijn maandag akkoord gegaan met extra sancties voor Iran. Het gaat om zeven personen en zeven organisaties, waaronder de luchtvaartmaatschappij Iran Air, die betrokken zouden zijn bij de Iraanse levering van ballistische raketten aan Rusland.
Op de sanctielijst staan ook de luchtvaartmaatschappijen Saha Airlines en Mahan Air. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het transport en de levering van oorlogsmateriaal aan Rusland. Onder de zeven personen die zijn toegevoegd aan de bestaande sanctielijst tegen Iran zijn onder andere de Iraanse onderminister van Defensie Seyed Hamzeh Ghalandari en vooraanstaande figuren van de Iraanse Revolutionaire Garde, het militaire elitekorps van Iran. De sancties omvatten het bevriezen van tegoeden en een reisverbod naar de Europese Unie.
Vorige maand stelden de Verenigde Staten, op basis van inlichtingen die met bondgenoten waren gedeeld, dat Rusland ballistische raketten van Iran had ontvangen voor zijn oorlog in Oekraïne. Washington legde onmiddellijk sancties op aan schepen en bedrijven die naar verluidt betrokken waren bij wapenleveranties. Ook Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk stelden sancties in, waardoor commerciële vluchten van en naar Iran niet langer mogelijk zijn vanuit die landen.
Iran heeft de beschuldigingen ontkend. De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft gezegd dat zijn regering sinds haar aantreden in augustus geen wapens aan Rusland had geleverd.
ANP/Reuters/Redactie
Rusland maakt op grote schaal gebruik van de Starlink-satellieten van ruimtebedrijf SpaceX van Elon Musk. Dat bericht The Washington Post op basis van gesprekken met zes Oekraïense militairen en officieren die actief zijn aan het front in het oosten van het land. Volgens hen is de terreinwinst die Rusland aan het oostfront heeft geboekt voor een belangrijk deel toe te schrijven aan het gebruik van het Starlink-netwerk.
Vanuit Kyiv klinken al langer beschuldigingen aan het adres van Moskou dat het Starlink-satellieten gebruikt in de oorlog. Met de satellieten kan het Russisch leger live-beelden van het slagveld verkrijgen, wat helpt bij de coördinatie van drone- en artillerieaanvallen. Rusland zou volgens Oekraïne gebruik hebben gemaakt van het netwerk bij de gevechten om Avdiivka, dat begin dit jaar in handen viel van de Russen.
Hoewel de export van producten als Starlink-satellieten van de Verenigde Staten naar Rusland aan banden is gelegd, zou Moskou er via de zwarte markt toch aan kunnen komen, schrijft The Washington Post. Inmiddels zou Rusland op net zulke schaal gebruikmaken van het netwerk als Oekraïne.
Na de Russische invasie besloot Musk duizenden satellietschotels naar Oekraïne te sturen, zodat het land online kon blijven. Het Oekraïense leger begon daarop op grote schaal gebruik te maken van het satellietnetwerk. Het Starlink-netwerk is op het strijdveld van groot belang omdat het beter beveiligd is dan communicatie via bijvoorbeeld radiosignalen. Tegelijkertijd legde SpaceX begin vorig jaar het gebruik van het netwerk voor ‘offensieve doeleinden’ aan banden. Met name de inzet van drones door het Oekraïense leger werden daardoor getroffen.
Starlink biedt sinds 2019 internet aan via satellieten, vooral bedoeld voor afgelegen regio’s zonder zendmasten of glasvezelnetwerk. Om aan te sluiten op dit internet, wat qua snelheid niet veel onderdoet voor een kabelnetwerk, hoeven gebruikers slechts een kleine schotel aan te schaffen en te installeren. Inmiddels beslaan de Starlink-satellieten die het netwerk in stand houden ruim de helft van het totale aantal in de ruimte.
In reactie op The Washington Post verwijst SpaceX naar een bericht van vorig jaar, waarin het geen zaken doet met Rusland. Schotels die door een ‘ongeautoriseerde partij’ worden gebruik, zegt het bedrijf te deactiveren.
Thom Canters
De Europese Unie legt nieuwe sancties op aan Iran wegens wapenleveringen aan Rusland. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) gezegd tegen persbureau ANP. Veldkamp komt vandaag samen met zijn Europese collega-ministers om de maatregelen goed te keuren. Westerse landen waarschuwen al langer dat Rusland gebruikmaakt van Iraanse wapens in de oorlog tegen Oekraïne.
De Verenigde Staten beschuldigden Teheran er vorige maand van dat het ballistische raketten levert aan Moskou. Ook de EU zei te beschikken over ‘geloofwaardige informatie’ daarover. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk stelden om die reden eerder al sancties in tegen Iran, dat de leveringen ontkent. Zij hebben onder meer de bilaterale overeenkomsten voor de luchtvaart opgeschort, waardoor commerciële vluchten van en naar Iran niet langer mogelijk zijn vanuit die landen.
De EU had al aangekondigd met nieuwe sancties te komen vanwege de levering van ballistische raketten. Wat de Europese sancties precies zullen behelzen, is nog onduidelijk. Volgens Veldkamp zullen ‘zeven instellingen en zeven personen’ op de bestaande sanctielijst komen te staan, zonder duidelijk te maken wie dat zijn. Mogelijk zullen de maatregelen Iran Air treffen, de nationale luchtvaartmaatschappij van Iran.
Op dit moment gelden er al Europese sancties tegen Iran vanwege de levering van drones aan Rusland. Onderdelen die gebruikt kunnen worden voor de productie van drones mogen niet meer uitgevoerd worden naar Iran. Bovendien zijn de tegoeden van bedrijven en personen die betrokken zijn bij het Iraanse droneprogramma bevroren. Ook Iraanse mensenrechtenschendingen en het nucleaire programma zijn de afgelopen jaren aanleiding geweest voor Europese sancties tegen Iran.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Duitsland levert samen met andere westerse landen een nieuw wapenpakket aan Oekraïne, ter waarde van 1,4 miljard euro. Dat heeft de Duitse bondskanselier Olaf Scholz gezegd tijdens een bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Duitsland geldt als een van de belangrijkste militaire steunpilaren van Oekraïne in de oorlog tegen Rusland.
• Oekraïne houdt ‘voet bij stuk’ tegen de Russische pogingen om de Oekraïense posities in de Russische regio Koersk terug te dringen. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zaterdagavond gezegd in zijn dagelijkse toespraak. Sinds augustus heeft Oekraïne een deel van de regio in handen. Begin deze week verkondigde Rusland dat het twee dorpen in de regio heeft heroverd en beloofde het door te gaan met de acties om de Oekraïense troepen van zijn grondgebied te verdrijven.
• Sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne zouden 600 duizend Russische militairen gewond zijn geraakt of gedood. Dat meldt de doorgaans goed ingevoerde nieuwssite Defense News op basis van anonieme bronnen bij het Pentagon. Rusland maakt sinds het begin van de oorlog weinig bekend over de slachtoffers aan Russische zijde.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant